III SA/Wr 110/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-22

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Kuczyńska-Szczytkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana tachografów w pojazdach ciężarowych, niezbędna do wykonywania przewozów międzynarodowych zgodnie z nowymi przepisami unijnymi (Pakiet Mobilności), może zostać uznana za zaspokojenie podstawowych potrzeb podmiotu objętego sankcjami, uzasadniające zwolnienie zamrożonych środków finansowych lub udostępnienie zasobów gospodarczych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wymiana tachografów nie stanowi podstawowej potrzeby w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 269/2014. Podstawowe potrzeby należy interpretować ściśle jako środki niezbędne do przetrwania podmiotu, a wymiana tachografów, choć ułatwia sprzedaż lub najem pojazdów, nie jest absolutnie konieczna do minimalnego funkcjonowania ani nie wpływa na stan techniczny pojazdów, które mogą być wykorzystywane w transporcie krajowym. Argument o niemożności natychmiastowego wznowienia działalności po ewentualnym uchyleniu sankcji również nie przekonał sądu, gdyż spółka nie wykazała, że w najbliższym czasie podejmie taką działalność.
Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. w likwidacji, wpisana na listę sankcyjną, wniosła o zwolnienie środków finansowych na zakup i montaż 32 nowych tachografów do swoich pojazdów, argumentując, że jest to niezbędne do wykonywania przewozów międzynarodowych zgodnie z Pakietem Mobilności i pozwoli na utrzymanie wartości rynkowej pojazdów. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego odmówił, uznając, że wymiana tachografów nie spełnia przesłanek podstawowych potrzeb niezbędnych do minimalnego funkcjonowania podmiotu objętego sankcjami. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i naruszenie procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w likwidacji w B. na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno - Skarbowego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2025 r., nr 458000-CWZ.4227.163.2024.8 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udostępnienie zasobów gospodarczych oraz odmowa wyrażenia zgody na zwolnienie środków finansowych oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi spółki V. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., obecnie z siedzibą w B. (dalej: strona skarżąca, skarżąca spółka) jest decyzja Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: organ, NDUCS) z 14 stycznia 2025 r. nr 458000-25-005845 o odmowie udostępnienia zamrożonych zasobów gospodarczych i zwolnienia środków finansowych. Z akt sprawy wynika, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 7 grudnia 2023 r. wpisał skarżącą spółkę na listę osób i podmiotów, wobec których są stosowane środki, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na U. oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1497 ze zm.) – dalej: ustawa sankcyjna, prowadzoną przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Pismem z 8 października 2024 r. skarżąca spółka wniosła o: 1. wyrażenie zgody na zakup 32 nowych tachografów wraz z usługą montażu dla 32 aut marki DAF FX, będących jej własnością za łączną cenę 121.600 zł netto + VAT od wskazanego podmiotu gospodarczego, zgodnie z wystawioną przez ten podmiot fakturą pro forma na powyższą kwotę; 2. zwolnienie środków finansowych znajdujących się na rachunku bankowym wnioskodawcy do kwoty 149.568 zł, w celu pokrycia należności wynikającej z tej faktury pro forma; 3. wyrażenie zgody na obciążenie rachunku bankowego spółki prowizjami banku za realizację przelewu ww. płatności. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że bez zgody na powyższe, nie może wymienić tachografów w pojazdach a jest do tego zobowiązana na mocy nowych przepisów unijnych w ramach Pakietu Mobilności. Wyjaśniła, że wymiana tachografów jest niezbędna do wykonywania przewozów międzynarodowych i jeśli jej pojazdy nie będą spełniać tych warunków, to staną się niezbywalne, zatem montaż tachografów ułatwi sprzedaż aut lub ewentualnie najem. Zaskarżoną decyzją Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu odmówił wyrażenia zgody na udostępnienie zamrożonych zasobów gospodarczych i zwolnienie zamrożonych środków finansowych skarżącej spółki. W uzasadnieniu decyzji podał, że przedstawiony we wniosku cel zwolnienia nie spełnia przesłanek niezbędnych do udostępnienia zamrożonych zasobów gospodarczych i do zwolnienia zamrożonych środków finansowych. Powołał przepisy Rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność U. lub im zagrażających (Dz. U. UE. L. 2014.78.6 ze zm.) – dalej: rozporządzenie nr 269/2014. Wskazał, że według art. 4 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia elementem koniecznym do dokonania odstępstwa od nałożonych sankcji jest wykazanie, że udostępnione zasoby gospodarcze i zwolnione środki finansowe będą przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb osoby prawnej, które są niezbędne do jej minimalnego funkcjonowania. NDUCS wyjaśnił, że w tym kontekście podstawowe potrzeby należy rozumieć jako zasoby czy też środki niezbędne do przetrwania osoby prawnej a w przypadku osób fizycznych niezbędne do życia, zdrowia, zapewnienia warunków socjalno-bytowych. Zaznaczył, że podstawowe potrzeby osób prawnych w kontekście rozporządzenia nr 269/2014 muszą być oceniane indywidualnie dla każdego przypadku, z uwzględnieniem specyfiki danego podmiotu i okoliczności. Podkreślił również, że "niezbędne środki" w rozporządzeniu 269/2014 należy interpretować w sposób ścisły zgodnie z jej literalnym i prawnym znaczeniem. Stwierdził, że wymiana tachografów nie stanowi warunku niezbędnego wymaganego przez art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 269/2014. Jak dalej wyjaśnił – bez nowych tachografów pojazdy te mogą być wykorzystywane w transporcie krajowym, a brak nowych tachografów nie ma wpływu na stan techniczny pojazdów. Poza tym, jak wskazał, osoba prawna w stanie zamrożenia nie wykonuje usług transportowych. W przeciwnym razie musiałaby wystąpić z wnioskiem o zwolnienie zasobów gospodarczych na ten cel, a taki wniosek nie wpłynął do organu. Ostatecznie organ zdecydował, że w aktualnym stanie faktycznym sprawy nie wyraża zgody na udostępnienie zasobów gospodarczych i w związku z tym, nie wyraża również zgody na zwolnienie zamrożonych środków finansowych przeznaczonych na zapłatę za tachografy i ich montaż oraz na obciążenie rachunku bankowego spółki prowizjami banku za realizację przelewu na ten cel. W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 4 ust. lit. a rozporządzenia nr 269/2024 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie iż: a) należące do skarżącej pojazdy ciężarowe stanowią zamrożone zasoby gospodarcze skarżącej spółki, w sytuacji gdy w pkt 2 lit. a decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie DPP-TPZ. 0272.118.2023(5) wskazano, iż zamrożenie zasobów gospodarczych skarżącej spółki dotyczy wyłącznie środków finansowych zgromadzonych na jej rachunkach bankowych; b) utrzymanie pojazdów należących do strony skarżącej w gotowości do ich wykorzystania do świadczenia usług w zakresie w jakim skarżąca spółka prowadziła działalność przed wpisem na listę, nie stanowi podstawowej potrzeby; c) zachowanie godziwej wartości rynkowej pojazdów należących do skarżącej spółki w gotowości do ich wykorzystania na terenie całego obszaru, na którym dopuszczalne jest prowadzenie działalności gospodarczej, w tym na terenie państw Unii Europejskiej, nie stanowi podstawowej potrzeby skarżącej spółki; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło organ do błędnego przekonania iż: a) należące do skarżącej spółki pojazdy ciężarowe stanowią zamrożone zasoby gospodarcze, w sytuacji gdy w pkt 2 lit. a) decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 07.12.2023 r. w sprawie DPP-TPZ. 0272.118.2023(5) wskazano, iż zamrożenie zasobów gospodarczych skarżącej spółki dotyczy wyłącznie środków finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych strony skarżącej; b) wykorzystywanie pojazdów wyłącznie na terenie kraju nie doprowadzi do szkody po stronie skarżącej spółki, która po wykreśleniu z listy sankcyjnej nie będzie mogła wykorzystać pojazdów zgodnie z ich przeznaczeniem i dotychczasowym sposobem korzystania; 3. