III SA/Wr 110/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częścio- wym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia .... Nr ... w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transpor-towych za 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego, skarżący wystąpił o zwolnienie go z tej opłaty wskazując w uzasadnieniu, że "nie jest obecnie zatrudniony nigdzie w kraju i utrzymuje się jedynie z b. nieokreślonych prac dorywczych wykonywanych poza granicami Polski". Dodał, że nie ma majątku, żadnych nieruchomości ani zgromadzonych wolnych środków, nie prowadzi także działalności gospodarczej. We wniosku złożonym w dniu 13 kwietnia 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia go z kosztów sądowych w uzasadnieniu wniosku przywołując wcześniejszą argumentację. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w dniu 10 maja 2010 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie o sprecyzowanie wniosku odebrała matka skarżącego i dlatego doręczenie wezwania jakie nastąpiło w dniu 10 maja 2010 r. należy uznać za skuteczne. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe (np. matki); nie złożył zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków; nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie wskazał z jakiego źródła czerpał środki na pokrycie wynagrodzenia osoby, która sporządziła mu skargę i inne pisma procesowe; nie wyjaśnił także dlaczego przy aktualnym niedoborze pracowników we W. nie szuka stałego zatrudnienia w kraju, tylko podejmuje się "bardzo nieokreślonych, dorywczych prac za granicą"; nadto- nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł dochodu oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.