II SO/Wr 4/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z wniosku J. K. o wymierzenie Radzie Miejskiej w J.L. grzywny za nieprzekazanie w terminie do sądu akt w sprawie o sygn. II SA/Wr 143/14 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że nie ma żadnych środków pieniężnych ani papierów wartościowych, na potwierdzenie czego załączył wydruk rachunku bankowego. Na wydruku odnotowana jest jedna operacja – prowizja za prowadzenie rachunku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca mieszka z żoną, posiada niedokończony pawilon w budowie o powierzchni 88,80 m2 i nie ma żadnych dochodów. Co do majątku i dochodów żony wnioskodawca nie udzielił informacji. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego i jego żony, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wnioskodawca wyjaśnił, że żona nie wyraża zgody na podanie jej dochodów uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, jej majątku osobistego oraz innych danych, gdyż stanowi to jej majątek odrębny z pierwszego małżeństwa. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną rozpoznania wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. Powyższe obowiązki wnioskodawcy wynikają z brzmienia art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. – zgodnie z treścią pierwszego z nich, ubiegający się o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest do złożenia oświadczenia obejmującego stan majątkowy i finansowy, zaś w przypadku osoby fizycznej – dokładne dane o stanie rodzinnym. Art. 255 stanowi, że w sytuacji, gdy dane wynikające z urzędowego formularza dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego są niewystarczające lub budzą wątpliwości, do wnioskodawcy kierowane jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Co za tym idzie, wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez osobę fizyczną, rozpoznawany jest w trzech aspektach – nie tylko finansowym i majątkowym, ale i rodzinnym. Wyjaśnić też trzeba, iż w procesie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy bez znaczenia jest, że wnioskodawca pozostaje w rozdzielności majątkowej z małżonkiem. Istotne jest, że małżonkowie mieszkają wspólnie, a tym samym partycypują w wydatkach związanych z utrzymaniem jednego gospodarstwa domowego. Inaczej bowiem finansowane jest gospodarstwo jednoosobowe, inaczej kształtują się koszty utrzymania w sytuacji, gdy dwie lub kilka osób mieszka wspólnie, a nadto każda z nich uzyskuje mniejsze lub większe dochody. W tym stanie rzeczy uzasadnione było żądanie oświadczeń i dokumentów, które wykazywałyby możliwości płatnicze żony skarżącego. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że skarżący jest stroną w wielu sprawach w tutejszym Sądzie i znane są mu wymogi stawiane ubiegającemu się o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu przedmiotowego wniosku skarżący nie podał nawet źródła własnego utrzymania. Nie jest zatem wiadome, z czego wnioskodawca się utrzymuje. Jeżeli zaś jest na utrzymaniu żony, tym bardziej było zasadne żądanie informacji i jej sytuacji finansowej. Mając zatem na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.