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy i wydanie decyzji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu strony postępowania, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji w ten sposób, że nie wyjaśniono w żaden sposób przyczyn, dla których wnioskowany przez stronę skarżącą wydatek został uznany za zbędny, nie stanowiący wydatku koniecznego dla zachowania wartości majątku skarżącej spółki oraz zdolności do wykorzystania przez nią swojego majątku w pełnym zakresie. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z decyzją z 7 grudnia 2023 r. o wpisaniu jej na listę sankcyjną, 32 pojazdy, do których spółka chciała zamontować tachografy, nie stanowią zamrożonego zasobu gospodarczego, zatem może je wykorzystywać w dowolny sposób. Poinformowała, że wymiana tachografów jest niezbędna ze względu na zmianę przepisów tzw. Pakietu Mobilności a zamontowanie ich w pojazdach pozwoli na utrzymanie godziwej wartości ekonomicznej. Podniosła, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie przedstawił stanowisko, z którego wynika, iż pojazdy ciężarowe nie są zamrożone jako zasób gospodarczy w celu umożliwienia prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności z ograniczeniami polegającymi na zamrożeniu środków finansowych znajdujących się na rachunku spółki. Podkreśliła, że w związku z tym nadal może poruszać się pojazdami po wybranym przez siebie obszarze albo zbywać je, lub wynajmować i nie potrzebuje na to zgody organu. Tymczasem, według strony skarżącej, stanowisko prezentowane przez NDUCS ogranicza prawa do dysponowania jej własnym majątkiem, co naraża stronę skarżącą na dalsze straty. Ponadto w przypadku uchylenia lub zmiany decyzji o wpisaniu na listę sankcyjną, skarżąca spółka nie będzie miała możliwości natychmiastowego wznowienia działalności gospodarczej w skali, w jakiej działała przed wpisem, będzie musiała bowiem dokonać montażu tachografów w pojazdach, co jest czasochłonne. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z decyzją MSWiA z 7 grudnia 2023 r. skarżąca spółka została wpisana na listę sankcyjną i z decyzji tej wynika, że zakres zamrożenia obejmuje zarówno środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych spółki, jak i zasoby gospodarcze. W odniesieniu do stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, o którym wspomniała strona skarżąca w treści skargi, poinformował, że nie jest mu ono znane, a strona skarżąca nie dołączyła do skargi dokumentów potwierdzających powyższe stanowisko. Mimo tego jednak, nie może być wiążące w sprawie i nie ma wpływu na ocenę materiału dowodowego i okoliczności w niniejszej sprawie. Dalej podał, że nie zgadza się z zarzutem skargi, iż organ błędnie zastosował art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 269/2014 przyjmując, że pojazdy ciężarowe spółki stanowią zamrożone zasoby gospodarcze. Wskazał, że spółka zawnioskowała o umożliwienie zamontowania nowych tachografów, tym samym wystąpiła o udostępnienie zasobów gospodarczych przez inny podmiot (Paweł Cieślak). Podkreślił, że na mocy art. 2 ust. 2 rozporządzenia 269/2014 i decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji obwiązuje zakaz udostępniania zasobów gospodarczych. NDUCS podał również, że strona skarżąca miała wiedzę, że na mocy decyzji MSWiA była objęta środkami ograniczającymi w pełnym zakresie, gdyż wcześniej wnioskowała już o udostępnienie zasobów i o zwolnienie środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, i c p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności dotyczy decyzji NDUCS o odmowie udostępnienia zamrożonych zasobów gospodarczych i zwolnienia środków finansowych skarżącej spółki – na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 