III SA/Wr 1137/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-11

Skład orzekający: Sędzia NSA, Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją i ustawą, powołując się na przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność organu polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z prawem, została dokonana bez podstawy prawnej. W związku z tym, że opłata została uiszczona przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych, przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych nie miały zastosowania, a strona skarżąca miała prawo do zwrotu nienależnie pobranej części opłaty.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Starosty o zwrot nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu, uiszczonej w 2005 roku. Starosta odmówił zwrotu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który odroczył utratę mocy obowiązującej przepisu, oraz na przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych. Skarżący zaskarżył tę czynność, argumentując, że opłata została pobrana bez podstawy prawnej, a przepisy o przedawnieniu nie mają zastosowania do opłat pobranych przed 2010 rokiem.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, oddalił dalej idącą skargę i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. na czynność Starosty K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu opłaty za kartę pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. oddala dalej idącą skargę; III. zasądza od Starosty K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 roku skarżący J. Ż. zwrócił się do Starosty Powiatu K. o zwrot nadpłaconej opłaty 425 zł uiszczonej przez niego w dniu [...] sierpnia 2005 roku za wydanie karty pojazdu w związku z rejestracją samochodu osobowego [...] o nr nadwozia [...]. Uzasadniając żądanie wskazał, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z przepisami art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. W odpowiedzi na wniosek Starosta Powiatu K. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 roku poinformował skarżącego, że zwrot uiszczonej opłaty z tytułu wydania karty pojazdu nie jest możliwy. Starosta wyjaśnił, że opłata została naliczona na podstawie § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 z późn. zm.). Wskazał ponadto, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku stwierdził niezgodność powyższej regulacji z Konstytucją, to nie zakazał organom rejestrującym zaniechania pobierania tej opłaty a jedynie nakazał Ministrowi Transportu i Budownictwa do dnia 1 maja 2006 roku wydanie nowego rozporządzenia w którym określić ma nową wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu uwzględniającą rzeczywiste koszty produkcji i dystrybucji tych druków. W związku z tym, że rejestracja pojazdu skarżącego nastąpiła przed datą wydania i wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 kwietnia 2006 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, zwrot należności, której domaga się, nie jest możliwy. Pismem z dnia [...] maja 2016 roku skarżący wezwał Starostę Powiatu K. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zwrotu części opłaty w kwocie 425 zł uiszczonej tytułem wydania karty pojazdu. W odpowiedzi doręczonej skarżącemu w dniu [...] lipca 2016 roku organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wobec czego skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, zarzucając naruszenie art. 90 akapit 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, jak stwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 10 grudnia 2007 roku w sprawie C – 134/07, co skutkowało pobraniem od skarżącej opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł pomimo, iż brak było podstaw prawnych do jej pobrania. Wskazując na powyższy zarzut zażądał stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności, stwierdzenia, że przysługuje mu uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł wydaną dla opisanego samochodu, zasądzenia odsetek od zawyżonej kwoty opłaty do dnia zwrotu, zasądzenia od Starosty Powiatowego w K. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący ponownie przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku wskazując, iż pomimo odroczenia do dnia 1 maja 2006 roku utraty mocy obowiązującej przepisu art. § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od początku jego obowiązywania. Przepis ten został także uznany za niezgodny z prawem unijnym, co potwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 10 grudnia 2007 roku w sprawie C-134/07. Skarżący podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż czynność organu administracji polegająca na odmowie zwrotu zawyżonej części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo jako wydana bez podstawy prawnej. Wskazując na powyższe skarżący argumentował, że czynność Starosty polegająca na odmowie zwrotu kwoty 425 zł jako zawyżonej części opłaty za kartę pojazdu została podjęta bez podstawy prawnej, co powinno skutkować stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności. Z ostrożności procesowej skarżący wskazał ponadto, że przepisy prawa administracyjnego nie ustanawiają terminu przedawnienia roszczeń o zwrot pobranej bez podstawy prawnej części opłaty za kartę pojazdu. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu K. wniósł o oddalenie skargi ze względu na wygaśnięcie prawa domagania się zwrotu od Starosty K. opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości 425 zł. W uzasadnieniu organ przytaczając brzmienie art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych wskazał, że żądanie skargi kwalifikuje się jako wniosek o zwrot nadpłaty w świetle działu III Ordynacji podatkowej. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wobec powyższego organ stwierdził, że upłynął już 5 – letni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji prawo do zwrotu nadpłaty w niniejszej sprawie wygasło. Organ powołał ponadto argumentację przedstawioną w rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 roku w sprawie II SA/Po 980/11, w którym Sąd stwierdził, że wejście w życie w dniu 27 sierpnia 2009 roku ustawy o finansach publicznych zasadniczo rzutuje na sprawy dotyczące zwrotu opłat za karty pojazdu. Zgodnie bowiem z powyższa ustawą do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczono m.in. dochody jednostek samorządu terytorialnego pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Z powyższego organ wywiódł, że konsekwencją stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej musi być uznanie, że wniosek o zwrot opłaty uiszczonej tytułem wydania karty pojazdu stanowi w istocie wniosek o stwierdzenie nadpłaty, tymczasem zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym stanie rzeczy, w ocenie organu, wobec ustalenia, że skarżący dokonał opłaty za kartę pojazdu w dniu 1 września 2005 roku, prawo do złożenia wniosku w tym przedmiocie wygasło w dniu 31 grudnia 2010 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która opiera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.), kontrola, o której mowa, obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). W myśl art. 146 p.p.s.a. (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2015 r. poz. 658), obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r.) sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W myśl § 2 art. 146 w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była czynność Starosty polegająca na odmowie zwrotu stronie skarżącej kwoty 425 zł stanowiącej część opłaty, jaką skarżący uiścił za wydanie karty opisanego na wstępie pojazdu, na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, (Dz.U. Nr 137 poz. 1310), przy pierwszej rejestracji - w dniu 12 sierpnia 2005 r. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności rozważenia wymagał charakter opłaty za kartę pojazdu oraz dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego działań organu administracji publicznej podejmowanych w związku z odmową zwrotu nadpłaty z tego tytułu, jak również forma procesowa, w jakiej powinien wypowiedzieć się organ w tym zakresie. W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008. r., sygn. I OPS 3/07, wyrażony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2. pkt 4 p.p.s.a. Wskazano, że wydanie karty pojazdu, tak jak wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy. Z tego względu, również obowiązek zapłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej, ani Ordynacja podatkowa. Opłata ta, co do jej istoty nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją jest zwrot wniosku o rejestrację pojazdu w trybie art. 261 § 2 k.p.a., a nie egzekwowanie uiszczenia opłaty. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu kwestie zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu powinny być rozpatrzone według przepisów obowiązujących w dacie jej uiszczenia przez stronę, tj. [...] sierpnia 2005 roku. Tym samym obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie mogą mieć w sprawie zastosowania. Wskazać należy, że w przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009. r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1241) zawarto normę intertemporalną, wedle której do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Normy tej nie można odnosić do stanu faktycznego danej sprawy, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidział decyzyjnego trybu załatwienia. W orzecznictwie wskazuje się, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia "luki normatywnej", gdyż powinna ona zostać wypełniona w drodze wykładni przez organy stosujące prawo, jednak regułą w tym zakresie nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (vide uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006 Nr 3, poz. 71 oraz uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r., FPK 11/97, ONSA 1998 z.1, poz. 10). W ocenie Sądu, w badanej sprawie, zastosowanie znajdzie zasada niedziałania prawa wstecz, wynikająca z art. 2 Konstytucji RP sprowadzająca się do zakazu stosowania nowo ustanowionych uregulowań do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie tych norm, z którymi to zdarzeniami prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami. Podkreślenia nadto wymaga, że w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 ze zm.), opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP określono na kwotę 500 zł. Legalność powyższego przepisu zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie U 6/04, orzekł że § 1 ust. 1 omawianego rozporządzenia jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Nadto Trybunał postanowił, że przepis powołanego rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Niezgodność tego unormowania z ustawą Prawo o ruchu drogowym, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, polegała na tym, że przez zawyżenie (o wartość ponad kwotę 75 zł) wysokości opłaty za kartę pojazdu wykraczała ona poza zakres delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5. Według tych regulacji minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu (art. 77 ust. 4 pkt 2), z uwzględnieniem znaczenia tych dokumentów dla rejestracji pojazdów oraz wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (art. 77 ust. 5). Wbrew powyższym dyspozycjom ustawodawcy, Minister Infrastruktury ustalił opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Tym samym, w ocenie Trybunału, należało uznać kwestionowany przepis rozporządzenia za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający akt wykonawczy uprawnień ustawodawcy. Trybunał Konstytucyjny stwierdził też niezgodność spornej regulacji z art. 217 Konstytucji RP, ponieważ ustanowiona w niej opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym, a ta materia zastrzeżona jest do regulacji ustawowej. Stosownie do powyższego, odnosząc się do istoty rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że w świetle wywodów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., które skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, nie budzi wątpliwości niekonstytucyjność i sprzeczność z ustawą zakwestionowanego przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., na podstawie którego pobrano od strony skarżącej zawyżoną opłatę w wysokości 500 zł, w związku z wydaniem karty pojazdu. Konsekwencją powyższego stanowiska jest przyjęcie, że część opłaty, którą uiściła strona skarżąca, a która przewyższa koszty jej wydruku i dystrybucji jest opłatą nienależną, którą należy uznać za świadczenie pobrane przez organ bez podstawy prawnej. Skutkiem takiego stanowiska jest z kolei uznanie, że czynność odmowy zwrotu uiszczonej przez skarżącą opłaty za kartę pojazdu w wysokości przekraczającej kwotę 75 zł, została dokonana bez podstawy prawnej. Dlatego też organ zobowiązany był przyjąć, że stronie skarżącej przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. Zdaniem Sądu, zgodzić się trzeba z argumentacją Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawioną w wyroku z dnia 24 lutego 2009 r. (I OSK 418/08, Lex nr 518241), wedle której w sytuacji gdy została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie mamy do czynienia z decyzją administracyjną tylko z czynnością administracyjną w postaci pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, trzeba zastosować "inne środki", do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Za środek taki należy uznać właśnie możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za kartę pojazdu. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której nastąpiłaby utrata ochrony jednostki, zagwarantowana w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Przepis ten rodzi bowiem prawo do kwestionowania rozstrzygnięć ukształtowanych na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jeszcze przed orzeczeniem Trybunału stwierdzającego taką niekonstytucyjność. Trafnie też zauważono we wskazanym wyroku, że uprawnienie sądów administracyjnych do badania w konkretnej sprawie konstytucyjności aktu podustawowego nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który z mocy art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą, różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, iż zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną w orzeczeniu, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania danej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Dotyczy to też sytuacji, gdy następuje odroczenie przez Trybunał daty utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny. Odnośnie do kwestii przedawnienia roszczenia o zwrot części nadpłaconej opłaty uiszczonej z tytułu wydania karty pojazdu w 2005 r., a więc przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych, stwierdzić należy że przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym nie zawierały regulacji prawnych dotyczących zwrotu nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, ani też dotyczących przedawnienia przysługujących w tym zakresie roszczeń. Kontynuując kwestię przedawnienia w prawie administracyjnym, gdyż to zagadnienie było eksponowane przez Starostę przy czynności odmowy uznania żądania strony skarżącej – trzeba zważyć, iż w każdym przypadku przesądzające są w danej sprawie konkretne uregulowania prawne, dotyczące stosowanej instytucji prawnej. Tak jak wyżej wskazano, skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty uiszczonej przed 1 stycznia 2010 r. za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje stronie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wskazać przyjdzie, że dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której mowa w prawie o ruchu drogowym, stanowi środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym - w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych. Tym samym dopiero do opłat za wydanie karty pojazdu uiszczonych po 31 grudnia 2009 r. stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych z 29 sierpnia 2009 r. oraz odpowiednio (art. 67 in fine) przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa regulujące terminy przedawnienia wynikające z tej ustawy. Powyższe akty prawne nie mają zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi, które należy traktować jako świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej. Dotyczy to w szczególności przepisów dotyczących przedawnienia, którego konsekwencją jest wygaśnięcie zobowiązania uiszczenia przez stronę, czy też zwrotu przez organ opłaty, a zawartych w art. 59 i następnych Ordynacji podatkowej. Regulacja zawarta w art. 115 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych w analizowanej sprawie nie znajdzie zastosowania, gdyż dotyczy spraw będących w toku. Niniejsza sprawa nie należy do tej kategorii, ponieważ sprawa w przedmiocie wydania karty pojazdu i rejestracji pojazdu, w ramach której uiszczono sporną opłatę została zakończona z chwilą zarejestrowania samochodu, na mocy decyzji Starosty K. z [...] sierpnia 2005 roku. Przepis art. 115 ust. 1 odnosi się do pojęcia sprawy w znaczeniu procesowym, innych przepisów intertemporalnych ustawa wprowadzająca w życie ustawę o finansach publicznych nie zawiera. Powyższe oznacza brak podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów o przedawnieniu wynikających z rozdziału III Ordynacji podatkowej. Należy nadto podkreślić, że wykładnia dopuszczająca zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych z 2009 r., w tym odnośnie przedawnienia, byłaby sprzeczna z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które jak wyżej wskazano nie obwarowywały czynności zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu jakimkolwiek terminem przedawnienia, prowadziłaby też do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego i stanowiła naruszenie nie tylko zasady "lex retro non agit", ale też zasady demokratycznego państwa prawa i zasady sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za koniecznością zastosowania w niniejszej sprawie ustawy obowiązującej w stanie faktycznym, w jakim zrealizowano obowiązek (uiszczono opłatę za wydanie karty pojazdu), z którego wynika sporne żądanie. Oznacza to, że dla oceny żądania zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, przyjąć należy reżim prawny obowiązujący w dacie uiszczenia opłaty. W zaprezentowanym świetle, skargę należało uznać za zasadną i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uznać bezskuteczność zaskarżonej czynności, o czym orzeczono w pkt I wyroku. W pkt II wyroku Sąd oddalił dalej idącą skargę, gdyż przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd uznał, że to rzeczą organu – czyli obowiązkiem Starosty - będzie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej części uiszczonej opłaty oraz określenia przypadających odsetek za zwłokę, co wymaga szczegółowych ustaleń. W kwestii zwrotu zaś kosztów postępowania sądowego (pkt III) Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz.623 ze zm.) i § 3 ust. 4 Rozporządzenia ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 167) z tytułu poniesionych kosztów przejazdu własnym samochodem do Sądu na rozprawę, co strona skarżąca wykazała.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło