II SO/Wr 5/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy z wniosku P. S. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy postanawia: I. wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim grzywnę w wysokości 200 (słownie dwieście) złotych; II. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim na rzecz wnioskodawczyni kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 14 kwietnia 2026 r. wnioskodawczyni wniosła o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim (dalej: organ, PINB) grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez ten organ w sprawie rozbiórki obiektu na działce nr [...] w G. wraz z aktami sprawy. Jednocześnie zawnioskowano o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podano, że skarga wpłynęła do organu 21 stycznia 2026 r. Jednak pomimo upływu 30 dni, organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Jak wskazano w dniu 21 stycznia 2026 r. do organu wpłynęła skarga wnioskodawczyni na rażącą bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego oraz ponaglenie z dnia 19 stycznia 2026 r. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 26 stycznia 2026 r. skierowanym do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego tutejszy organ przedstawił relację z działań podjętych przez tutejszy organ w związku z ponagleniem. W dniu 17 lutego 2026 r. wpłynęło pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przekazujące do PINB, jako organowi egzekucyjnemu, właściwemu do zajęcia stanowiska odnośnie podniesionego niej zarzutu, skargę zawierającą w swojej treści m.in. zarzut dotyczący przewlekłości postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku wynikającego decyzji PINB nr 27/2024 z dnia 23 stycznia 2024 r., nakazującej rozbiórkę całości samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego i wiaty gospodarczej na działce nr [...] przy ul. [...] w miejscowości G., gmina K. Jak dalej wskazano w odpowiedzi na to pismo organ wydał postanowienie nr 199/2026 z dnia 16 marca 2026 r. oddalające skargę na przewlekłość w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, na które wnioskodawczyni wniosła zażalenie. Zdaniem organu – w takich okolicznościach sprawy – nie było możliwe przekazanie skargi wnioskodawczyni do Sądu z dnia 21 stycznia 2026 r. na rażącą bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie nakazu nałożonego w decyzji PINB nr 27/2024 w terminie wskazanym przez wnioskodawczynię wskazanym we wniosku o wymierzenie organowi grzywny, tj. w lutym 2026r., gdyż dopiero w dniu 16 marca 2026 r. organ rozpatrzył zażalenie wydając postanowienie nr 199/2026. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego wpłynęła do tut. Sądu 15 maja 2026 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wr 349/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić należy, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Czynność przekazania skargi do sądu administracyjnego jest czynnością z zakresu postępowania sądowego w sprawie sądowoadministracyjnej i ma istotny wpływ na sprawność tego postępowania. Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny - kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości – art. 154 § 6 p.p.s.a.), to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego. Jak wynika z akt sprawy oraz odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny skarga na niewykonanie wyroku przez organ wpłynęła do organu 21 stycznia 2026 r. Organ powinien był więc przekazać skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę najpóźniej w dniu 20 lutego 2026 r., czego jednak nie uczynił. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie budzi wątpliwości Sądu, że termin ten nie został zachowany, bowiem przedmiotowa skarga została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przekazana dopiero w dniu 15 maja 2026 r. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi, a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi. Sąd uwzględnił także, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę. W ocenie Sądu, grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Jednocześnie – zdaniem Sądu – nie stanowi okoliczności mogącej wyłączać odpowiedzialność organu kwestia konieczności uprzedniego rozpatrzenia zażalenia. Jak już wskazano przepis prawa powszechnie obowiązującego nakazuje organowi przekazanie skargi oraz akt sprawy do Sądu. Rzeczą organu było takie zorganizowanie swojej pracy, aby nawet w przypadki konieczności realizacji wskazanego obowiązku mogli nadal procedować w sprawie – nic nie stało bowiem na przeszkodzie, aby pracownicy organu wykonali kopię akt i potwierdzili ją za zgodność z oryginałem. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.