III SA/Wr 126/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. A. G. (dalej jako: skarżący) zawarł w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, wniosek o wstrzymanie wykonania "decyzji organu II instancji". W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie ewentualne "zaskarżonej decyzji" sprowadza realne niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków z uwagi na wymierzoną karę administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W niniejszej sprawie skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania nie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej lecz decyzji nakładającej na jego osobę karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach. Przy tym skarżący żąda wstrzymania decyzji "organu drugiej instancji", choć z akt sprawy wynika jasno, że takie rozstrzygnięcie w sprawie jeszcze nie zapadło. W ocenie Sądu jest to jednak omyłka autora skargi, którego rzeczywistą intencją było uzyskanie tymczasowej ochrony przed wykonaniem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. Mając powyższe na uwadze, rozważenia wymagała przede wszystkim kwestia dopuszczalności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, gdy skargą objęte jest postanowienie organu drugiej instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. I tak wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się rozbieżności na temat tego, czy tego rodzaju rozstrzygnięcia mogą być uznane za wydane w granicach tej samej sprawy administracyjnej. Samo pojęcie "granic danej sprawy" było już analizowane w literaturze i orzecznictwie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, J. P. Tarno: "Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego", str. 83). Z rozważań tych wynika, że samo pojęcie "sprawy administracyjnej" ma charakter materialnoprawny a granice sprawy wyznaczają jej elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość spraw zachodzi zatem wówczas, gdy tożsame są elementy podmiotowe i przedmiotowe. Taka zaś tożsamość zachodzi niewątpliwie w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżone postanowienie jest ściśle związane z postępowaniem odwoławczym od decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Co do meritum wniosku skarżącego, to wskazać trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie jednak z § 3 tego przepisu, sąd może wstrzymać wykonanie takiej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez sformułowanie "znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" należy rozumieć taką sytuację, w której szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do jej stanu pierwotnego. W szczególności trudnym do odwrócenia skutkiem będzie utrata rzeczy, która ze względu na swoje właściwości nie może być zastąpiona, bądź konieczność ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa połączonej z likwidacją jego majątku. W postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracji, ciężar dowodu spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Nie wystarczy zatem ogólny wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. W niniejszej sprawie skarżący ograniczył się jedynie do ogólników i powtórzenia za przepisem przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Tym samym brak jest podstaw, by wniosek ten uwzględnić, skoro skarżący nie przedstawił swojej sytuacji faktycznej i prawnej ani nie wyjaśnił, na czy ma polegać nieodwracalność skutków wykonania decyzji organu pierwszej instancji lub jakie rozmiary będzie miała ewentualna szkoda z tym związana. Niemniej na marginesie należy zauważyć, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie podkreśla się, że egzekucja środków pieniężnych, w razie uchylenia zaskarżonej decyzji, jest co do zasady odwracalna. Zwłaszcza, że art. 64 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity z 2016 r., poz. 1870 ze zm.) przewiduje możliwość udzielenia zobowiązanemu szeregu różnych ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Ponadto ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) ustanawia między innymi zasadę stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należało odmówić wstrzymania decyzji organu pierwszej instancji.