II SO/Wr 5/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 14 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. J. o wymierzenie Staroście O. grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi i akt sprawy postanawia: I. wymierzyć Staroście O. grzywnę w kwocie 1500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych; II. zasądzić do Starosty O. na rzecz C.J. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 20 sierpnia 2019 r., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, C. J. wniosła do tut. Sądu o wymierzenie Staroście O. grzywny z tytułu nieprzekazania jej skargi z dnia 6 sierpnia 2018 r. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa przeszła na własność gminy O. Nadto strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podniosła, że w dniu 6 sierpnia 2018 r., drogą pocztową, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Starosty O., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Starostę O. Skarga została doręczona organowi w dniu 9 sierpnia 2018 r., co też potwierdził pracownik organu prowadzący sprawę. Wskazano, iż: "Wynika to wprost z korespondencji e-mail, w której pracownik ten próbował unicestwić dalsze losy skargi poprzez uzależnienie wydania decyzji merytorycznej w sprawie od wycofania złożonej skargi". Wnioskodawczyni powzięła wiedzę o braku przekazania przez organ skargi, w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Informacji Sądowej tut. Sądu. Podjęcie aktywności zmierzającej do uzyskania informacji o losach skargi determinowane było długim czasem (niemal rok) oczekiwania na rozpoznanie skargi. W odpowiedzi na wniosek Starosta O. przywołał okoliczności faktyczne w sprawie ustalenia odszkodowania, w tym wskazał, iż w trakcie trwania postępowania zostały wydane cztery decyzje administracyjne. Odnosząc się z kolei do niniejszego wniosku potwierdził, iż w dniu 9 sierpnia 2019 r. wpłynęła do organu ww. skarga, jednakże organ procedując w sprawie skupił się przede wszystkim na wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia, albowiem postępowanie toczyło się od 2011 r. Decyzja w sprawie — korzystna dla strony została wydana 30 października 2018 r., jednakże jedna ze stron złożyła odwołanie w dniu 13 listopada 2018 r. Zrodziło to konieczność przekazania odwołania oraz kompletu akt sprawy do organu wyższej instancji tj. Wojewody. Akta sprawy do dnia udzielania niniejszej odpowiedzi pozostają w posiadaniu ww. organu. To z kolei spowodowało, iż nie było faktycznej możliwości przekazania skargi do właściwego sądu. Tym samym uchybienie jakiego dopuścił się organ nie nosi cech rażącego naruszenia prawa i wynika przede wszystkim z chęci jak najszybszego zakończenia postępowania. Jednocześnie organ zaznaczył, iż nie polega na prawdzie twierdzenie jakoby organ uzależniał wydanie decyzji od wycofania skargi. Są to subiektywne, niczym nie uzasadnione twierdzenia strony, a najlepszym tego dowodem jest fakt, iż decyzja została wydana na korzyść skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wyłączną przesłanką wymierzenia na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w przewidzianym terminie. Wymierzenie więc organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. W realiach niniejszej sprawy powyższe przesłanki zostały spełnione. Bezspornie bowiem organ nie przekazał w terminie skargi C. J. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, co też aktualizowało uprawnienie wnioskodawcy do wystąpienia do Sądu z niniejszym wnioskiem. W przedstawionych okolicznościach Sąd nie miał wątpliwości, iż w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do wymierzenia, określonej w art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny, której celem jest pełnienie funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej. Wymierzenie grzywny nie ma bowiem wyłącznie na celu dyscyplinowania organu do terminowego wykonywania obowiązków, ale również stanowi sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przekroczenie terminu wiąże się bowiem z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie, a różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Z tego też względu sąd, który wymierza grzywnę mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed posiedzeniem sądu, ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Natomiast w kwestii wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, iż ustawodawca do uznania Sądu pozostawił ustalenie jej kwoty, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie okolicznością znajdującą odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej grzywny jest to, iż w przepisanym ustawą terminie nie przesłano skargi do tut. Sądu wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi. Termin ten został przekroczony w sposób rażący, a uchybienia tego nie mogą usprawiedliwiać okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Bezwzględnym bowiem obowiązkiem organu jest przekazanie skargi w terminie co do zasady 30 dni. Ponadto wymierzając grzywnę Sąd miał na względzie to, iż skarga została wniesiona w przedmiocie bezczynności i przewlekłości, która to ma na celu zdyscyplinowanie organu by działał w sprawie wnikliwie i szybko. Można jeszcze dodać, że organ administracyjny w pełni ponosi odpowiedzialność za poprawne funkcjonowanie urzędu, w tym także za terminowość wykonania zadań oraz bezpieczeństwo przekazywanych do urzędu dokumentów. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego oraz brzmienie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 zł, koszt zastępstwa procesowego skarżącego 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, Sąd orzekł w pkt II postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.