III SA/Wr 121/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za [...] r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta W. ustalił podatniczce W. B., z tytułu posiadania nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] podatek od nieruchomości na rok [...]. Równocześnie z tą decyzją podatniczce doręczono trzy inne decyzje Prezydenta Miasta W. ustalające podatek z tytułu posiadania wskazanej wyżej nieruchomości, za lata [...],[...] i [...]. Każda z doręczonych decyzji zawierała pouczenie o trybie odwoławczym. Podatniczka zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta W., nr [...], ustalającą podatek od nieruchomości za [...] r. W dniu [...] r. doręczono jej upomnienie w przedmiocie uregulowania zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...],[...] i [...]. Podaniem z dnia [...]r. wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skarżącą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za [...] r. We wniosku wskazała, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Była ona bowiem przekonana, że składając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta W. , nr [...], ustalającej podatek od nieruchomości za [...] r., jednocześnie złożyła odwołanie od każdej z doręczonych jej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości. Po uzupełnieniu przez podatniczkę braków podania, Samorządowe Kolegium w W., postanowieniem z dnia [...] r., [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podatniczka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu podatniczka przede wszystkim nie uwiarygodniła stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna oraz istniała aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu postanowienia SKO stwierdzono, iż nie można uznać za uprawdopodobniającą okoliczności niezawinienia w uchybieniu terminu błędnego przekonania podatniczki o zaskarżeniu wszystkich doręczonych jej decyzji wymiarowych poprzez wniesienie odwołania od decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za [...] r. We wniesionym odwołaniu od decyzji podatniczka wyraźnie wskazała zaskarżany akt, poprzez jego dokładne oznaczenie – w odwołaniu umieszczono numer decyzji [...] Organ II instancji wskazał ponadto, że analogicznie do wnioskującej o przywrócenie terminu podatniczki odwołanie złożyła inna podatniczka, określając w sposób tożsamy przedmiot postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wobec nieuprawdopodobnienia przez podatniczkę braku winy w uchybieniu terminowi, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca W. B. zarzuciła postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. naruszenie przepisu art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania, podczas gdy skarżąca w dostateczny sposób uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wyjaśniła, że przeszkoda w sporządzeniu trwała przez cały czas, tj. do dnia powzięcia informacji, że decyzja podatkowa Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., ustalająca podatek od nieruchomości na [...] r. nie została zaskarżona. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i uznanie, że jej stanowisko jest prawidłowe oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko o braku winy w uchybieniu terminu z uwagi na pozostawanie w przekonaniu, że składając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta W., nr [...], ustalającej podatek od nieruchomości za [...] r., jednocześnie złożyła odwołanie od każdej z doręczonych jej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości. Ponadto podniosła, że przesłanki ustalenia podatku za [...] r. są identyczne z przesłankami warunkującymi ustalenie podatku za dalsze okresy. W związku z tym nielogiczne byłoby zaskarżanie wyłącznie jednej decyzji, skoro wszystkie cztery decyzje ustalały wysokość zobowiązania podatkowego. Intencją skarżącej było więc zaskarżenie wszystkich doręczonych jej decyzji. W skardze podniesiono również, iż w przypadku braku woli zaskarżenia decyzji wymiarowych za lata [...],[...] i [...], podatniczka uiściłaby należne zobowiązanie podatkowe. Nie uczyniła jednak tego. Czekała bowiem na rozstrzygnięcie drugo instancyjne w sprawie wszystkich czterech decyzji. Skarżąca wyjaśniła również – jak według niej – należy rozumieć pojęcie "uprawdopodobnienie". Wskazała, że powołane przez nią okoliczności przemawiają również za przyjęciem stanowiska o okoliczności trwania przeszkody uniemożliwiającej wniesienie odwołań przez niemal cały [...] r., tj. do dnia [...] r., kiedy to podatniczka na skutek doręczenia jej upomnienia do zapłaty zobowiązania podatkowego po raz pierwszy uzyskała informację, że decyzje wymiarowe są ostateczne i już objęte postępowaniem egzekucyjnym. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi Na rozprawie skarżąca podniosła, że argumentem świadczącym o tym, że składając odwołanie od decyzji dotyczącej wymiaru podatku za rok [...] zaskarżyła również decyzje dotyczące podatku od nieruchomości za lata [...],[...] i [...] jest treść uzasadnienia odwołania, w którym powołuje się również na decyzje dotyczące tego podatku za [...],[...],[...] rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej p.u.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Działając w ramach przyznanych kompetencji Sąd rozpatrujący skargę podatniczki W. B. nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Istota sporu między stronami sprowadza się do rozważenia kwestii, czy organ II instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za [...] r. Przepis art. 162 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, tekst jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej o.p.), stanowi: w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Według art. 162 § 2 o.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Analizując normę regulującą przywrócenie terminu, należy w pierwszej kolejności podnieść, że możliwość jej zastosowania uzależniona jest od łącznego spełnienia przez zainteresowaną stronę czterech warunków w niej wskazanych. Brak spełnienia któregokolwiek z tych warunków uniemożliwia zatem przywrócenie terminu do dokonania przez stronę zaniechanej czynności. Redakcja tego przepisu nie powinna nasuwać wątpliwości odnośnie obligatoryjnego przywrócenia terminu przez organ podatkowy, w przypadku wystąpienia wszystkich wymaganych prawem okoliczności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 120/98, LEX 41890, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r. sygn. akt I SA 2176/98, LEX 48575). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż skarżąca niewątpliwie spełniła trzy z czterech warunków, nakładających na organ podatkowy obowiązek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, którą jest złożenie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za [...] r. Są to: złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniesienia odwołania oraz dochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek został bowiem złożony w dniu [...] r., a więc w otwartym siedmiodniowym terminie, liczonym od dnia [...] r. (data doręczenia upomnienia w przedmiocie uregulowania zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...],[...] i [...] ), tj. dnia, który według twierdzeń skarżącej podatniczki był dniem, w którym dowiedziała się, że zaskarżenie decyzji Prezydenta Miasta W. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za [...] r. nie było równoznaczne z zaskarżeniem decyzji tego organu, ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za [...] r. W powyższych okolicznościach sporna pozostaje kwestia uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi. Jak wynika ze stanowiska utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jeżeli strona została w decyzji organu podatkowego pouczona o terminie i trybie wniesienia odwołania, to brak jej staranności w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonych decyzjach świadczy o jej winie, a nie o braku tej winy (zob. wyrok NSA z dnia 21 maja 1999 r. A/Gd 2243/98, Legalis C.H. Beck). W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że każda z czterech decyzji wymiarowych doręczonych skarżącej w dniu [...] r. zawierała pouczenie o trybie i sposobie wniesienia odwołania. Bezsporne jest również, iż skarżąca odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], ustalającą podatek od nieruchomości za [...] r. W tym stanie rzeczy skarżąca, dysponując czterema odrębnymi decyzjami, z których każda posiadała odrębną sygnaturę (numer) sprawy i która zawierała prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym (terminie i sposobie jej zaskarżenia), wnosząc odwołanie jedynie od decyzji wymiarowej za rok [...], prawidłowo i szczegółowo ją konkretyzując, postąpiła co najmniej niedbale. Przy dołożeniu minimalnej chociażby staranności, nie godząc się z rozstrzygnięciami pozostałych trzech decyzji organu podatkowego, skarżąca winna była odwołać się od każdej decyzji z osobna, a nie tylko od jednej z nich. Skoro tego nie uczyniła, to – zdaniem Sądu – uchybienie terminowi nie nastąpiło bez jej winy. Tym samym skarżąca musi ponieść negatywne konsekwencje tego zaniechania. Nie znaczy to, że obowiązkiem skarżącej było złożenie czterech odrębnych odwołań. Skarżąca mogła to uczynić nawet w jednym piśmie, lecz winna wówczas wyraźnie wskazać – poprzez powołanie ich numerów i przedmiotów - które konkretnie decyzje zaskarża. Powyższe rozważania należy uzupełnić stwierdzeniem, że ustalenie przez skarżącą ostatniego dnia upływu terminu do zaskarżenia wszystkich decyzji nie powinno rodzić trudności. Dla każdej z doręczonych decyzji termin ten upływał bowiem tego samego dnia. Dla jego wyliczenia wystarczyło posłużyć się kalendarzem. Wykluczyłoby to niewątpliwie jakąkolwiek omyłkę (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 40/99, Legalis C.H. Beck). W tym stanie rzeczy skarżąca wykazała się, w ocenie Sądu, co najmniej niedbalstwem. Już ta okoliczność powinna być oceniana jako zawinione uchybienie terminowi (por. wyrok NSA z 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96, LexPolonica nr 340371). Zdaniem Sądu skarżąca nie spełniła zatem jednego pośród czterech warunków umożliwiających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które muszą być spełnione łącznie. Nie spełniła bowiem warunku braku winy w uchybieniu terminu. Następstwem tego było negatywne rozpoznanie wniosku przez organ odwoławczy. Podnieść należy, że odniesienie się w uzasadnieniu odwołania od decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za rok [...] do decyzji podatkowych za [...],[...],[...] rok nie świadczy o zaskarżeniu w jednym odwołaniu czterech decyzji równocześnie. Wbrew twierdzeniu skarżącej z treści uzasadnienia nie wynika, że podatniczka wnosi odwołanie od wszystkich czterech decyzji podatkowych, a jedynie podnosi okoliczności, które mają wzmacniać argumentację odwołania. Przedstawione powyżej okoliczności uzasadniają stanowisko organu II instancji, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] r. Zatem Sąd, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, w oparciu o art. 151 ustawy u.p.p.s.a. skargę oddalił.