III SA/Wr 1010/21

PostanowienieWSA we Wrocławiu2023-02-09

Skład orzekający: Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony skarżącej, gdy prawo do domagania się umorzenia jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony skarżącej, ponieważ prawo do domagania się umorzenia jest ściśle związane z osobą zmarłego i nie podlega dziedziczeniu. W takiej sytuacji nie zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania przez spadkobierców.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zmarła strona skarżąca. Organ administracji poinformował sąd o śmierci strony, co potwierdzono odpisem aktu zgonu. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy ze skargi L. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 7 października 2021 r., nr 2267/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z 4 listopada 2021 r. L. A. (dalej: strona skarżąca) wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) z dnia 7 października 2021 r. (nr 2267/2021) w przedmiocie wskazanym w sentencji postanowienia. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W dniu 22 lipca 2022 r. organ zawiadomił Sąd o śmierci strony skarżącej, podając za datę śmierci 17 kwietnia 2022 r. Z nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego odpisu skróconego aktu zgonu strony skarżącej wynika, że zmarła ona w dniu 17 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego ( art. 124 § 3 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik takiego postępowania. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej: u.s.u.s.) ZUS odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek. Prawo domagania się umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy (zindywidualizowane i skonkretyzowane w postępowaniu administracyjnym) jest ściśle związane z osobą dłużnika i nie podlega dziedziczeniu przez spadkobierców na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s. (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA 1216/99). W konsekwencji, skoro przedmiot niniejszego postępowania dotyczył wyłącznie uprawnienia skarżącego do domagania się umorzenia zaległości z tytułu składek ściśle związanych z osobą zmarłego, to postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie podlega umorzeniu. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło