III SA/Wr 126/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: Kolegium), w związku z wniesionym przez skarżącego M. S. odwołaniem od decyzji Starosty S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. B nr [...], nr druku [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2019r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] kwietnia 2011r. z uwagi na niedoręczenie mu przez organ – Starostę S. decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Jak wskazywał skarżący, organ wysłał korespondencję na adres, z którego skarżący został wcześniej eksmitowany, a to ulica [...], wobec czego decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a w konsekwencji termin do jej wniesienia nie rozpoczął biegu. Skarżący wskazał, że dowiedział się o decyzji w listopadzie 2016 r. Rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Kolegium uznało, że pierwsza przesłanka przywrócenia terminu określona w przepisach art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z 2019 r. poz. 60, 730, 1133; dalej: K.p.a.) , a to wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, została spełniona. Skarżący M. S. wniósł bowiem w dniu [...] stycznia 2019r. tenże wniosek. W ocenie Kolegium nie została jednakże wypełniona przez skarżącego druga przesłanka przywrócenia terminu, a to dochowanie przez zainteresowanego zawitego (nieprzywracalnego) terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium zważyło, że termin do złożenia tegoż wniosku zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia i wynosi 7 dni, natomiast datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Kolegium uznało w konsekwencji, że jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu z uwagi na nieotrzymanie decyzji, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że decyzja została wydana. Kolegium wskazało przy tym, że bezsporne jest, że o przedmiotowej decyzji Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], skarżący dowiedział się w listopadzie 2016r., co wynika z treści jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a co potwierdza adnotacja pracownika Starostwa Powiatowego w S. o przedstawieniu decyzji stronie z datą [...] listopada 2016r. W konsekwencji Kolegium uznało, że 7-dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011r. o zatrzymaniu prawa jazdy zaczął biec od momentu powzięcia przez skarżącego M. S. informacji o fakcie wydania ostatecznej decyzji, a to od dnia [...] listopada 2016r. Zdaniem Kolegium, powyższe oznaczało, że skarżący nie spełnił przesłanki przywrócenia terminu dochowania przez zainteresowanego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bowiem tenże wniosek złożony został w dniu [...] stycznia 2019r., a więc z przekroczeniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu, że Kolegium przyjęło w sposób nieprawidłowy, że termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało liczyć od daty okazania decyzji stronie przez pracownika organu, a to od [...] listopada 2016r. Strona skarżąca podniosła również, że sama decyzja Starosty Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2011r. nie została nigdy w sposób prawidłowy doręczona, albowiem kierowana była pod nieprawidłowy adres, a z adnotacji na jej zwrotach wynika, że adresat był nieznany a następnie że nie został zastany. Skarżący wskazał, że jego rodzina dwa razy zamieniała się mieszkaniami, które znajdują się w jednym budynku, a to przy ul. [...] i przy ul. [...] w S.. Skarżący podniósł przy tym, że z mieszkania nr [...] został eksmitowany, a do lokalu nr [...], jak się okazało, nie miał praw. Musiał więc wynajmować różne inne mieszkania. Skarżący podniósł również, że w dniu okazania mu decyzji, czynność organu została ograniczona wyłącznie do przedstawienia mu decyzji, a przedstawiający ją pracownik nie sporządził protokołu, który mógłby zostać przez skarżącego podpisany i uznany za potwierdzenie odbioru decyzji, od której zacząłby, według skarżącego, biec termin do wniesienia odwołania od niej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podnosząc za przepisem art. 58 § 2 K.p.a., że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Kolegium ponownie wskazało, że bezsporne jest, że o przedmiotowej decyzji Starosty S z dnia [...] kwietnia 2011r. skarżący dowiedział się w listopadzie 2016r., a co wynika zarówno z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i z adnotacji, dokonanej przez pracownika Starostwa Powiatowego w S. na egzemplarzu decyzji, o przedstawieniu decyzji stronie z datą [...] listopada 2016r. Właśnie od tej daty, zdaniem Kolegium, należało liczyć bieg terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec więc wniesienia przez skarżącego tejże prośby dopiero w dniu [...] stycznia 2019r., a więc z przekroczeniem terminu siedmiodniowego, wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Kolegium przy tym zauważyło, że wnioskiem z dnia [...] marca 2018r. skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] grudnia 2018r., sygn. akt III SA/Wr 361/18 oddalił skargę skarżącego wniesioną na ostateczną decyzję nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2018r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] kwietnia 2018r., znak [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była uzasadniona. Zgodnie z treścią przepisów art. 42 § 1 i 2 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią przepisu art. 42 § 3 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2 tegoż artykułu, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Z kolei zgodnie z przepisem art. 14 § 1 K.p.a. sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017r. poz. 570 oraz z 2018 r., poz. 1000, 1544 i 1669) , doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Jest to jedna z zasad ogólnych uregulowanych w Rozdziale 2 Działu I ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Wprawdzie zgodnie z treścią przepisu art. 14 § 2 K.p.a. sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2017r. poz. 1219 oraz z 2018r. poz. 650) lub za pomocą innych środków łączności, ale ustawodawca przewiduje konkretne okoliczności przemawiające za takim sposobem załatwienia sprawy, a więc gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być jednakże utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Co do zasady zgodnie z treścią przepisu art. 109 § 1 K.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, natomiast w oparciu o przepis art. 109 § 2 K.p.a. w przypadkach wymienionych w cytowanym art. 14 § 2 K.p.a. decyzja może być stronom ogłoszona ustnie. Należy więc w konsekwencji rozważyć, czy przedmiotowa decyzja Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2011r. została kiedykolwiek w jakikolwiek sposób doręczona skarżącemu, albowiem od tego zależy uznanie, czy i od kiedy należy liczyć dla skarżącego bieg terminu do wniesienia przez niego – zgodnie z treścią przepisów art. 58 K.p.a. – prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Kolegium, które zaskarżonym postanowieniem odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stanęło na stanowisku, że "przedstawienie" skarżącemu przedmiotowej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011r., określonej zresztą przez organ jako ostateczna, w dniu [...] listopada 2016r. powoduje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Jednocześnie Kolegium w zaskarżonym postanowieniu wskazało, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu, a zatem jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, bowiem nie otrzymała decyzji, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że decyzja została wydana. Kolegium przy tym nie kwestionowało, że skarżący dopiero w wyżej wskazanym terminie, a więc w dniu [...] listopada 2016r., uzyskał wiadomość o decyzji, nie mając wcześniej świadomości o jej wydaniu przez organ. Zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy w pierwszej kolejności, że przedmiotowa decyzja wydana w dniu [...] kwietnia 2011r. przez Starostę S. nie została doręczona skarżącemu. Jak wynika z adnotacji na kopercie korespondencji przesłanej do skarżącego, adresat został określony jako "nieznany". Uzyskanie przez organ właśnie takiej informacji winno było powodować po stronie organu konieczność ustalenia przez niego prawidłowego adresu skarżącego. Organ jednakże nie podjął próby ustalenia tegoż adresu celem prawidłowego doręczenia decyzji. W konsekwencji decyzja przez ponad pięć lat pozostawała w aktach niedoręczona skarżącemu. W żadnej mierze w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób dopatrzyć się przy tym doręczenia zastępczego, które nie nastąpiło, skoro pod adresem, na który została wysłana korespondencja z decyzją, jej adresat – skarżący został określony jako "nieznany". W ocenie Sądu skarżący miał przy tym rację, zarzucając, że organ, którego pracownik okazał mu w dniu [...] listopada 2016r. tę decyzję, a następnie pozwolił skarżącemu wykonać jej kopię, nie wydał skarżącemu tej decyzji za pokwitowaniem jej odbioru, pozostawiając w dalszym ciągu tę decyzję w aktach sprawy administracyjnej. Z uwagi na to, że próba doręczenia decyzji musi zostać uznana za całkowicie nieprawidłową, pozostawanie decyzji w aktach od momentu jej zwrotu jako niedoręczonej i dalsze jej pozostawienie w aktach po dacie [...] listopada 2016r. stanowi sensu stricto niedoręczenie decyzji stronie, skoro do doręczenia zastępczego nie doszło. Nie wdając się w dywagacje, czy z uwagi na niedoręczenie skarżącemu decyzji rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, należy uznać, że skarżący w dacie [...] stycznia 2019r. mógł skutecznie wnieść prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji i prośba taka podlegała rozpatrzeniu merytorycznemu. Prośba skarżącego spełniała bowiem przesłanki do jej skutecznego wniesienia. Należy jednocześnie podkreślić, że sama przedmiotowa decyzja nigdy skarżącemu doręczona nie została. Mimo tego Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu z uwagi na rzekome przekroczenie przez niego ustawowego terminu do wniesienia takiej prośby określonego przepisem art. 58 § 2 K.p.a. Reasumując, w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 58 § 1 i 2 K.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Spowodowało to w konsekwencji pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania jego prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, 1467, 1629; z 2019 r. poz. 11, 934; dalej: p.p.s.a.), orzekł w sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku i sprowadzają się do ustalenia przez Sąd nieskuteczności doręczenia skarżącemu przedmiotowej w sprawie decyzji Starosty S.. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając w nich uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł).