II SO/Wr 3/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w sprawie z wniosku A. G. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie nieprzekazania sądowi skargi postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 8 kwietnia 2026 r. A. G. (dalej: skarżący) wniósł, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), o wymierzenie Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ) grzywny z powodu nieprzekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, a także zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu 13 lutego 2026 r. złożył za pośrednictwem organu skargę na jego bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie zasypania rowu bez pozwolenia wodnoprawnego. Wyjaśnił, że mimo upływu ustawowego terminu, do chwili wystąpienia z niniejszym wnioskiem akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę nie zostały sądowi przekazane. W odpowiedzi na wniosek organ wyjaśnił, że nie posiadał wiedzy o wniesieniu skargi, ponieważ została ona złożona za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który nie przekazał skargi organowi właściwemu do udzielenia odpowiedzi i przekazania akt sądowi administracyjnemu. Organ wskazał jednocześnie, że podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy zaginięcia ww. dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 54 § 2 p.p.s.a. organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Sankcję za niewykonanie tego obowiązku stanowi przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywna, którą sąd – na wniosek skarżącego – może wymierzyć organowi w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że adresatem obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest wyłącznie ten organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, a więc – stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. – organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zostało zaskarżone. W konsekwencji odpowiedzialność za naruszenie obowiązku terminowego przekazania skargi ponosi ten właśnie organ, a nie inny podmiot, który nie został przez ustawodawcę obciążony tym obowiązkiem. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu – Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie wydaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie zasypania rowu bez pozwolenia wodnoprawnego. Tym samym to ten organ był – w rozumieniu art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. – właściwy do przyjęcia skargi, sporządzenia odpowiedzi na skargę oraz przekazania jej sądowi wraz z aktami sprawy. Skarżący wniósł jednak skargę za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na co wskazuje prezentata umieszczona na przekazanym Sądowi egzemplarzu skargi, który nie był adresatem obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i który – jak wynika z wyjaśnień złożonych przez organ – nie przekazał skargi organowi właściwemu. Z wykładni art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że trzydziestodniowy termin do przekazania skargi sądowi rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia, w którym skarga wpłynęła do organu, którego działanie lub zaniechanie zostało zaskarżone, a nie od dnia jej złożenia w innym organie. Konstrukcja grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter represyjno-dyscyplinujący (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1108/09) i zakłada zawinione – co najmniej w postaci niedbalstwa – uchybienie obowiązkom przez organ, którego skarga dotyczy. Nie można natomiast wymierzyć grzywny organowi, który obiektywnie nie miał możliwości wykonania tych obowiązków, ponieważ nie powziął wiadomości o wniesieniu skargi. Sankcja przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. – jako instrument dyscyplinujący administrację publiczną – nie może bowiem zostać oderwana od przesłanki zawinionego zaniechania organu, do którego jest adresowana. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ nie naruszył obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga nie została bowiem wniesiona za jego pośrednictwem, lecz złożona w innym, który nie przekazał jej organowi właściwemu. W tym stanie rzeczy nie sposób przypisać organowi zaniechania, które uzasadniałoby wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Termin trzydziestodniowy nie rozpoczął bowiem względem tego organu biegu, skoro skarga do niego nie wpłynęła. Na marginesie wskazać należy, że okoliczność, iż skarga została wniesiona do organu niewłaściwego, nie pozbawia skarżącego ochrony prawnej. Organ, który omyłkowo otrzymał skargę, obowiązany jest – w trybie art. 65 § 1 k.p.a. – przekazać ją niezwłocznie organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego. Ewentualne uchybienia w tym zakresie mogą podlegać ocenie w innym trybie, nie uzasadniają natomiast wymierzenia grzywny organowi, który skargi nie otrzymał. Mając powyższe na uwadze, Sąd – na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. a contrario – orzekł jak w sentencji. Postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 55 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.