III SA/Wr 111/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska-Wojnar, , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto na czynność Prezydenta Wrocławia z dnia 4 października 2024 r. w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy kategorii AM, B1, B, C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE, T stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wnioskiem z 16 sierpnia 2024 r. B. B. (dalej jako wnioskodawca, kierowca) wystąpił do Prezydenta Wrocławia (dalej jako organ, Prezydent) o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku z utratą poprzedniego dokumentu. Po nadesłaniu przez Urząd Miasta Wałbrzycha akt ewidencyjnych kierowcy 4 października 2024 r. został wydany dokument prawa jazdy kat. AM, B1, B, C1, C, D1, D, BE, C1E, CE, D1E, DE, T nr [...]/[...]/[...] serii [...] [...]. Prokurator P. (dalej jako Prokurator) w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżył decyzję Prezydenta z dnia 4 października 2024r. o wydaniu wtórnika prawa jazdy wnioskodawcy. Prokurator zarzucił naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 18 § 1 i 2 oraz art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., 1210 ze zm. dalej też jako u.k.p.) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że uczestnik utracił prawa jazdy i nie zgłosił, iż posiada mimo, iż prawo tego zabrania oraz naruszenie zasad dotyczących wymiany prawa jazdy. Ponadto Prokurator zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nie rozpatrzenie przez organ materiału dowodowego co doprowadziło do błędnego uznania, że kierowca utracił prawo jazdy w następstwie czego wydano wtórnik prawa jazdy, pomimo iż uczestnik wymienił je na [...]. W konsekwencji Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z dnia 4 października 2024 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności czynności materialno-technicznej o wydaniu wnioskodawcy 4 października 2024 r. wtórnika prawa jazdy. Z informacji uzyskanej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego EUCARIS wynika, że kierowca posiada obecnie [...] prawo jazdy wydane w dniu 30 sierpnia 2024 r., czyli przed złożeniem wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy. Prezydent poinformował, że wnioskodawca 31 lipca 2025 r. zwrócił prawa jazdy nr [...]/[...]/[...] serii [...] [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4). W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że czynność wydania wtórnika prawa jazdy stanowi czynność o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., została skierowana do indywidualnego podmiotu, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę - art. 53 § 2 p.p.s.a. W sprawach wskazanych w § 1 i 2 prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania w sprawach, o których mowa w § 2a (czyli w przypadku skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) – art. 53 § 3 p.p.s.a. Z powołanych przepisów wnika zatem, że termin na wniesie skargi dla prokuratora, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zasadniczo wynosi sześć miesięcy od dnia podjęcia zaskarżonej czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga została wniesiona z uchybieniem tego terminu. Jednak jak wynika z akt sprawy Prokurator o zasadności złożenia skargi dowiedział się dopiero z chwilą otrzymania z Urzędu Miasta Wrocławia pisma wraz z dokumentacją dotyczącą sprawy, co nastąpiło 6 sierpnia 2025 r. Mając jednak na względzie regulację art. 53 § 2 zdanie ostatnie, zgodnie z którą sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, której zastosowania, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, § 3 tego przepisu nie wyklucza, sąd doszedł do przekonania, że charakter sprawy, okoliczności uchybienia terminu i ochrona praworządności uzasadniają jej merytoryczne rozpoznanie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) u.k.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa powyżej, starosta wydaje, za opłatą, wtórnik dokumentu pod warunkiem złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz.11 38 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest między innymi: 1) wydane w kraju: a) prawo jazdy (...); 2) wydane za granicą: (...) b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44), c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska; (...). Z przepisów art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wprost natomiast wynika, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy (z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania), oraz że prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Wnioskiem z 16 sierpnia 2024 r. B. B. wystąpił do Prezydenta Wrocławia o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku z jego utratą. Prezydent Wrocławia wydał 4 października 2024 r. kierowcy wtórnik dokumentu prawa jazdy nr [...]/[...]/[...] serii [...] [...]. W dniu 10 grudnia 2024 roku wpłynęło pismo urzędu [...] wraz z prawem jazdy nr [...]/[...]/[...] wydanym przez Starostę Wałbrzyskiego (które zostało zgłoszone jako utracone w dniu 16 sierpnia 2024 roku) oraz informacją o wymianie opisanego dokumentu na prawo jazdy [...]. Tym samym wnioskodawca składając wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy posiadał ważny dokumenty - prawo jazdy [...]. Taki stan rzeczy z kolei w sposób oczywisty narusza powołany wyżej w art. 4 ust. 2, art. 12 ust.1 pkt 4 oraz art 18 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie natomiast z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. ma charakter wynikowy, a jego zastosowanie wymaga wykazania wadliwości działania organu przy podjęciu określonej czynności. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy i w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego przesłanki co do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności są oczywiste, a wątpliwości w tym zakresie nie miała żadna ze stron. Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.