III SA/Wr 13/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-03-29
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Niskie dochody z działalności gospodarczej, wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz problemy zdrowotne strony stanowiły ustawową przesłankę do przyznania pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała na problemy finansowe spowodowane chorobą, niskie dochody z działalności gospodarczej oraz wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w C. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tego żądania podał, że na skutek choroby ma problemy finansowe, wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z pełnoletnim synem w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu o powierzchni 49,9 m², jest właścicielem samochodu (rocznik 2002) o wartości około 6.000 zł, w roku 2015 uzyskał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dochód w kwocie 60 zł. Jako stałe wydatki swojego gospodarstwa domowego wskazał wnioskodawca czynsz w kwocie 639,44 zł i opłatę za energię elektryczną w kwocie 105,60 zł.
Powyższe dane znajdują potwierdzenie w treści dokumentów przesłanych przez wnioskodawcę do akt sprawy. Wynika z nich nadto, że dochody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w latach 2012, 2013 i 2014 wyniosły odpowiednio 5.170 zł, 5.800 zł i 1.115 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania A.B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota dochodów jego gospodarstwa domowego i z drugiej strony, wysokość wydatków tego gospodarstwa wynikających z sytuacji życiowej, w tym zdrowotnej, strony.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło