III SA/Wr 1025/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Fundacji A. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprawie postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącej Fundacji A. z siedzibą w B. o prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. Sąd oddalił skargę Fundacji na wyżej oznaczoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W dniu 10 stycznia 2017 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu skarżąca ponowiła argumenty, uwzględnione przez Sąd w wyżej wskazanym postanowieniu z dnia 1 czerwca 2016 r. W aktach sprawy znajdują się dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują dane wskazane we wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz usta-nowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patento-wego (art. 245 § 2 ustawy procesowej), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Natomiast zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przy-znano zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Wskazać trzeba, że prawo pomocy przyznane w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało w sprawie przyznane Fundacji prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 1 czerwca 2016 r. w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie stwierdzić należy, że w sprawie prawo pomocy przyznane zostało stronie skarżącej w zakresie tożsamym z zakresem wniosku złożonego przez nią w dniu 10 stycznia 2017 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Dalej winno się odnotować, że strona skarżąca w obecnie toczącym się, w na-stępstwie wydania przez sąd pierwszej instancji wyroku w jej sprawie, postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego jej na wcześniejszym etapie tego postępowania. Aktualnie toczące się postępowanie jest bowiem procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego skargą strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podsumowując stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie strona skarżąca korzysta już z przyznanego jej zwolnienia od kosztów sądowych. Zostały zatem zachowane, przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy badaniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie zwolnienia od kosztów zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 1 czerwca 2016 r. i uprawnienie to jest nadal aktualne, również w zakresie kosztów sądowych należnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym po wydaniu wyroku Sądu kończącego postępowanie w pierwszej instancji, w tym w zakresie opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 20 października 2016 r. i jego przesłanie oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej od tego wyroku. Stosownie do art. 249a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie referendarza sądowego rozpoznanie wniosku Fundacji z dnia 10 stycznia 2017 r. jest zbędne, gdyż jej wcześniejsze żądanie o tej samej treści zostało w sprawie uwzględnione postanowieniem Sądu z dnia 1 czerwca 2016 r., a wnioskodawca nadal korzysta w sprawie z uprawnień wynikających z przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji, na podstawie art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7) Prawa o postępo-waniu przed sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. sentencji postanowienia. Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 2 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na zakończenie przez nią działalności w grudniu 2012 r. i przekazanie wszystkich pozostałych środków finansowych na konto Gminy B. Istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż stan majątkowy skarżącej nie uległ zmianie w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniu Sądu z dnia 1 czerwca 2016 r., uzasadniającym przyznanie Fundacji prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.