III SA/Wr 123/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi H. i R. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 47 ust. 2 i art. 6 ust. 1 oraz art. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. i R. G. od decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] znak [...], w przedmiocie zameldowania K. G. wraz z małoletnim synem M. G. na pobyt stały w Ś. przy ulicy Ł. [...], decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy tok postępowania. K. G. wystąpiła dnia [...] o zameldowanie jej wraz z synem M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy Ł. [...] w Ś. Oświadczyła, że w lokalu tym zamieszkuje od 2000 r., a jej syn M. od urodzenia. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. I Wydział Cywilny z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt IC 413/05, K. G. przywrócono utracone posiadanie uprzednio zajmowanych przez nią pomieszczeń składających się z dwóch pokoi, kuchni i łazienki, stanowiących odrębny zespół izb z wejściem z przedpokoju zajmowanego wspólnie z H. i R. G. w lokalu numer [...], w Ś. przy ulicy Ł. [...]. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt II Ca 736/05, apelacja H. i R. G. od wyroku I instancji została oddalona. Orzeczenie w tej sprawie stało się prawomocne z dniem [...]. W dniu [...] organ I instancji przesłuchał H. G., która oświadczyła, że jej synowa K. G. mieszka w spornym lokalu od 2001 r., a wnuk M. od urodzenia, czyli od [...] H. G. stwierdziła, że jako najemczyni lokalu nie zgadza się na zameldowanie K. G. z synem M. Oświadczyła, że dnia [...] została poinformowana, że Prezydent Miasta Ś. przywrócił jej i jej mężowi prawo najmu do całości lokalu nr [...]. K. G. wyrażono natomiast zgodę na podnajem części tego lokalu do czasu wykupienia całego mieszkania przez najemców. Organ II instancji w dalszej części uzasadnienia powołał się na art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności. Według tego przepisu przy zameldowaniu należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Przy braku takiego potwierdzenia organ ewidencji ludności prowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy dana osoba faktycznie zamieszkuje w danym lokalu, w którym ma być zameldowana. Dla zameldowania na pobyt stały konieczne jest spełnienie przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 ustawy. Osoba taka winna mieszkać w miejscu zameldowania z zamiarem stałego przebywania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że K. G. wraz z synem M. faktycznie przebywa w lokalu przy ulicy Ł. [...] w Ś. z zamiarem stałego przebywania. Potwierdziła to H. G. Organ II instancji stwierdził, że zgoda Referatu Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w Ś. na podnajem części spornego lokalu K. i P. G. od dnia podpisania umowy najmu przez najemców do dnia prywatyzacji lokalu, wyrażona w piśmie [...] z dnia [...], nie przesądza kwestii zameldowania na pobyt stały w tym lokalu, w którym K. G. przebywa od 2000 r., a syn M. od chwili urodzenia i tam koncentruje swoje sprawy bytowe i interesy życiowe. Organ II instancji podkreślił, że w aktualnym stanie prawnym nie jest wymagane wykazanie się uprawnieniem do przebywania w lokalu od podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu i przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19 czerwca 2002 r. utracił bowiem moc art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, traktujący o wspomnianym uprawnieniu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest to forma kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Pobyt K. G. w spornym lokalu rozpoczął się w 2000 r., a jej syna M. od chwili urodzenia. Prawomocnym wyrokiem sądu przywrócono tym osobom utracone posiadanie lokalu, w którym określono, z których pomieszczeń mają one prawo korzystać. Twierdzenia H. i R. G. o samodzielnym wymeldowaniu się K. G. z poprzedniego miejsca pobytu stałego przy ulicy F. [...] w Ś. w celu wyłudzenia spornego lokalu nr [...] jest nieprawdziwe. Wymeldowanie to nastąpiło bowiem na podstawie decyzji administracyjnej z dnia [...] znak [...], w związku z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem tego lokalu. Według organu II instancji, biorąc pod uwagę obowiązujący stan prawny oraz dokonane ustalenia faktyczne, spełniono wymogi dokonania zameldowania. Okoliczności nie wynikające z przepisów prawa nie mają znaczenia dla dokonania ustawowego obowiązku zameldowania danej osoby. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. H. i R. G. zaskarżyli decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Uważają, że nakazanie zameldowania na pobyt stały K. G. oraz jej syna w wynajmowanym przez nich lokalu nr [...] przy ul. Ł. [...] nie jest zgodna z prawem i z zasadami współżycia społecznego. Ogranicza ich wolność i swobodę do decydowania o własnym życiu. Jako najemcy lokalu, to oni, a nie urzędnicy, powinni mieć prawo do zameldowania tam kogoś. Skarżący podkreślili, że zamieszkują lokal nr [...] od 26 lat. Wykonali tam z własnych środków remont kapitalny. Posiadają do tego lokalu tytuł prawny w formie umowy najmu. Z tego także wynika ich prawo decydowania, kto ma tam z nimi zamieszkiwać i kto ma być zameldowany. Złożyli wniosek o wykup tego lokalu. Nie mogą więc tam meldować na pobyt stały osób drugich. Nie mają bowiem możliwości zabezpieczenia im lokalu po zamierzonym wykupie. Podkreślili, że ich wnuk M. nie był od urodzenia zameldowany na pobyt stały w lokalu nr [...], ale w lokalu przy ul. F. [...] w Ś. K. G. opuściła ten lokal, aby przeszedł na rzecz jej siostry. Sama dążyła do zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...]. Wykazując dobrą wolę skarżący zgodzili się jedynie na podnajem lokalu i na zameldowanie na czas określony. Dążyli do tego, aby K. G. zameldowała się znów na stałe w lokalu przy ul. F. [...], ale bez rezultatu. K. G[...] uzyskała korzystny dla siebie wyrok sądu. Określono w nim jednak tylko dopuszczenie jej do zamieszkania, a nie co do sposobu zameldowania. Skarżący nie zgadzają się z uzasadnieniem decyzji, gdzie jest mowa o tym, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu. Uważają bowiem, że zostaliby zobowiązani po wykupie lokalu do zapewnienia osobie zameldowanej innego lokalu. Skarżący podkreślili ponadto, że toczy się postępowanie rozwodowe małżonków G. - K. i P. Po wyroku rozwodowym ich sytuacja nie będzie więc dobra. Zdaniem skarżących skarga jest zatem zasadna. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na ustalony stan faktyczny sprawy oraz na argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Według art. 5 tej ustawy, osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego (ust. 1); w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego (ust. 2). W obowiązującym stanie prawnym zameldowanie na pobyt stały lub na pobyt czasowy trwający powyżej 3 miesięcy zależne jest tylko od spełnienia przesłanki zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, fakt pobytu osoby w lokalu potwierdza właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu podpisując formularz meldunkowy. O ile podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu nie potwierdza faktu pobytu, ma zastosowanie art. 47 ustawy, według którego organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym (ust. 1); jeśli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust. 2). W rozpatrywanej sprawie skarżący, posiadający tytuł prawny w postaci umowy najmu do lokalu nr [...], odmówili formalnego potwierdzenia pobytu K. G. w tym lokalu. Organ I instancji wszczął zatem zasadnie postępowanie administracyjne na podstawie powołanych przepisów ustawy, a mianowicie art. 47 ust. 2, art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1, zakończone wydanie decyzji o zameldowaniu K. G. wraz z synem M. w lokalu nr [...], a decyzja ta została utrzymana w mocy w II instancji. Sąd uznał, że zarzuty skarżących, dotyczące naruszenia ich uprawnień jako najemców lokalu nr 9 oraz naruszenia ich przyszłych uprawnień właścicielskich, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która ma charakter meldunkowy. Istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest natomiast ustalony przez organ I instancji stan faktyczny, polegający na przebywaniu w spornym lokalu K. G. wraz z synem M. Nie jest to kwestionowane przez skarżących. Uprawnienia do posiadania części spornego lokalu nr [...], w której obecnie zamieszkuje K. G., zostało jej przywrócone powołanym prawomocnym wyrokiem sądu rejonowego. W postępowaniu administracyjnym na podstawie materiału dowodowego sprawy ustalono, że pobyt K. G. w lokalu nr [...] należy zakwalifikować jako stały. Sąd uznał to ustalenie za prawidłowe. Z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika bowiem, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Taki zamiar został wyrażony przez K. G. Jej syn M. jako osoba nieletnia zamieszkuje z matką (art. 14 ust. 2 ustawy). Dla jego zameldowania w lokalu nr [...] nie ma znaczenia, czy jej syn był tam zameldowany od chwili urodzenia. Podnoszony w skardze fakt, że K. G. mogłaby się zameldować na stałe w innym lokalu, także nie może być uwzględniony. W rozpatrywanej sprawie to bowiem od woli K. G. zależy, gdzie będzie zameldowana. Sąd stwierdza, że bezzasadne jest kwestionowanie przez skarżących istoty prawnej zameldowania, polegające na tym, że nie zgadzają się z uzasadnieniem decyzji, gdzie jest mowa o tym, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu. Wynika to bowiem wprost z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi: "Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu". Kwestia ewentualnego zobowiązania skarżących do zapewnienia osobie zameldowanej innego lokalu po wykupie tego lokalu przez skarżących wykracza natomiast poza przedmiot niniejszego postępowania. Trudna sytuacja w lokalu nr [...] po orzeczonym wyroku rozwodowym K. i P. G. także nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przez Sąd. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w badanym stanie faktycznym organ I instancji zgodnie z art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldował K. G. oraz jej syna M. na pobyt stały w Ś. przy ul. Ł. [...], a organ II instancji zasadnie utrzymał tę decyzję w mocy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.