III SA/Wr 13/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, jest zasadny, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarskim i zostało wykonane przez wyznaczonego pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowy, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarskim i zostało wykonane przez wyznaczonego pełnomocnika. W takiej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Argumentowała, że przyznany jej wcześniej pełnomocnik został ustanowiony tylko na jedną część postępowania. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarskim, przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmowało zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wyznaczony radca prawny sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w C. – obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
|W sprawie postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu |
|A.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym odpowiednio zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie radcy prawnego. |
|Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych w C. wyznaczono jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu radcę |
|prawnego C.D., która reprezentuje skarżącego w sprawie przed Sądem i sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od |
|wyroku Sądu z dnia 20 października 2016 r., doręczoną skarżącemu w dniu 2 lutego 2017 r. |
|W dniu 10 kwietnia 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w określonym w treści przesłanego na wezwanie|
|urzędowego formularza zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W treści pisma |
|procesowego datowanego na dzień 10 kwietnia 2017 r. (k. 248 akt sądowoadministracyjnych) skarżący zawarł stwierdzenie, że jego wniosek |
|jest podyktowany tym, że radca prawny wskazana przez Okręgową Izbę Radców Prawnych została "przyznana wyłącznie na jedną część postępowania|
|sądowego, a nie na całość współpracy, bowiem należało przyjąć również możliwość »APELACJI«". Argumentację tę skarżący powtórzył w treści |
|pisma procesowego z dnia 27 kwietnia 2017 r. (k. 253 akt sądowoadministracyjnych). |
| |
|W sprawie zważono, co następuje. |
|Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z|
|2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje |
|– zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy |
|podatkowego lub rzecznika patentowego. |
|Z wyżej powołanego unormowania wynika, że prawo pomocy przyznane zostało A.B. postanowieniem referendarskim w zakresie maksymalnym, jaki |
|przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. |
|Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4) ustawy procesowej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano zostało prawo pomocy |
|w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W |
|konsekwencji stwierdzić należy, że A.B. w obecnie toczącym się, po wydaniu w sprawie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we |
|Wrocławiu, postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego temu skarżącemu na wcześniejszym etapie postępowania w zakresie zwolnienia od |
|kosztów sądowych. |
|Kolejno wskazać należy, że A.B. w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy również w zakresie ustanowienia na podstawie |
|wyżej wskazanego postanowienia z dnia 29 marca 2016 r. profesjonalnego pełnomocnika procesowego (radcy prawnego). Powtórzyć winno się w tym|
|miejscu, że aktualnie toczące się postępowanie, po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jest procesową |
|kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego środkiem prawnym (skargą) strony. |
|Podsumowując, stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie A.B. korzysta z przyznanego mu prawa pomocy. Zostały zatem zachowane, |
|przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji rodzinnej i materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy rozpoznaniu |
|aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. żądanie zwolnienia od kosztów |
|sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem |
|referendarskim z dnia 29 marca 2016r. i uprawnienie wnioskodawcy do korzystania z tego prawa zostało zrealizowane w zakresie postępowania |
|przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, tj. sądem administracyjnym pierwszej instancji, zakończonego wyrokiem Sądu z dnia 20|
|października 2016 r. oraz w zakresie zbadania podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Ta ostatnia czynność została wykonana|
|przez wyznaczonego w sprawie radcę prawnego w drodze opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 20 |
|października 2016 r., doręczonej skarżącemu w dniu 2 lutego 2017 r. Działanie to odpowiada zasadom działania pełnomocnika procesowego z |
|urzędu, ustalonym w art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, jeżeli pełnomocnik wyznaczony na |
|podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, |
|sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii |
|stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując |
|doręczenia. Zaznaczyć przy tym należy, że wnie- wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w ostatnim zdaniu przywołanego przepisu prawa, |
|dokonuje profesjonalny pełnomocnik procesowy wybrany i opłacany przez stronę. Powtórzenia wymaga, że zastępstwo prawne wykonywane w sprawie|
|z urzędu przez radcę prawnego C.D. zostało już bowiem wykonane w ramach badania podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z |
|dnia 20 października 2016 r. w drodze opinii doręczonej A.B. w dniu 2 lutego 2017 r. |
|W świetle powyższego postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 10 kwietnia 2017 r., uznać|
|należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) ustawy w zw. z art. 258 § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji |
|postanowienia. |
| |
|Na marginesie wypada wskazać, że ani referendarz sądowy ani Sąd nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika lub |
|przyznawania kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie |
|obowiązuje i zostało wykonane. Rola referendarza sądowego i Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania |
|(tj. np. ustanowienia adwokata (ale bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika)) lub odmowy przyznania tego prawa. Ani referendarz sądowy|
|ani Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę organ samorządu właściwej korporacji (tu Okręgowej Izby Radców Prawnych w C.) wyznaczy na |
|pełnomocnika stronie. Podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym ewentualne wyznaczenie innego pełnomocnika) należy do suwerennej |
|prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. W konsekwencji tylko ten organ (a nie referendarz sądowy lub Sąd) może być adresatem |
|twierdzeń o niepodjęciu czynności związanych z kwestionowaniem wyroku, z którym nie zgadza się strona. Tylko do tego organu można kierować |
|ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika, wyznaczenie nowego pełnomocnika lub o doprowadzenie do podjęcia |
|przez pełnomocnika określonych czynności procesowych. Przy tym zaznaczyć trzeba, że decyzja w tym przedmiocie zależy jedynie od oceny wyżej|
|wskazanego organu samorządu zawodowego radców prawnych. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło