III SA/Wr 13/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-06-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Moskała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zbędne, jeśli prawo pomocy zostało już przyznane w tym zakresie, a ustanowiony pełnomocnik z urzędu stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, gdy jego rozpoznanie stało się zbędne. W sytuacji, gdy prawo pomocy zostało już przyznane w zakresie całkowitym, a ustanowiony pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, ponowne rozpoznawanie wniosku jest zbędne. Sąd nie jest uprawniony do zmiany osoby pełnomocnika, a ewentualne zastrzeżenia co do jego działania należy kierować do właściwej Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, argumentując, że przyznana mu wcześniej pomoc prawna nie obejmowała możliwości „apelacji”. Referendarz sądowy umorzył postępowanie, uznając je za zbędne, ponieważ prawo pomocy zostało już przyznane w zakresie całkowitym, a ustanowiony radca prawny stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia, domagając się doprecyzowania zakresu umocowania pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2017 r. o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 maja 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. – obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2017 r. W sprawie postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu M. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym odpowiednio zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. wyznaczono jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu radcę prawnego M.B. , która reprezentuje skarżącego w sprawie przed Sądem i sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 20 października 2016 r., doręczoną skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w określonym w treści przesłanego na wezwanie urzędowego formularza zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W treści pisma procesowego datowanego na dzień [...] r. (k. 248 akt sądowoadministracyjnych) skarżący zawarł stwierdzenie, że jego wniosek jest podyktowany tym, że radca prawny wskazana przez Okręgową Izbę Radców Prawnych została "przyznana wyłącznie na jedną część postępowania sądowego, a nie na całość współpracy, bowiem należało przyjąć również możliwość »APELACJI«". Argumentację tę skarżący powtórzył w treści pisma procesowego z dnia [...] r. (k. 253 akt sądowoadministracyjnych). Postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy wskazując, iż w niniejszej sprawie skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, a zatem maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jako pełnomocnika upoważnionego do reprezentowania skarżącego wskazano r.pr. M. B., która to na etapie postępowania międzyinstancyjnego złożyła opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 20 października 2016 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył skarżący wnosząc o doprecyzowanie, czy przyznane mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje również reprezentowanie jego w postępowaniu kasacyjnym przez wyznaczonego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Stosownie do treści art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Powyższy przepis znajduje swoje zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy we wskazanym zakresie – wymienionym na wstępie postanowieniem został on zwolniony z kosztów sądowych oraz przyznano mu radcę prawnego. W efekcie powyższego pismem z dnia [...] r. Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła pełnomocnika dla skarżącego w osobie r.pr. M. B., która to brała udział w wyznaczonej przed tut. Sądem rozprawie, złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego wyroku, a nadto przedłożyła opinię prawną z dnia [...] r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 października 2016 r. Wobec zatem powyższego, ponowne rozpoznawanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, który już został uwzględniony w sprawie, należało uznać za zbędne. Odnosząc się do zgłoszonych w sprzeciwie wątpliwości co do zakresu umocowania wyznaczonego pełnomocnika z urzędu przychodzi zauważyć, iż zobligowany jest on do działania w sprawie tak przed sądem I instancji, jak również Naczelnym Sądem Administracyjnym. W niniejszej sprawie pełnomocnik stwierdził jednak brak podstaw do wszczęcia postępowania kasacyjnego przedkładając opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stanowisko to jest wiążące dla Sądu, który nadto nie jest uprawniony do zmiany osoby pełnomocnika. Nadmienić bowiem trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny upoważniony jest do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy, w tym w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, ale nie ma już wpływu na wybór osoby pełnomocnika. Kwestia ta leży w gestii właściwej Okręgowej Izby Radców Prawnych i to do niej należy kierować ewentualne zastrzeżenia w zakresie sposobu działania wyznaczonego radcy prawnego, co też zostało wyjaśnione już skarżącemu w piśmie z dnia [...] r. Mając na uwadze powyższe, należało – na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. - utrzymać w mocy postanowienie referendarza o umorzeniu postępowania wszczętego kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło