III SA/Wr 117/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-28
Skład orzekający: Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska-Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił udostępnienia zasobów gospodarczych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego oraz zwolnienia zamrożonych środków finansowych na ich finansowanie na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 269/2014?Ratio decidendi
Organ prawidłowo odmówił udostępnienia zasobów gospodarczych i zwolnienia zamrożonych środków, ponieważ strona nie wykazała, że świadczenie usług stałego doradztwa prawnego spełnia przesłankę niezbędności do zaspokojenia podstawowych potrzeb zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014. Ponadto, zwolnienie środków na pokrycie honorariów może dotyczyć wyłącznie zapłaty za już wykonane usługi, co wymaga poparcia dowodami, a nie comiesięcznego ryczałtu. Wniosek strony był przedwczesny i nie spełniał wymogów dokumentacyjnych.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. w B. złożyła wniosek do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego o udostępnienie zasobów gospodarczych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego przez kancelarię prawną oraz o zwolnienie zamrożonych środków finansowych na pokrycie tych usług. Organ odmówił udostępnienia i zwolnienia środków, uznając, że spółka nie wykazała niezbędności tych usług do zaspokojenia podstawowych potrzeb oraz że zwolnienie środków na comiesięczny ryczałt jest niezgodne z przepisami. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w B. na decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2025 r. nr 458000-CWZ.4227.205.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia zasobów gospodarczych oraz odmowy zwolnienia zamrożonych środków finansowych oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi S. sp. z o.o. w B. (dalej: strona skarżąca, spółka, wnioskodawca) jest decyzja Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (dalej: NDUCS, organ) z dnia 24 stycznia 2025 r. (nr 458000-CWZ.4227.04.2024), którą organ w jej pkt III i IV odmówił stronie udostępnienia zasobów finansowych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego przez kancelarię prawną oraz zwolnienia środków na finansowanie wyżej wymienionych usług.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 w zw. z art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w związku z art. 143a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm., dalej: ustawa o KAS), art. 4 ust. 1 lit. a), b) i c) rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78.6 z 17.03.2014, ze zm., dalej: rozporządzenie nr 269/2014), art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2024 r., poz. 507, dalej: ustawa), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 listopada 2022 r. w sprawie upoważnienia Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu do wykonywania niektórych zadań w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę (Dz. U. z 2022 r. poz. 2307).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 22 października 2024 r. do NDUCS, wpłynął wniosek spółki o wyrażenie zgody na udostępnienie zasobów gospodarczych, w tym m.in. celem świadczenia usług stałego doradztwa prawnego przez wskazaną kancelarię prawną (N. sp .p.) oraz zwolnienie zamrożonych środków na uregulowanie należności związanych z realizacją wyżej wymienionych usług. Jako podstawę prawną wniosku strona wskazała art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 269/2014. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że wyrażenie zgody na powyższe czynności ma na celu uregulowanie należności związane z realizacją usług świadczonych przez wskazane podmioty.. W dalszej kolejności spółka podniosła, że spółka od czasu sprzedania całego towaru prowadzi bardzo ograniczoną działalność, jednak do zakończenia jej bytu prawnego musi posiadać biuro, obsługę księgową oraz możliwość korzystania z obsługi prawnej związanej z zamykaniem umów, rozrachunkami z kontrahentami, korespondencją z urzędami, prowadzeniem spraw, a nie sposób z góry przewidzieć wszystkich potrzeb w zakresie obsługi prawnej. Odnośnie usług doradztwa podatkowego, strona wyjaśniła, że są one związane z prowadzonym postępowaniem podatkowym w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r., gdyż spółka nie zgadza się z decyzjami organu podatkowego i w toczącym się dalszym postępowaniu jest reprezentowana przez doradcę podatkowego , a tematyka sprawy jest skomplikowana oraz chodzi w niej o znaczną kwotę podatku.
NDUCS, po rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją w jej pkt III i IV odmówił wyrażenia zgody na udostępnienie zasobów gospodarczych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego na rzecz spółki przez wskazaną kancelarię prawną oraz zwolnienie zamrożonych środków na uregulowanie należności związanych z realizacją wyżej wymienionych usług.
Odnosząc się do przesłanek dokonania zwolnienia z art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, organ zauważył, że zwolnienie środków lub zasobów jest możliwe z uwagi na niezbędność do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób fizycznych lub prawnych, w tym opłat za żywność, z tytułu najmu lub kredytu hipotecznego, za leki i leczenie, podatków, składek ubezpieczeniowych oraz opłat za usługi użyteczności publicznej. Wskazał, że podstawowe potrzeby osoby prawnej jak i osób fizycznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014 należy rozumieć – na co wskazują przykłady podstawowych potrzeb wymienione ww. artykule przez ustawodawcę – jako zdarzenia niezbędne do funkcjonowania czy też przetrwania osoby prawnej.
W nawiązaniu do argumentacji spółki organ wskazał, iż nie kwestionuje istnienia na tym etapie potrzeby spółki co do konsultacji z prawnikiem, jednak spółka nie wykazała, aby udostępnienie zasobów gospodarczych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego przez wnioskowaną kancelarię prawną po 31.12.2024 r. spełniało przesłankę niezbędności do zaspokojenia podstawowych potrzeb spółki o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014. Jednocześnie zdaniem NDUCS strona może złożyć nowy wniosek w zakresie ewentualnego zwolnienia środków finansowych przeznaczonych wyłącznie na pokrycie uzasadnionych honorariów lub zwrot wydatków związanych ze świadczeniem usług prawniczych w myśl art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 269/2014. organ zauważył, że zwolnienie środków lub zasobów zgodnie z tym przepisem jest możliwe, jednak stanowi ono wyjątek od skutku wynikającego z zamrożenia (art. 1 lit. f) rozporządzenia) i jako taki powinien być interpretowany ściśle. Zatem przedmiotem udostępnienia środków oraz zwolnienia w tym zakresie mogą być środki przeznaczone na pokrycie uzasadnionych honorariów lub zwrot wydatków, a więc chodzi tu o zapłatę za już wykonane świadczenie, a ponadto zasadność wydatkowania środków, które mają być zwolnione, podlega ocenie dokonywanej w sposób następczy i trudno w tym kontekście oceniać przyszłe, wstępnie opisane zamiary. W zakresie wniosku strony o zwolnienie środków finansowych w celu uregulowania należności związanych z realizacją usług udostępnionych przez organ, wskazano, że w chwili obecnej spółka nie posiada zasobów gospodarczych i zatrudnia jednego pracownika, zaś jej praktyczna działalność została ograniczona do zamknięcia spraw bieżących. Stąd organ, pełniąc nadzór nad zamrożonymi środkami finansowymi musi wykazać się szczególną ostrożnością w wyrażeniu zgody na zwolnienie środków. Wniosek o zwolnienie środków wymaga przy tym poparcia dowodami w postaci przedstawienia oferty, zawartej umowy, czy faktury, a także specyfikacji usług, zatem wniosek w tym zakresie należy uznać za przedwczesny, a środki będą mogły być zwolnione po zrealizowaniu udostępnionych usług złożeniu wniosków i ich weryfikacji.
W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca, zaskarżając pkt III i IV powyższej decyzji, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 269/2014, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że honorarium za usługi prawne mogą być uiszczane wyłącznie po ich poniesieniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów prowadzi do wniosku, że z uwagi na zasady wynikające z art. 7 k.p.a. in fine i art. 8 § 1 k.p.a., za zasadne i dopuszczalne uznać należy także wyrażenie zgody na uiszczenie tych honorariów w formie comiesięcznego ryczałtu, pozwalającego na pokrycie podstawowych potrzeb spółki w zakresie obsługi prawnej.
Mając na uwadze powyższe, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanej części, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w ramach uwzględnienia słusznego interesu obywateli mieści się konieczność uwzględnienia interesu strony postępowania, w tym przypadku potrzeb spółki. Zdaniem strony dopuszczenie jako jedynej opcji rozliczenia kosztów obsługi prawnej i możliwości ubiegania się o zgodę na zwrot wydatków po wykonaniu usługi wydaje się zbyt restrykcyjnym podejściem o dalekosiężnych skutkach praktycznych. W jej ocenie pozbawienie z góry zgody na pewien zakres obsługi np. w ramach stałego miesięcznego ryczałtu wprowadza element ogromnego ryzyka po stronie usługodawcy, co przekracza się także na ryzyko po stronie spółki, że w razie potrzeby nie uda się pozyskać usługodawcy gotowego na wykonanie usługi bez pewności, czy zostanie ona rozliczona co do zasady i w określonej wysokości, a także w jakim terminie nastąpi rozliczenie. Spółka wskazała, ze interes indywidualny musi być wyważony w kontekście innych wartości, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a nie mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu publicznego nad indywidualnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja NDUCS w sprawie odmowy - na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 269/2014 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy sankcyjnej i art. 143a ust. 2 pkt 2 ustawy o KAS – udostępnienia zasobów gospodarczych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego na rzecz spółki przez wskazaną kancelarię prawną oraz zwolnienie zamrożonych środków na uregulowanie należności związanych z realizacją wyżej wymienionych usług.
Będące podstawą zamrożenia środków strony skarżącej i działań podjętych w rozpoznawanej sprawie, rozporządzenie nr 269/2014 w preambule stanowi m.in., że szefowie państw lub rządów państw członkowskich Unii stanowczo potępili niesprowokowane pogwałcenie przez Federację Rosyjską suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy i wezwali Federację Rosyjską do natychmiastowego wycofania swoich sił zbrojnych do miejsc ich stałego stacjonowania zgodnie ze stosownymi umowami. Szefowie państw i rządów podkreślili, że rozwiązanie kryzysu należy znaleźć w drodze negocjacji między rządami Ukrainy i Federacji Rosyjskiej, w tym przy wykorzystaniu ewentualnych mechanizmów wielostronnych, oraz że przy braku rezultatów w bliskim terminie Unia postanowi o dodatkowych środkach, takich jak zakaz podróżowania, zamrożenie aktywów oraz odwołanie szczytu UE – Rosja. W dniu 17 marca 2014 r. Rada przyjęła decyzję 2014/145/WPZiB, w której przewidziano ograniczenia dotyczące podróżowania oraz zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych niektórych osób odpowiedzialnych za działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające, w tym działania dotyczące przyszłego statusu dowolnej części jej terytorium, które są sprzeczne z konstytucją Ukrainy, oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych. W tym samym dniu Rada UE ustanowiła wskazane rozporządzenie nr 269/2014, którego celem jest realizacja wskazanych w preambule tego aktu i decyzji Rady nr 2014/145/WPZiB działań polegających m.in. na zamrożeniu środków finansowych i zasobów gospodarczych będących własnością, pozostających w posiadaniu, w faktycznym władaniu lub pod kontrolą wymienionych w załączniku I osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów lub powiązanych z nimi osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I (art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014). Nie udostępnia się wymienionym w załączniku I osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani powiązanym z nimi osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, ani też na ich rzecz - bezpośrednio lub pośrednio - żadnych środków finansowych ani zasobów gospodarczych (art. 2 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 269/2014).
Celem omawianego aktu jest wdrożenie działań będących następstwem braku reakcji Federacji Rosyjskiej na zaniechanie działań wojennych względem Ukrainy, w tym wprowadzenia środków ograniczających. Środki te nie mają charakteru represyjnego ani konfiskacyjnego, lecz stanowią instrumenty zapobiegawcze (por. Opinia Komisji Europejskiej z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie art. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014). Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne jest zatem, że ideą uchwalenia rozporządzenia nr 269/2014 jest wdrożenie takich środków.
Analiza dalszych zapisów rozporządzenia nr 269/2014 dowodzi, że objęcie danego podmiotu środkami zapobiegawczymi nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca unijny przewidział bowiem odstępstwa. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotny jest art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym na zasadzie odstępstwa od art. 2 właściwe organy państw członkowskich mogą wyrazić zgodę na zwolnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych na warunkach, jakie uznają za stosowne, po ustaleniu, że środki finansowe i zasoby gospodarcze, o których mowa, są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I oraz członków rodzin pozostających na utrzymaniu takich osób fizycznych, w tym opłat za żywność, z tytułu najmu lub kredytu hipotecznego, za leki i leczenie, podatków, składek ubezpieczeniowych oraz opłat za usługi użyteczności publicznej.
Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia, na zasadzie odstępstwa od art. 2, właściwe organy państw członkowskich mogą wyrazić zgodę na zwolnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych lub udostępnienie określonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych na warunkach, jakie uznają za stosowne, po ustaleniu, że środki finansowe i zasoby gospodarcze, o których mowa, są przeznaczone wyłącznie na pokrycie uzasadnionych honorariów lub zwrot wydatków związanych ze świadczeniem usług prawniczych.
Jednocześnie nie jest sporne, że powoływane rozporządzenie od momentu wejścia w życie ma zastosowanie do wszystkich krajów UE w sposób automatyczny i jednolity, bez konieczności transpozycji na grunt prawa krajowego. Akt ten był zatem podstawą procedowania w niniejszej sprawie.
Szczegółowa analiza prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń i wyprowadzonych z nich wniosków wymaga uprzednio wskazania na istotny w tej sprawie dokument Rady zatytułowany "Najlepsze praktyki (Unii Europejskiej) w zakresie skutecznego wprowadzania w życie środków ograniczających" w wersji z dnia 27 czerwca 2022 r. (dokument 10572/22, dalej: "najlepsze praktyki"). Z zapisów tego dokumentu wynika m.in., że "wyznaczone osoby i podmioty mogą zwracać się z wnioskiem o zezwolenie na korzystanie z ich zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych, na przykład aby zaspokoić wierzyciela. Wyznaczone osoby i podmioty nie mogą jednakże powoływać się na środki zamrażające jako usprawiedliwienie zwłoki, jeśli nie starały się o zezwolenie" (pkt 80). Zainteresowane strony mogą zwracać się o zezwolenia na dostęp do zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych zgodnie z krajowymi procedurami. Wyznaczona osoba powinna być powiadamiana o takich wnioskach, na ile to jest możliwe. Procedura przyznania zezwolenia nie zwalnia z potrzeby przeprowadzenia zwyczajnych procedur określających ważność oświadczeń wobec wyznaczonej osoby lub podmiotu i zezwolenie nie nadaje uprawnień. Rozpatrując takie wnioski, właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dowody dostarczone przez wierzyciela i wyznaczoną osobę lub podmiot, wskazujące, czy istnieje prawny obowiązek (umowny lub statutowy) udostępnienia środków finansowych lub zasobów gospodarczych i rozważyć występowanie ryzyka obejścia (np. jeśli powiązania wierzyciela z wyznaczoną osobą lub podmiotem mogą budzić podejrzenia) (pkt 82). Osoba lub podmiot, które chcą udostępnić środki finansowe lub zasoby gospodarcze wyznaczonej osobie lub podmiotowi, muszą złożyć wniosek o wydanie zezwolenia, z wyjątkiem szczególnych przypadków, w których udostępnienie środków finansowych lub zasobów gospodarczych jest objęte wyłączeniem przewidzianym w mającym zastosowanie rozporządzeniu. Rozpatrując takie wnioski, właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dostarczone dowody dotyczące uzasadnienia wniosku i sprawdzić, czy powiązania wnioskodawcy z wyznaczoną osobą lub podmiotem nie sugerują, że mogliby oni współpracować w celu obejścia środków zamrażających (83).
Z treści powołanych zapisów oraz regulacji prawnych odnoszących się do rozważanej problematyki wynika, że postępowanie w sprawie odstępstw od stosowania środków ograniczających (zamrażających) jest postępowaniem wnioskowym. Przesłanki odstępstwa określa rozporządzenie nr 269/2014, enumeratywnie wskazując na warunki jakie winny być spełnione aby środki zostały odmrożone. Z powyższego wynika wniosek, że wykazanie istnienia wskazanych okoliczności i właściwego ich udokumentowania spoczywa na wnioskodawcy. To wynika nie tylko z konstrukcji postępowania wnioskowego, zapisów dobrych praktyk (obecnie określanych jako najlepsze praktyki) ale również z zasad logicznego rozumowania. Wszak to wnioskodawca jest najlepiej zorientowany jakie wydatki, czy koszty są niezbędne do zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Po stronie właściwych organów pozostaje weryfikacja tych twierdzeń w świetle przedstawionych przez wnioskującego dokumentów. Potwierdzają to zasady procedowania ww. trybie wnioskowym, ale także powołane tezy 82 i 83 najlepszych praktyk. Jak wskazano w ich treści procedura przyznania zezwolenia nie zwalania z potrzeby przeprowadzenia zwyczajnych procedur określających ważność oświadczeń wobec wyznaczonej osoby. Właściwe organy powinny między innymi uwzględnić dostarczone dowody uzasadniające wnioski i sprawdzić powiązania wnioskodawcy z wyznaczonym podmiotem.
W opinii Sądu, organ rozpoznający wniosek strony skarżącej właściwe ocenił, że nie wykazała ona okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 269/2014. Przypomnieć raz jeszcze trzeba, że wniosek spółki dotyczył udostępnienia zasobów gospodarczych w postaci świadczenia usług stałego doradztwa prawnego na rzecz spółki przez wskazaną kancelarię prawną oraz zwolnienie zamrożonych środków na uregulowanie należności związanych z realizacją wyżej wymienionych usług. Strona skarżąca uzasadniając swój wniosek wskazała, że wyrażenie zgody na powyższe czynności ma na celu uregulowanie należności związanych z realizacją usług świadczonych przez wskazane podmioty.. W dalszej kolejności spółka podniosła, że spółka od czasu sprzedania całego towaru prowadzi bardzo ograniczoną działalność, jednak do zakończenia jej bytu prawnego musi posiadać biuro, obsługę księgową oraz możliwość korzystania z obsługi prawnej związanej z zamykaniem umów, rozrachunkami z kontrahentami, korespondencją z urzędami, prowadzeniem spraw, a nie sposób z góry przewidzieć wszystkich potrzeb w zakresie obsługi prawnej.
W kontekście powyższego, podkreślić należy, że niewątpliwie ustawa, jak i rozporządzenie, ustanawiają przepisy, których stosowanie daleko ingeruje w sferę praw, co powoduje znaczące utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu spółki. Nie ulega jednak wątpliwości, że ustawodawca krajowy, jak i prawodawca wspólnotowy, byli świadomi skutków, jakie powołane przepisy spowodują w sytuacji prawnej podmiotów, których będą dotyczyć. Podkreślić trzeba, że w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014 chodzi o takie środki lub zasoby, które wprost i bezpośrednio wpływają na samo istnienie osoby prawnej lub osób fizycznych zaangażowanych w jakiś sposób w jej zarządzanie i funkcjonowanie.
Organ słusznie wskazał, że przepis art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 269/2014, zgodnie z którym środki finansowe i zasoby gospodarcze, o których mowa, są przeznaczone wyłącznie na pokrycie uzasadnionych honorariów lub zwrot wydatków związanych ze świadczeniem usług prawniczych, stanowi wyjątek od skutku wynikającego z zamrożenia i jako taki powinien być interpretowany ściśle. Skoro przedmiotem udostępnienia środków oraz zwolnienia w tym zakresie mogą być jedynie środki przeznaczone na pokrycie uzasadnionych honorariów lub zwrot wydatków, to niewątpliwie warunków tych nie spełnia zapłata przez dany podmiot kwot comiesięcznego ryczałtu za świadczoną obsługę prawną. "Pokrycie uzasadnionych honorariów" zgodnie ze stanowiskiem organu, w tym kontekście musi być sprowadzone do zapłaty za już wykonane świadczenie, tym bardziej, że zasadność wydatkowanych środków podlega ocenie (honorarium musi być uzasadnione). Prawidłowe jest również stwierdzenie organu, że wniosek o zwolnienie środków wymaga poparcia odpowiednimi dowodami (w postaci oferty, zawartej umowy, czy faktury, specyfikacji usług), tak, aby można było ocenić zasadność poniesienia środków na świadczone usługi prawnicze. Stanowisko organu należy zatem w pełni podzielić, ponieważ inaczej nie sposób przeprowadzić oceny zasadności takich środków, a tym samym spełnić warunku wynikającego z analizowanego przepisu rozporządzenia. W przypadku ponoszenia kosztów obsługi prawnej w postaci comiesięcznego ryczałtu, poszczególne czynności kancelarii prawnej mogą być określone w sposób ogólny, jednak nie są sprecyzowane i konkretne, a zatem nie jest możliwa ocena "z góry" co do zasadności dokonania każdej z nich. Nie sposób przy tym podzielić argumentacji skargi, że przyjęcie takiego rozumienia omawianego przepisu, jak uczynił to organ, niezgodne jest z zasadą proporcjonalności i bez uwzględnienia interesu indywidualnego spółki. Argumentacja ta odbiega od treści wskazanych przepisów, nie uwzględnia ich celów, które zostały wyżej szeroko omówione i nie pozwala na zachowanie szczególnej ostrożności przy wyrażaniu zgody na zwolnienie zamrożonych środków. Sąd dostrzega trudności wskazywane przez spółkę w takim ukształtowaniu modelu prowadzenia obsługi prawnej aby spełnić warunki wynikające z przepisu art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 269/2014 , jednak nie jest ono niemożliwe, a uwzględnienie interesu strony postępowania, w tym przypadku potrzeb spółki, nie może iść tak daleko, aby zniweczyć cele rozporządzenia.
Rację ma zatem organ, że wniosek w spółki tym zakresie należy uznać za przedwczesny, a środki będą mogły być zwolnione po zrealizowaniu udostępnionych usług złożeniu wniosków i ich weryfikacji.
Nie można też zgodzić się – z powodów wyżej wskazanych – z zarzutem naruszenia wynikających z art. 7 i art. 8 k.p.a. zasad: uwzględnienia słusznego interesu obywateli i proporcjonalności. Podkreślić trzeba, że organ wezwał stronę skarżącą do szczegółowego uzasadnienia złożonego wniosku, jak też przed wydaniem decyzji, działając na podstawie art. 79a § 1 k.p.a., wskazał stronie okoliczności od niej zależne, które nie zostały wykazane na dzień sporządzenia zawiadomienia, a co mogło mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z żądaniem wnioskodawcy. Strona skarżąca nie wykazała jednak, że wypłata omawianych należności wypełnia warunki określone w przepisach rozporządzenia nr 269/2014.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło