III SA/Wr 121/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-06-03
Skład orzekający: Magdalena Jankowska - Szostak, Bogumiła Kalinowska, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, spowodowanej obecnością drzew i krzewów na działce, jest prawidłowa, jeśli organy nie oceniły tej obecności w kontekście przepisów o minimalnych normach utrzymania gruntów rolnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie oceniły prawidłowo materiału dowodowego w kontekście przepisów prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm. Brak takiej oceny, zwłaszcza w odniesieniu do obecności drzew i krzewów na działce, stanowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012. Organy ARiMR przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, odmawiając przyznania jej w części dotyczącej wariantu 5.1 z powodu stwierdzenia mniejszych powierzchni niż deklarowane, co było spowodowane obecnością drzew i krzewów na działce. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędy w pomiarach i wyłączenie terenów uprawnionych do płatności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak oceny obecności drzew i krzewów w kontekście przepisów o minimalnych normach.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. kwotę 200 (dwieście) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A.P.od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2012 rok w pomniejszonej wysokości – Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu przytoczył, że we wniosku złożonym w dniu [...] maja 2012 r. skarżący zadeklarował [...] działek ewidencyjnych. Powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej wynosiła:
1 Pakiet Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000:
wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 2,91 ha,
2. Pakiet Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000:
wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - 2,75 ha.
Opisując dalej przebieg postępowania administracyjnego organ wskazał między innymi, że [...] sierpnia 2013 r. wykonano powtórne pomiary działek rolnych w ramach przeprowadzonej kontroli gospodarstwa rolnego skarżącego. Z treści raportu z kontroli na miejscu wynikało, iż stwierdzono mniejsze powierzchnie łąk niż deklarowano we wniosku.
W dniu [...] października 2013 r. organ pierwszej instancji wystosował do producenta opisaną wyżej decyzję, na mocy której przyznał stronie płatności w łącznej wysokości [...] zł w ramach wariantu 4.1. Powierzchnia natomiast zakwalifikowana do płatności w ramach wariantu 5.1, obejmująca działkę D, została stwierdzona na poziomie mniejszym niż deklarowany, a ponieważ różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła 23,15 % nastąpiła odmowa płatności na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE Nr L 25 z 28.01.2011 r., str. 8 ze zm.).
Rozpatrując wniesione od tej decyzji odwołanie, w którym skarżący nie godził się z odmową płatności do wariantu 5.1 - organ drugiej instancji wskazał na stanowiące podstawę materialnoprawną przyznawania omawianej płatności przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 roku Nr 33, poz. 262 ze zm.).
Zaznaczył, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość płatności w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych, ale po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie z brzmieniem § 13 ust. 2a rozporządzenia rolnośrodowiskowego przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowęj przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Po dokonaniu ponownej weryfikacji zapisów raportu z kontroli organ odwoławczy wyraził przekonanie, że kontrola wykonana została prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a weryfikacja dokumentacji zdjęciowej oraz szkiców pomiaru działek potwierdza słuszność zapisów dokonanych przez inspektorów terenowych w raporcie z czynności kontrolnych. Jak dalej wyjaśnił - działka rolna D położona na działce ewidencyjnej nr [...] została poprawnie zidentyfikowana, a jej powierzchnia zmierzona jak i stwierdzona wynosi 2,17 ha. Pomniejszenie w stosunku do powierzchni deklarowanej jest spowodowane wyłączeniem z pomiaru obszaru znajdującego się po stronie południowo-wschodniej (porośnięta drzewami i krzewami skarpa widoczna na fotografii nr 3), nieznacznego fragmentu działki po stronie zachodniej (zakrzaczenia widoczne na fotografii nr 9), a także skupiska drzew znajdujących się na północy działki (fotografia nr 10). Pomiar działki został dokonany po granicy użytkowania, co zostało potwierdzone na sporządzonych fotografiach nr 2-11 oraz wynika ze śladu przejścia inspektorów naniesionego na ortofotomapę. Co istotne, stwierdzono, iż zmierzona przez inspektorów uprawa wykroczyła na niedeklarowaną we wniosku działkę ewidencyjną nr [...], graniczącą od południa z zadeklarowaną działką [...]. Pomiar po użytku spowodował zakwalifikowanie fragmentów uprawy, które znajdują się poza deklarowanymi działkami referencyjnymi, co zostało przedstawione na szkicu obrazującym ślad przejścia inspektorów z urządzeniem mierniczym. Wskazane w decyzji organu I instancji pomniejszenia płatności zastosowane zostały z powodu różnic pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez rolnika we wniosku, a powierzchnią ustaloną w oparciu o system informacji geograficznej oraz z uwzględnieniem przeprowadzonej kontroli, która do części działek wykazała nieprawidłowość polegająca na tym, iż granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji skutkowało redukcją powierzchni działki rolnej D. Ponieważ w przypadku działki D stwierdzono nieprawidłowość, a powierzchnia w granicach deklarowanych granic odniesienia LPIS dla działki ewidencyjnej, na której rolnik zadeklarował działki rolne D i G jest mniejsza niż łączna powierzchnia upraw zadeklarowana na tych działkach i wynosi 2,13 ha to należało kwalifikującą się płatność zmniejszyć. Z tej też przyczyny, zdaniem organu II instancji, słusznie Kierownik BP ARiMR pomniejszył powierzchnię stwierdzoną działki D tj. 2,17 ha o 14 arów stanowiących wyłączony z płatności rolnośrodowiskowej obszar znajdujący się poza granicami działki nr [...], przyjmując przy tym, że pozostałe 0,10 ha stanowi działkę rolną G.
Organ wyjaśnił następnie, ze przy ustaleniu tej powierzchni organy ARiMR korzystały z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Przy użyciu wskazanych narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z art. 14 i art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ARiMR prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli zwany "system zintegrowanym" obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 17 cytowanego wyżej rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficzmch
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ zauważył, że stosownie do art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 Agencja przeprowadza kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Stosownie zaś do art. 12 ust. 3 cytowanego powyżej rozporządzenia Komisji, rolnikowi wraz z wnioskiem spersonalizowanym przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności obszarowej na danej działce referencyjnej. Obowiązkiem rolnika jest wskazanie położenia działek rolnych na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającej wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290 2005. (WE) nr 247'2006. (WE) nr 378 2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 str. 16 z 31.01.2009 r.) i - jak organ podkreślił - kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Z podanych przyczyn Dyrektor podzielił w całości argumentację organu I instancji podnosząc, że rozpatrzenie wniosku mogło nastąpić jedynie w granicach danych zawartych w zintegrowanym systemie administrowania i kontroli oraz w raporcie pokontrolnym, odnośnie zadeklarowanych działek rolnych.
Oceniając, że organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu, Dyrektor stwierdził, że wobec tego należało zastosować przepis art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65 2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., w świetle którego jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, a wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.
W końcowych fragmentach uzasadnienia Dyrektor wskazał na brak podstaw do podważenia wyników kontroli, dotyczących stwierdzonych powierzchni. Działki rolne zostały pomierzone poprawnie, zgodnie z zasięgiem uprawy w terenie w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku oraz objętych planem działalności rolnośrodowiskowej.
W skardze na omówioną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR skarżący nie zgodził się z ustaleniami dotyczącymi powierzchni, zarzucając, że sporna działka jest położona na obszarze zróżnicowanym, ze skarpami, rowami i zabagnieniami zaś inspektorzy nie pomierzyli wszystkich terenów uprawnionych do płatności, wyłączyli tereny niewykoszone. Podniósł, że kontrola była przeprowadzona w sierpniu 2013 r., natomiast termin na wykoszenie działki objętej wariantem 5.1 przypada do końca września.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoją argumentację. Uzupełniająco podkreślił, że w zaskarżonej decyzji szczegółowo objaśniono jakie tereny zostały wyłączone z pomiaru i nie były to tereny stanowiące niewykoszone użytki zielone. Jego zdaniem materiał dowodowy nie pozwala na uznanie za słuszne twierdzenia strony skarżącej, iż inspektorzy terenowi nie włączyli do pomiaru terenów łąk, które nie były wykoszone, ponieważ rolnik miał czas na wykonanie tego zabiegu do końca września. Podczas lustracji i pomiaru łąki nie dokonuje się wyłączenia obszarów niewykoszonych trwałych użytków zielonych. Pomiarowi podlega cała powierzchnia łąk, natomiast teren nieskoszony - w zależności od tego czy i jakie przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe jest w gospodarstwie realizowanie - może wpłynąć na zastosowanie określonego kodu nieprawidłowości, który może mieć znaczenie dla ustalenia wysokości płatności czy to z tytułu nie utrzymania gruntów zgodnie z minimalnymi normami lub z tytułu nie wykonania zadań i wymogów w odniesieniu do poszczególnych wariantów programu rolnośrodowiskowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.
Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w zakresie odmowy przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych do wariantu 5.1 - nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym albowiem narusza prawo procesowe i materialne w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W kwestii dostrzeżonych przez Sąd uchybień natury procesowej, wypada zauważyć, że niewadliwe rozpatrzenie wniosku strony wymaga przede wszystkim poprawnego, nie budzącego wątpliwości ustalenia przez organy administracji publicznej wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego konkretnej sprawy, niezbędnych do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, na podstawie tych przepisów prawa materialnego, które w sprawie znajdują zastosowanie. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 173) stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 21 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy). Według art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena zgromadzonych w sprawie dowodów powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, po myśli art. 107 § 1 i 3 K.p.a., który stanowi, iż decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Składu orzekającego, zaskarżona decyzja w rozpoznawanym przypadku nie w pełni odpowiada tym standardom, w szczególności nie można uznać by zaprezentowana ocena dowodów była wszechstronna.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że z ogólnego areału zgłoszonego do płatności rolnośrodowiskowej przez skarżącego, w pakiecie "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000", wariant 5.1 "Ochrona siedlisk lęgowych ptaków" - organ zakwestionował część obszaru działki D jako pokrytej drzewami i zakrzywieniami uznając tym samym, że znajdujący się na niej areał łąk jest mniejszy niż deklarowany.
W pierwszym rzędzie trzeba więc zauważyć, że zarzuty skarżącego o wyłączeniu części obszaru z powodu niewykoszenia działki nie znajdują jakiegokolwiek odzwierciedlenia w aktach administracyjnych sprawy, tym samym są bezzasadne. Ani bowiem kontrolujący, ani organy obu instancji w ogóle nie podnosili kwestii koszenia działki, o czym świadczy lektura protokołu kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego oraz uzasadnień wydanych decyzji. Zasadniczym powodem było bowiem wykluczenie części obszaru pokrytego drzewami i zakrzaczeniami, a ten stan faktyczny został udokumentowany podczas kontroli poprzez sporządzenie zapisu fotograficznego z oględzin działek rolnych na płytach CD.
Niemniej Sąd dopatrzył się uchybień w ustaleniu ostatecznej wielkości spornej działki w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia z innego względu, a mianowicie, ustalając fakt istnienia zadrzewienia i zakrzaczenia organy nie poddały zebranego materiału dowodowego ocenie w kontekście przepisów prawa materialnego, to znaczy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Z 2010 r. Nr 39, poz. 211 ze zm.), co stanowi również naruszenie norm postępowania wynikających z art. 107 § 3 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 21 ust.1 i ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
W § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie minimalnych norm określono przypadki, w których uznaje się, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami i dotyczy to również (pkt 2 lit. a i b) łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania - płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz programu rolnośrodowiskowego. Według § 4 - grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:
1) drzew i krzewów:
a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,
c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;
2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. (Godzi się tu zauważyć, że skarżący w odwołaniu zarzucał, że liczba drzew nie przekracza 50 sztuk na hektar.)
Z kolei zgodnie z § 5 – powierzchnię gruntów rolnych, na której znajdują się:
1) oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie działki rolnej,
2) rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe wydzielone w obrębie działek rolnych, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, których szerokość w obrębie działki rolnej nie przekracza 2 m i które nie stanowią odrębnej działki ewidencyjnej - uznaje się za utrzymywaną zgodnie z normami.
W ocenie Sądu wymieniony akt prawny znajduje zastosowanie w sprawie albowiem został wydany na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 i Nr 214, poz. 1349, z 2009 r. Nr 20, poz. 105 oraz z 2010 r. Nr 36, poz. 197). Zważyć zaś trzeba, że na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. Nr 33, poz. 262 ze zm.; zwane dalej w skrócie "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym"), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.). Rozporządzenie rolnośrodowiskowe w § 2 ust.1 pkt 3 stanowi o jednym z warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej rolnikowi, jeżeli ten realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (UE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.) - stosowane nadal do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r., co wynika z art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, opubl. Dz. U. UE. L. z 2013.347.487) - obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie między innymi z planem działalności rolnośrodowiskowej, przy czym podstawowymi wymaganiami, o których mowa w zacytowanym § 2 ust. 1 pkt 3, są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 3 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Stąd wywieść należy, że normodawca w tym miejscu odwołuje się do norm określonych w przepisach prawa unijnego i krajowego, dotyczących wsparcia bezpośredniego, czyli także do uregulowań aktów podustawowych, wydanych w ramach delegacji zawartej w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także do wymogów danego planu rolnośrodowiskowego, który notabene w niniejszej sprawie w ogóle nie był przedmiotem oceny organu, chociaż zawiera w części szczegółowej wskazanie wymogów, jakie rolnik powinien przestrzegać w ramach poszczególnych pakietów i wariantów, oraz informacje niezbędne do prawidłowej realizacji tych pakietów i wariantów (załącznik nr 1 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego) .
Wprowadzenie minimalnych norm przez ustawodawcę krajowego wynika z unormowań prawa Unii Europejskiej. Z brzmienia bowiem przepisów art. 50a i 51 przywołanego w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rozporządzenia Rady (UE) nr 1698/2005 wynika, że państwa członkowskie określają wykaz podstawowych wymogów w zakresie zarządzania oraz wykaz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, których beneficjent ma przestrzegać a mają one odpowiadać wymogom zamieszczonym w art. 5 i 6 oraz w załączniku II i III rozporządzenia RADY (UE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1290/2005, (UE) nr 247/2006, (UE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 L 30 s. 16).
Także w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (UE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U.UE z 2009 r. Nr L 316, s. 65) - w przepisie art. 34 "Określanie powierzchni", w ust. 4, między innymi postanowiono, że bez uszczerbku dla przepisów art. 34 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 73/2009, działka rolna, na której znajdują się drzewa, uważana jest za obszar kwalifikowalny do celów systemów pomocy obszarowej, pod warunkiem że działalność rolnicza lub planowana produkcja może odbywać się w podobny sposób jak na działkach bez drzew na podobnej powierzchni.
W powyższym świetle, rzeczą organu w ponownym postępowaniu będzie dokonanie ponownej, wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego (sporządzonych podczas kontroli fotografii odzwierciedlających stan faktyczny działki) z uwzględnieniem posiadanego przez skarżącego planu rolnośrodowiskowego oraz dokumentacji przyrodniczej (§ 2 ust.1 pkt 3 i § 7 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego) - i ustalenie, czy i jaką część powierzchni spornej działki należy zakwalifikować jako zgodną z normami określonymi w § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. Poczynionym ustaleniom i rozważaniom należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., a także art. 21 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Z przytoczonych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Orzeczenie o kosztach (punkt II) znajduje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło