III SA/Wr 1025/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska - Grakowicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi "A" z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 1025/15, postanawia: I. uchylić postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r.; II. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżąca "A" z siedzibą we W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, że po utraceniu zadania zleconego z zakresu pomocy społecznej od grudnia 2012 r. nie prowadzi działalności i nie posiada żadnych źródeł finansowania ani majątku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca Fundacja przesłała kserokopię swojego statutu oraz umowy nieodpłatnego użyczenia lokalu mieszkalnego w celu prowadzenia przez nią działalności. Z dokumentów tych wynika, że Fundacja może uzyskiwać środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, darowizn, zapisów, spadków oraz ofiarności publicznej, także pochodzenia zagranicznego i innych tytułów, natomiast niewykorzystane w danym roku środki pozostają w dyspozycji Fundacji. Dodatkowo wnioskująca strona oświadczyła, że od 2012 r. nie prowadzi żadnej działalności, a tym samym nie prowadzi ksiąg rachunkowych, nie składa rocznego sprawozdania finansowego i nie posiada rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca ograniczyła się jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jej złym stanie majątkowym i braku wystarczających dochodów. Zdaniem referendarza strona skarżąca uchyliła się od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej w sposób określony w doręczonym jej wezwaniu. W konsekwencji, w ocenie referendarza sądowego, wnioskodawca na obecnym etapie postępowania nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze statutu Fundacji wynika – jak wskazano, że środki uzyskane z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, darowizn, zapisów, spadków oraz ofiarności publicznej, także pochodzenia zagranicznego i innych tytułów, niewykorzystane w danym roku pozostają w dyspozycji Fundacji. Wezwanie Fundacji do przesłania kserokopii jej księgi rachunkowej za ostatnie dwa okresy sprawozdawcze, kserokopii ostatnio złożonego rocznego sprawozdania finansowego Fundacji oraz historii jej rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące miało – w ocenie referendarza, na celu uzyskanie informacji o tym, czy po ostatnim roku prowadzenia działalności pozostały w dyspozycji strony skarżącej środki finansowe. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Fundacja wskazała, że realizowała zadanie zlecone z zakresu pomocy społecznej polegające na prowadzeniu [...] dla 40 pełnoletnich uczestników kierowanych na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.. Zadanie było finansowane na podstawie umowy dotacyjnej, a środki na nie przeznaczone były rozliczane w obrębie jednego roku budżetowego. Dodatkowo podkreślono, że wraz z zakończeniem zadania w dniu 31 grudnia 2012 r. na koncie Fundacji nie mogły zostać żadne środki z dotacji, a gdyby jakieś zostały, to musiałyby być zwrócone do budżetu Gminy W.. W konsekwencji stwierdzenie, że Fundacja dysponuje środkami jest nieprawdziwe. Do sprzeciwu dołączono: kserokopie ksiąg rachunkowych za ostatni miesiąc działalności Fundacji (grudzień 2012 r.) wraz z raportem bankowym i wydrukiem historii rachunku bankowego. Z raportu bankowego wynika, że rachunek Fundacji został zamknięty, a pozostała kwota dotacji zwrócona na rachunek Gminy W.. Wojewódzki Sąd Administracyjnym zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658 – dalej: "ustawa zmieniająca"), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą strony postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Sąd, oceniając wniosek strony skarżącej uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Fundacja zakończyła działalność w grudniu 2012 r., a wszelkie pozostałe środki finansowe zostały zwrócone na konto Gminy W.. W ocenie Sądu, obecna sytuacja majątkowa strony skarżącej nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych. Zasadne jest więc uwzględnienie złożonego wniosku. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.