III SA/Wr 113/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] stycznia 2018 r., Nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] listopada 2017 r., nr[...] . Pismem z 14 lutego 2018 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł. W dniu 16 marca 2018 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymanej w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania oraz podjęcie czynności egzekucyjnych wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podkreślił, że jest osobą w podeszłym wieku, utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości kilkuset złotych miesięcznie oraz bieżącej działalności rolniczej, prowadzonej w ograniczonym zakresie. Nie posiada oszczędności, które pozwoliłyby mu uiścić kwotę wskazaną w upomnieniu. Dodał, że jest rolnikiem i przeprowadzenie czynności egzekucyjnych całkowicie sparaliżowałoby jego działalność. Zauważył, że działalność rolnicza ma charakter ciągły i żeby uzyskać plony, najpierw trzeba zainwestować środki. W przypadku podjęcia czynności egzekucyjnych, skarżący nie będzie mógł osiągnąć zysku z działalności rolniczej za bieżący rok, a tym samym nie będzie posiadał środków na działalność w kolejnym roku. Czynności zmierzające do przymusowego wyegzekwowania kwoty [...] zł nie będą miały skutku jednokrotnego, ale determinować będą dalsze istnienie lub nieistnienie działalności rolniczej skarżącego. Dodatkowo skarżący wskazał, że roszczenie o zwrot kwoty powstało w wyniku uchybienia formalnego, zawinionego przez pracownika organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej – skrótowo – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zdanie 1 tej samej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zdania 3 w § 3 artykułu 61 – dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., rozszerzającego instytucję ochrony tymczasowej także na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, objęte są nie tylko akty będące przedmiotem zaskarżenia, którymi są akty organów drugiej instancji, ale także akty pierwszoinstancyjne. W tej konkretnej sprawie dotyczy to zaś decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego) lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które – jeśli zaistnieją – to powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Nr 1241556). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, żądanie skarżącego wstrzymania wykonania pierwszoinstancyjnej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że skarżący uzasadniając swój wniosek zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację finansową, podał, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości kilkuset złotych miesięcznie (nie precyzując jednak dokładnie wysokości otrzymywanego świadczenia) oraz bieżącej działalności rolniczej, prowadzonej w ograniczonym zakresie. Nie posiada oszczędności, które pozwoliłyby mu uiścić kwotę wskazaną w upomnieniu. Dodał, że jest rolnikiem i przeprowadzenie czynności egzekucyjnych całkowicie sparaliżowałoby jego działalność. Na poparcie tych twierdzeń skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów i nie udokumentował w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 63 § 1 p.p.s.a. Tymczasem, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do konkretnego wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04). Podkreślić należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Dodatkowo należy zauważyć, że dla oceny zasadności złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie miały znaczenia okoliczności ustalenia kwoty do zwrotu, gdyż na tym etapie postepowania Sąd nie ocenia zgodności z prawem aktów podjętych w postepowaniu administracyjnym. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił, jak w sentencji.