III SA/Wr 127/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Małgorzata Malinowska – Grakowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 ze zm. zwanej dalej KPA), pkt 3 załącznika II rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z 26 marca 1992 r., art.4 pkt 3, art.5 ust.1, art. 87 ust.1 i ust.3, art.89 ust.1 pkt. 3, art. 92 ust.1 i ust.4, art. 92a ust.4, art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 125, poz.874 ze zm. zwanej dalej u.t.d.), pkt. 1.1. załącznika do w/w ustawy - po rozpatrzeniu odwołania J.D., prowadzącej działalność gospodarczą "A" (zwanej dalej skarżącą) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. Nr [...] z dnia [...] r., Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przypomniał, że w dniu [...] r. funkcjonariusze Izby Celnej we W. przeprowadzili na drodze krajowej [...] kontrolę dokumentów zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki [...] (nr rejestracyjny [...]) i przyczepy (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, kierowanego przez S.K., w trakcie której stwierdzili wykonywanie przewozu drogowego bez stosownej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Kierujący zespołem pojazdów złożył oświadczenie zgodnie z którym licencji nie otrzymał od właścicielki firmy przewozowej. Ponadto organ ustalił, że firma "A" prowadzona przez J.D. przewoziła zarobkowo towar – [...] z miejscowości L. do firmy w N.. Bezspornym było, że przewożone [...] nie były zakupione na potrzeby firmy przewozowej "A." W związku z tym wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego we W. wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie [...]zł za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji (pkt. 1.1 załącznika do u.t.d.). Od powyższej decyzji w dniu [...]r. skarżąca wniosła odwołanie. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r. skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego w postaci pkt. 3 Załącznika II Rozporządzenia Rady (EWG) 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich przez niewłaściwą wykładnię wskazanego przepisu w zakresie bezpodstawnego uznania, że ma on zastosowanie wyłącznie do zagranicznych przewoźników z Unii Europejskiej wykonujących międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy pojazdami samochodowymi i wskazane tam zwolnienie ustawowe od posiadania licencji wspólnotowych oraz innych zezwoleń przewozowych nie obejmuje przedsiębiorców krajowych, 2. naruszenie prawa materialnego w postaci pkt. 3 oraz pkt. 4 a i b Załącznika II Rozporządzenia Rady (EWG) 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich przez niewłaściwe uznanie, że przepis z pkt 3 ma zastosowanie wyłącznie w powiązaniu z przesłankami wskazanymi w pkt. 4 a i b wskazanego wyżej Załącznika II wymienionego Rozporządzenia Rady (EWG) 881/92, podczas gdy z literalnej wykładni przepisu wymienionego w pkt. 3 wynika, że wyrażona tam norma prawna ma samodzielne zastosowanie, bez konieczności spełnienia przesłanek z pkt 4 a i b wskazanego Załącznika II ,3. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 90 ust. 1 i 91 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) przez brak zastosowania wskazanych przepisów i zaniechania bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie wskazanego wyżej Rozporządzenia Rady (EWG), które w przypadku kolizji z przepisami prawa krajowego tj. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, powinno mieć pierwszeństwo zastosowania; 4. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U.07.125.874 z późn. zm.) przez brak zastosowania wskazanego przepisu i umorzenia prowadzonego postępowania, 5. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 92a ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U.07.125.874 z późn. zm.) przez brak zastosowania wskazanego przepisu i umorzenia prowadzonego postępowania, 6. błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie uznania, że łączna masa zespołu pojazdów w trakcie wykonywania przewozu drogowego przekraczała 3,5 tony. We wnioskach zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie niniejszej sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie umorzenie prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że za błędne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie mógł być zastosowany przepis prawny w pkt 3 Załącznika II wskazanego wspomnianego rozporządzenia, ponieważ nie zostały spełnione warunki wymienione w pkt 4 a i b Załącznika II, tj. skarżąca nie udowodniła, że przewożone [...] nie były własnością strony i przewóz nie był dokonany na jej własne potrzeby. Zdaniem skarżącej z literalnego brzmienia przepisu wskazanego w pkt 3 Załącznika II cyt. Rozporządzenia wynika, że przewidziane tam zwolnienie ustawowe od posiadania zezwoleń przewozowych ma samodzielne zastosowanie, dlatego też powinien być stosowany wprost, bez powiązania z normą prawną wyrażoną w pkt. 4 a i b Załącznika II cyt. Rozporządzenia i bez konieczności spełnienia dodatkowych przesłanek. W załączniku nr II ustawodawca wspólnotowy enumeratywne wymienił poszczególne przypadki zwolnień od posiadania zezwoleń przewozowych, które powinny być analizowane pojedynczo, a nie łącznie jak to uczynił organ odwoławczy. W ocenie skarżącej, w sprawie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 i 92 a ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. u.t.d., ponieważ ewentualne naruszenie przepisów ustawy nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć i nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa., albowiem – jak twierdzi skarżąca – nie miała ona świadomości, że samo podłączenie przyczepy do samochodu przewoźnika bez względu na masę ładunku spowoduje naruszenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów i przepisów ustawy. Przyczepa została bowiem wynajęta z wypożyczalni i z oświadczenia pracownika wypożyczalni wynikało, że jej masa nie przekroczy wraz z masą samochodu dopuszczalnej masy zespołu pojazdów. Gdyby kierowca przewoźnika wiedział, że masa przyczepy przekroczy dopuszczalna masę zespołu pojazdów bez ładunku, skarżąca nie podjęłaby się wykonania tego zlecenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie skargi. Organ przypomniał okoliczności faktyczne sprawy i przedstawił stanowisko tożsame z prezentowanym na wcześniejszych etapach postępowania. Odniósł się ponadto szczegółowo do zarzutów skargi uznając je w całości za nietrafne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 p.p.s.a.). W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Art. 4 pkt 3 u.t.d definiuje transport drogowy jako krajowy lub międzynarodowy transport drogowy oraz każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków niezarobkowego przewozu drogowego o którym mowa w pkt 4, a także działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Działalność w zakresie transportu drogowego jest działalnością reglamentowaną przez Państwo, a to poprzez konieczność uzyskania licencji (art. 5 ust. 1 u.t.d.). Uzyskanie z kolei licencji wymaga m. in., aby przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym legitymowała się certyfikatem kompetencji zawodowych. Organ doskonal właściwych i nie budzących wątpliwości ustaleń, że firma skarżącej "A" przewoziła zarobkowo towar w postaci [...] z miejscowości L. do firmy z N. (międzynarodowy list przewozowy [...] nr [...]). Podczas kontroli drogowej w dniu [...] r., kierowca zespołu pojazdów S.K. nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego, ponieważ nie miała jej sama skarżąca. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że sprawie nie było możliwe zastosowanie zwolnienia od obowiązku posiadania licencji wspólnotowej na podstawie pkt. 3 załącznika II rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 z 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku przewozów lub we Wspólnocie na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich. Zgodnie ze wspomnianym przepisem zwolnione z wszelkich licencji wspólnotowych oraz z innych zezwoleń przewozowych są przewozy rzeczy pojazdami silnikowymi, których dopuszczalna rzeczywista masa całkowita, włącznie z rzeczywistą masą całkowitą przyczep, nie przekracza sześciu ton lub których dopuszczalny ładunek użyteczny, włącznie z ładunkiem użytecznym przyczep, nie przekracza 3,5 tony. Brzmienie jednak pkt 4 przewidującego szczególne warunki dla przewozu rzeczy pojazdami silnikowymi, powoduje każdy taki przewóz weryfikowany być musi pod względem zaistnienia tych warunków tj.: a)rzeczy przewożone muszą być własnością przedsiębiorstwa lub musiały zostać sprzedane, kupione, oddane w najem lub wynajęte, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione przez przedsiębiorstwo; b) celem przejazdu jest przewiezienie rzeczy z lub do przedsiębiorstwa, lub przemieszczenie ich do lub poza przedsiębiorstwo, na jego własne potrzeby; c) pojazdy silnikowe wykorzystywane do takiego przewozu muszą być prowadzone przez pracowników przedsiębiorstwa; d) pojazdy przewożące rzeczy muszą być własnością przedsiębiorstwa lub być przez nie zakupione na warunkach odroczenia płatności lub wynajęte pod warunkiem, że w ostatnim przypadku spełniają warunki dyrektywy Rady 84/647/EWG z dnia 19 grudnia 1984 r. w sprawie użytkowania pojazdów najmowanych bez kierowców w celu drogowego przewozu rzeczy (1). Niniejszy przepis nie ma zastosowania do używania pojazdu zastępczego podczas krótkich awarii pojazdu normalnie wykorzystywanego; e) przewóz musi być jedynie działalnością pomocniczą w stosunku do całkowitej działalności przedsiębiorstwa. Wymaga tu podkreślenia, że wykonywany w dniu kontroli przewóz nie był niezarobkowym przewozem towarów na potrzeby własne, albowiem [...] nie były własnością skarżącej oraz nie były przewożone na jej potrzeby, czemu nie przeczy z resztą sama skarżąca. Takie stanowisko powoduje, że również zarzut naruszenia art. 90 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP jest nietrafny. Dodatkowo podkreślić trzeba, że w czasie przejazdu po terytorium kraju wymagana jest licencja na krajowy transport drogowy rzeczy w odniesieniu do zespołu pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3500 kg, chyba że przewoźnik posiada licencję na międzynarodowy transport drogowy rzeczy lub został z niej zwolniony. Przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 nie regulują bowiem w sposób wyczerpujący wykonywania licencji wspólnotowej, ale nakazują prowadzenie działalności w zakresie zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przechodząc do kolejnego z zarzutów skargi wskazać należy, że wyłączenie stosowania przepisów u.t.d. zgodnie art. 3 ust.1 pkt. 2 tej ustawy ma miejsce w razie wykonywania przewozu drogowego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Sąd nie dopatrzył się błędu w ustaleniach faktycznych polegającemu na niewłaściwym uznaniu, że łączna masa zespołu pojazdów w trakcie wykonywania przewozu przekraczała 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita, zgodnie z art. 2 pkt 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążona osobami i ładunkiem, dopuszczona do poruszania się po drodze. Jak wynika z dowodu rejestracyjnego nr [...] (dot. samochodu ciężarowego marki [...] nr rejestracyjny [...]) w rubryce [...] widnieje zapis [...] kg, a z dowodu rejestracyjnego nr [...] (dot. przyczepy nr rejestracyjny [...]) w rubryce [...] wpisano [...] kg. Tak więc łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów poddanych kontroli drogowej w dniu [...] r. wynosiła 3550 kg. Zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d. postępowania administracyjnego nie wszczyna się tylko w sytuacji, jeśli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Braku takiego wpływu nie można utożsamiać z nieznajomością norm prawa powszechnie obowiązującego. Sąd nie dał w tym zakresie wiary wyjaśnieniom skarżącej. Ze względu na możliwość łatwej weryfikacji oświadczenia pracownika wypożyczalni (sprawdzenie masy przyczepy i pojazdu w dowodzie rejestracyjnym i sumowanie odczytanych wartości), skarżąca jako przedsiębiorca nie może zasłaniać się rzekomą niewiedzą w tej materii. Jej obowiązkiem było bowiem ustalić wszelkie niezbędne informacje, aby wykonywać transport drogowy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym nie można uznać, ze w sprawie miały miejsce negatywne przesłanki kontynuowania postępowania, o których mowa w art. 93 ust. 7 u.t.d. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.