269/2014 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy sankcyjnej – w postaci zwolnienia części zamrożonych środków finansowych na rachunku bankowym w celu pokrycia należności z faktury pro forma dotyczącej zakupu 32 nowych tachografów wraz z usługą montażu. Przedmiot tej sprawy zakreśla jej granice w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Granice sprawy mają znaczenie w kontekście procedury stosowania przez kraje członkowskie UE środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność U., zarzutów skargi i w konsekwencji kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podkreślić trzeba, że poza granicami sprawy poddanej kontroli legalności w tym postępowaniu sądowym jest status spółki jako podmiotu wpisanego na listę sankcyjną oraz potrzeba i zakres zastosowanych środków ograniczających w rozumieniu rozporządzenia nr 269/2014. Te bowiem są przedmiotem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2023 r. nr DPP-TPZ-0272-118.2023(5) (dalej: decyzja sankcyjna) wydanej względem strony skarżącej. Jak wskazała strona skarżąca w skardze i jak ustalił Sąd z urzędu, decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2024 r. o sygn. akt V SA/Wa 1722/24. Wyrok ten jednak na dzień orzekania przez WSA we Wrocławiu był nieprawomocny, a decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2023 r. nr DPP-TPZ-0272-118.2023(5) został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji Sąd był uprawniony do orzekania w niniejszej sprawie. Będące podstawą zamrożenia środków strony skarżącej i działań podjętych w rozpoznawanej sprawie, rozporządzenie nr 269/2014 w preambule stanowi m.in., że szefowie państw lub rządów państw członkowskich Unii stanowczo potępili niesprowokowane pogwałcenie przez F. suwerenności i integralności terytorialnej U. i wezwali F. do natychmiastowego wycofania swoich sił zbrojnych do miejsc ich stałego stacjonowania zgodnie ze stosownymi umowami. Szefowie państw i rządów podkreślili, że rozwiązanie kryzysu należy znaleźć w drodze negocjacji między rządami U. i F., w tym przy wykorzystaniu ewentualnych mechanizmów wielostronnych, oraz że przy braku rezultatów w bliskim terminie Unia postanowi o dodatkowych środkach, takich jak zakaz podróżowania, zamrożenie aktywów oraz odwołanie szczytu UE – R. W dniu 17 marca 2014 r. Rada przyjęła decyzję 2014/145/WPZiB, w której przewidziano ograniczenia dotyczące podróżowania oraz zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych niektórych osób odpowiedzialnych za działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność U. lub im zagrażające, w tym działania dotyczące przyszłego statusu dowolnej części jej terytorium, które są sprzeczne z konstytucją U., oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych. W tym samym dniu Rada UE ustanowiła wskazane rozporządzenie nr 269/2014, którego celem jest realizacja wskazanych w preambule tego aktu i decyzji Rady nr 2014/145/WPZiB działań polegających m.in. na zamrożeniu środków finansowych i zasobów gospodarczych będących własnością, pozostających w posiadaniu, w faktycznym władaniu lub pod kontrolą wymienionych w załączniku I osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów lub powiązanych z nimi osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I (art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014). Nie udostępnia się wymienionym w załączniku I osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani powiązanym z nimi osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, ani też na ich rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - żadnych środków finansowych ani zasobów gospodarczych (art. 2 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 269/2014). Celem omawianego aktu jest wdrożenie działań będących następstwem braku reakcji F. na zaniechanie działań wojennych względem U., w tym wprowadzenia środków ograniczających. Środki te nie mają charakteru represyjnego ani konfiskacyjnego, lecz stanowią instrumenty zapobiegawcze (por. Opinia Komisji Europejskiej z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie art. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014). Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest zatem, że ideą uchwalenia rozporządzenia nr 269/2014 jest wdrożenie takich środków. Analiza dalszych zapisów rozporządzenia nr 269/2014 dowodzi, że objęcie danego podmiotu środkami zapobiegawczymi nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca unijny przewidział bowiem odstępstwa. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym na zasadzie odstępstwa od art. 2 właściwe organy państw członkowskich mogą wyrazić zgodę na zwolnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych na warunkach, jakie uznają za stosowne, po ustaleniu, że środki finansowe i zasoby gospodarcze, o których mowa, są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I oraz członków rodzin pozostających na utrzymaniu takich osób fizycznych, w tym opłat za żywność, z tytułu najmu lub kredytu hipotecznego, za leki i leczenie, podatków, składek ubezpieczeniowych oraz opłat za usługi użyteczności publicznej. Jednocześnie nie jest sporne, że powoływane rozporządzenie od momentu wejścia w życie ma zastosowanie do wszystkich krajów UE w sposób automatyczny i jednolity, bez konieczności transpozycji na grunt prawa krajowego. Akt ten był zatem podstawą procedowania w niniejszej sprawie. Szczegółowa analiza prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń i wyprowadzonych z nich wniosków wymaga uprzednio wskazania na istotny w tej sprawie dokument Rady zatytułowany "Najlepsze praktyki (Unii Europejskiej) w zakresie skutecznego wprowadzania w życie środków ograniczających" w wersji z dnia 27 czerwca 2022 r. (dokument 10572/22, dalej: "najlepsze praktyki"). Z zapisów tego dokumentu wynika m.in., że "wyznaczone osoby i podmioty mogą zwracać się z wnioskiem o zezwolenie na korzystanie z ich zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych, na przykład aby zaspokoić wierzyciela. Wyznaczone osoby i podmioty nie mogą jednakże powoływać się na środki zamrażające jako usprawiedliwienie zwłoki, jeśli nie starały się o zezwolenie" (pkt 80). Zainteresowane strony mogą zwracać się o zezwolenia na dostęp do zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych zgodnie z krajowymi procedurami. Wyznaczona osoba powinna być powiadamiana o takich wnioskach, na ile to jest możliwe. Procedura przyznania zezwolenia nie zwalnia z potrzeby przeprowadzenia zwyczajnych procedur określających ważność oświadczeń wobec wyznaczonej osoby lub podmiotu i zezwolenie nie nadaje uprawnień. Rozpatrując takie wnioski, właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dowody dostarczone przez wierzyciela i wyznaczoną osobę lub podmiot, wskazujące, czy istnieje prawny obowiązek (umowny lub statutowy) udostępnienia środków finansowych lub zasobów gospodarczych i rozważyć występowanie ryzyka obejścia (np. jeśli powiązania wierzyciela z wyznaczoną osobą lub podmiotem mogą budzić podejrzenia) (pkt 82). Osoba lub podmiot, które chcą udostępnić środki finansowe lub zasoby gospodarcze wyznaczonej osobie lub podmiotowi, muszą złożyć wniosek o wydanie zezwolenia, z wyjątkiem szczególnych przypadków, w których udostępnienie środków finansowych lub zasobów gospodarczych jest objęte wyłączeniem przewidzianym w mającym zastosowanie rozporządzeniu. Rozpatrując takie wnioski, właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dostarczone dowody dotyczące uzasadnienia wniosku i sprawdzić, czy powiązania wnioskodawcy z wyznaczoną osobą lub podmiotem nie sugerują, że mogliby oni współpracować w celu obejścia środków zamrażających (83). Z treści powołanych zapisów oraz regulacji prawnych odnoszących się do rozważanej problematyki wynika, że postępowanie w sprawie odstępstw od stosowania środków ograniczających (zamrażających) jest postępowaniem wnioskowym. Przesłanki odstępstwa określa rozporządzenie nr 269/2014, enumeratywnie wskazując na warunki jakie winny być spełnione aby środki zostały odmrożone. Z powyższego wynika wniosek, że wykazanie istnienia wskazanych okoliczności i właściwego ich udokumentowania spoczywa na wnioskodawcy. To wynika nie tylko z konstrukcji postępowania wnioskowego, zapisów dobrych praktyk (obecnie określanych jako najlepsze praktyki), ale również z zasad logicznego rozumowania. Wszak to wnioskodawca jest najlepiej zorientowany jakie wydatki, czy koszty są niezbędne do zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Po stronie właściwych organów pozostaje weryfikacja tych twierdzeń w świetle przedstawionych przez wnioskującego dokumentów. Potwierdzają to zasady procedowania w trybie wnioskowym, ale także powołane tezy 82 i 83 najlepszych praktyk. Jak wskazano w ich treści procedura przyznania zezwolenia nie zwalania z potrzeby przeprowadzenia zwyczajnych procedur określających ważność oświadczeń wobec wyznaczonej osoby. Właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dostarczone dowody uzasadniające wnioski i sprawdzić powiązania wnioskodawcy z wyznaczonym podmiotem. W opinii Sądu, organ rozpoznający wniosek strony skarżącej właściwe ocenił, że nie wykazała ona okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014. Przypomnieć raz jeszcze trzeba, że wniosek spółki dotyczył zwolnienia środków na zakup 32 nowych tachografów wraz z usługą montażu. Skarżąca spółka wywodziła, że wymiana tachografów jest niezbędna do tego, żeby pojazdy mogły się poruszać po terytorium UE zgodnie z nowymi przepisami unijnymi w ramach Pakietu Mobilności. Wskazała też, że jeżeli nie dojdzie do wymiany, to wartość rynkowa pojazdów ulegnie obniżeniu, ponadto w sytuacji wykreślenia spółki z listy sankcyjnej nie będzie mogła podjąć natychmiastowej działalności. W opinii Sądu NDUCS prawidłowo stwierdził, że wskazane we wniosku okoliczności nie służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb spółki. Żaden bowiem z podnoszonych przez skarżącą spółkę argumentów nie mieści się w przesłankach zwolnienia określonych w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 269/2014. Podstawowe potrzeby należy rozumieć jako zasoby czy też środki niezbędne do przetrwania osoby prawnej, a w przypadku osób fizycznych niezbędne do życia, zdrowia, zapewnienia warunków socjalno – bytowych, na co wskazują przykłady podstawowych potrzeb wymienione w art. 4 ust. 1 lit a) rozporządzenia nr 269/2014. Podkreślenia wymaga, że słowo "niezbędne" należy interpretować w sposób ścisły, zgodnie z literalnym i prawnym znaczeniem. Oznacza to, że środki finansowe lub zasoby gospodarcze mogą zostać zwolnione wyłącznie wtedy, gdy są absolutnie konieczne do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób fizycznych lub prawnych, objętych przepisami sankcyjnymi. Należy zatem wskazać, że zasadniczy cel, jakim jest wymiana tachografów, konieczna do poruszania się pojazdów ciężarowych po drogach międzynarodowych, nie spełnia elementu niezbędności, wynikającej z definicji art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, szczególnie w okolicznościach zaniechania przez skarżącą prowadzenia działalności z wykorzystaniem przedmiotowych pojazdów Pojazdy bez nowych tachografów mogą bowiem poruszać się po drogach krajowych, a brak nowych tachografów pozostaje bez wpływu na ich stan techniczny oraz ich wartość. Argument przedstawiony we wniosku, że jeżeli decyzja o wpisie na listę sankcyjną zostanie uchylona lub zmieniona, to brak nowych tachografów uniemożliwi spółce natychmiastowe wznowienie działalności w zakresie w jakim działała przed wpisem na listę sankcyjną, również nie przekonuje Sądu. Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, ani nie przywołała żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że w najbliższym czasie podejmie działalność polegającą na wykonywaniu transportu międzynarodowego. Podkreślić należy, że niewątpliwie ustawa, jak i rozporządzenie, ustanawiają przepisy, których stosowanie daleko ingeruje w sferę praw, co powoduje znaczące utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu spółki. Ustawodawca krajowy, jak i prawodawca wspólnotowy, niewątpliwie jednak byli świadomi skutków, jakie powołane przepisy spowodują w sytuacji prawnej podmiotów, których będą dotyczyć. Podkreślić trzeba, że w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014 chodzi o takie środki lub zasoby, które wprost i bezpośrednio wpływają na samo istnienie osoby prawnej lub osób fizycznych zaangażowanych w jakiś sposób w jej zarządzanie i funkcjonowanie. Podane w tym przepisie tytułem przykładu wydatki ("...w tym opłat za żywność, z tytułu najmu lub kredytu hipotecznego, za leki i leczenie, podatków, składek ubezpieczeniowych oraz opłat za usługi użyteczności publicznej") świadczą o tym, że przepis ten ma funkcję socjalną (por. wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 13/24). Chodzi w nim o takie nadzwyczajne przypadki, gdy generalny nakaz zamrożenia środków i zasobów wymaga uchylenia z powodów humanitarnych i socjalnych, przeważających nad potrzebą osłabienia zdolności F. do prowadzenia napastniczej wojny na U. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zaszły. Sąd uznał również, że prawidłowo organ – ze względu na odmowę udostępnienia zasobów gospodarczych w postaci zakupu i montażu tachografów w 32 pojazdach – odmówił również zwolnienia środków pieniężnych z rachunku bankowego strony skarżącej przeznaczonych na zapłatę za powyższe oraz na opłacenie prowizji bankowych za operacje z tą zapłatą związane. Nie podzielił przekonania strony skarżącej, że w zaskarżonej decyzji zabrakło dostatecznego uzasadnienia tej odmowy, przez co doszło do naruszenia m.in. art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a. Sąd nie podzielił także podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia innych przepisów postępowania w tym: art. 7, art. 8, art. 9, art. 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ w sposób prawidłowy ocenił materiał dowodowy, przyznając stronie skarżącej prawo do udziału w postępowaniu, zgłaszania dowodów, uwag i wniosków – z uwzględnieniem, iż jest to postępowanie wnioskowe i na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że wniosek ma uzasadnione podstawy. Organ wyprowadził poprawne wnioski wskazujące, że w okolicznościach sprawy strona skarżąca nie wykazała, że przysługuje jej odstępstwo w zakresie zwolnienia wnioskowanych środków, które zostały zamrożone na podstawie art. 2 ust. 2 rozporządzenia 269/2014. Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 269/2014 poprzez błędne uznanie przez organ, że na mocy decyzji MSWiA z 7 grudnia 2023 r. zamrożeniu uległy również zasoby gospodarcze spółki, przez co strona skarżąca pozbawiona została możliwości swobodnego korzystania ze składników majątkowych w rzeczywistości nie podlegających zamrożeniu, należy wskazać że zakaz udostępniania skarżącej zasobów gospodarczych wynika wprost z art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 269/2014. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej MSWiA decyzją o wpisaniu na listę sankcyjną zdecydował o zastosowaniu wobec spółki zamrożenia środków finansowych i zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia nr 269/2014, będących własnością, pozostających w posiadaniu, pozostających w faktycznym władaniu lub pod kontrolą spółki – w zakresie środków finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych skarżącej spółki oraz w kolejnym punkcie decyzji MSWiA zakazuje udostępniania spółce lub na jej rzecz – bezpośrednio lub pośrednio – jakichkolwiek środków finansowych lub zasobów gospodarczych w rozumieniu rozporządzenia 269/2014. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wystąpiła o udostępnienie zasobów gospodarczych od innego podmiotu (sprzedawcy tachografów i usługi montażu), który to zakaz udostępniania zasobów gospodarczych wynika z przywołanego wyżej przepisów rozporządzenia nr 269/2014 jak również z decyzji MSWiA. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu skarga jako niezasługująca na uwzględnienie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło