III SA/Wr 1312/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-15

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy może zostać wydana, jeśli kierowca nie okazał policjantowi dokumentu prawa jazdy podczas kontroli drogowej, a jedynie otrzymał mandat karny za przekroczenie prędkości?
Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy może zostać wydana, nawet jeśli kierowca nie okazał policjantowi dokumentu prawa jazdy podczas kontroli drogowej, a jedynie otrzymał mandat karny za przekroczenie prędkości. Wystarczającą podstawą do wydania takiej decyzji jest informacja od Policji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, nawet jeśli prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane przez policjanta. Nieokazanie dokumentu prawa jazdy podczas kontroli nie zwalnia kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy P. C. na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia prędkości o 80 km/h na obszarze zabudowanym. Kierowca nie okazał policjantowi dokumentu prawa jazdy podczas kontroli, za co otrzymał mandat karny. Strona skarżąca zarzucała organom administracji naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy dokument nie został fizycznie zatrzymany przez Policję, oraz naruszenie zasady ne bis in idem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy oddala skargę w całości. | Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, BE, CE P. C. na okres 3 miesięcy, licząc od dnia zwrotu przez stronę tego dokumentu do akt kierowcy, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c i ust. 1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] maja 2016 r. do Urzędu Miejskiego W. wpłynęło zawiadomienie z Komendy Miejskiej Policji we W. informujące, że P. C. w dniu [...] maja 2016 r. w miejscowości D. kierował motocyklem marki [...], dopuszczając się przekroczenia prędkości o 80 km i popełnił czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z informacji wynika, że czynności w sprawie wykroczenia zakończone zostały w drodze nałożenia grzywny w postępowaniu mandatowym, a kierujący podczas kontroli drogowej nie okazał dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem. Organ pierwszej instancji, orzekając o zatrzymaniu stronie prawa jazdy na okres 3 miesięcy wskazał, że należy odróżnić posiadanie dokumentu prawa jazdy od prawa do jego posiadania i informacja o zatrzymaniu prawa jazdy może dotyczyć tylko sfery prawnej (tj. prawa do posiadania), a nie sfery faktycznej (tj. fizycznego odebrania dokumentu jego właścicielowi). Dlatego też brak fizycznego zatrzymania (odebrania) prawa jazdy nie jest przeszkodą w wydaniu decyzji o zatrzymaniu, gdyż dostateczną podstawą do tego jest informacja z Policji o zatrzymaniu prawa do posiadania dokumentu prawa jazdy na skutek przekroczenia dopuszczalności prędkości. Zdaniem organu, nie okazując organom kontroli ruchu drogowego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem, a więc prawa jazdy, kierujący nie uwalnia się od odpowiedzialności administracyjnej. Kierowcę nie może uprzywilejowywać zachowanie noszące znamiona wykroczenia (nieposiadanie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami) w porównaniu do kierowcy, którego zachowanie takich znamion nie nosi. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: - art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw przez wydanie decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie otrzymał informacji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, co zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, - art. 57 k.p.a. przez niewskazanie ram czasowych, oznaczonych dokładną datą początkową oraz końcową o zatrzymaniu prawa jazdy, od którego winien być liczony okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy, co czyni decyzję niemożliwą do wykonania, - art. 107 § 3 w związku z art. 108 § 1 k.p.a. przez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności bez wskazania przesłanek warunkujących nadanie decyzji takiego rygoru, - art. 2 Konstytucji RP przez wydanie decyzji w sytuacji ukarania mandatem karnym i doprowadzenie do ponownego zastosowania środka represyjnego za ten sam czyn. Ponadto strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność prawidłowości dokonanego pomiaru prędkości, miejsca jego dokonania oraz ustalenia rzeczywistej prędkości, z którą poruszał się pojazd w momencie dokonywanego pomiaru prędkości, celem zweryfikowania zgodności ze stanem faktycznym informacji Policji, a także wniosła o zobowiązanie Komendy Powiatowej Policji o przesłanie dokumentacji potwierdzającej, że funkcjonariusze Policji w momencie dokonywania pomiaru prędkości pojazdu posiadali odpowiednie wyszkolenie w korzystaniu z wideorejestratora oraz wykonanego wideorejestratorem filmu z przebiegu zdarzenia z dnia [...] maja 2016 r., dowodzącego że przekroczenie prędkości wynosiło nie więcej niż 20 lub 30 km. W uzupełnieniu odwołania strona wskazała, że słuszność jej stanowiska potwierdza Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r., skierowanego do Związku Powiatów Polskich oraz Starosta P. w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zachowanie noszące znamiona wykroczenia (nieposiadanie dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami) nie może uprzywilejowywać kierowcy w porównaniu do kierowcy, którego zachowanie takich znamion nie nosi (posiada prawo jazdy i okazuje je policjantowi). W takiej sytuacji wystarczająca jest informacja o niemożności "fizycznego" zatrzymania prawa jazdy (faktycznego jego odebrania) przez policjanta, pomimo uzasadnionej prawnie woli zatrzymania takiego dokumentu. Taki kierowca nie może być traktowany "lepiej" niż kierowca, który zgodnie z art. 38 ustawy Prawo o ruchu drogowym wypełnia obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem. Starosta dysponował nie tylko informacją o zatrzymaniu (tu: uzasadnionej prawnie woli zatrzymania) prawa jazdy, ale też informacją o "prawomocnym rozstrzygnięciu za naruszenie", o którym mowa w art. 135 ust.1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wyjaśnił, że dla ustalenia początku okresu zatrzymania prawa jazdy jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Kolegium wyjaśniło również, że należy odróżnić postępowanie mandatowe za naruszanie przez kierowców przepisów ruchu drogowego i ewentualne postępowanie sądowe w sprawie o wykroczenie od prowadzonego przez starostę postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące. Ani starosta ani Kolegium nie posiadają uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego. Postępowanie w sprawie popełnionego przez stronę wykroczenia z art. 92a Kodeksu wykroczeń zostało prawomocnie zakończone, skoro strona przyjęła mandat. Organ wyjaśnił też, że nadanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy rygoru natychmiastowej wykonalności następuje z mocy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: - art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw przez przyjęcie, że w sytuacji gdy dokument prawa jazdy nie zostanie zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym wystarczy sama informacja o przekroczeniu przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h, którą należy traktować jako "uzasadnioną prawną wolę zatrzymania" dokumentu prawa jazdy, - art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw przez wydanie decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie otrzymał informacji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, co zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, - art. 6 w związku z art. 7 k.p.a. przez błędne uznanie, że organ nie miał kompetencji do przeprowadzenia postępowania dowodowego, mającego na celu ocenę prawidłowości czynności podjętych przez Policję, - art. 2 Konstytucji RP przez wydanie decyzji w sytuacji ukarania mandatem karnym i doprowadzenie do ponownego zastosowania środka represyjnego za ten sam czyn. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że zawiadomienie przesłane przez Komendę Policji nie jest informacją w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, skoro nie doszło do faktycznego i fizycznego zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem. Organy naruszyły zasadę zaufania obywateli do państwa i odeszły od reguły, że przepisy nakładające na obywateli obowiązki nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Stanowisko strony potwierdza decyzja SKO w T. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], która jest zgodna z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. Strona zarzuciła również, że przekazana przez Komendę Policji informacja o zatrzymaniu prawa jazdy jest nieprawdziwa i dlatego też organy administracji były obowiązane podjąć wszelkie możliwe czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie stanowi wadę postępowania, wpływającą w sposób istotny na wynik sprawy i jest podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. Organy winny były z urzędu zbadać prawdziwość i zgodność ze stanem faktycznym informacji przekazanej przez Komendę Policji o przekroczeniu prędkości, tj. przede wszystkim zbadać, czy faktycznie została przekroczona prędkość o więcej niż o 50 km/h. Skarżący zarzucił też, że został ukarany mandatem karnym oraz przyznaniem punków karnych za popełnione wykroczenie, dlatego całkowicie niezasadne było wydawanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy. Stosowanie wobec tej samej osoby sankcji administracyjnej i karnej narusza zasadę państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja, utrzymująca w mocy decyzję, dotyczącą zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, C, BE, CE na okres 3 miesięcy, licząc od dnia zwrotu przez stronę tego dokumentu do akt kierowcy, wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c i ust. 1 e ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis ten został dodany do ustawy Prawo o ruchu drogowym przez art. 4 pkt 7 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w art. 5 pkt 7 lit. a) i b) wprowadziła także zmiany w ustawie o kierujących pojazdami, w art. 102 ust. 1 dodając pkt 4 oraz ust. 1b, 1c i 1e. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W myśl art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje powyższą decyzję na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Co istotne w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zmieniającej, do dnia 31 grudnia 2016 r. podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem, a podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 9 ustawa zmieniająca weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, czyli od 18 maja 2015 r., z wyjątkiem art. 5 pkt 7 lit. b, w zakresie dotyczącym art. 102 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z art. 102 ust. 1b administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. W świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych należy w pełni podzielić stanowisko organu, że zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji dnia [...] maja 2016 r. stanowiło wystarczającą podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Należy zauważyć, że niezatrzymanie przez policjanta skarżącemu prawa jazdy za pokwitowaniem w dniu [...] maja 2016 r. w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym było następstwem zaniechania skarżącego, który nie okazał policjantowi tego dokumentu. Fakt prowadzenia na drodze publicznej pojazdu bez posiadania przy sobie prawa jazdy, tj. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis stanowi, że kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wymagany dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem, nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej i chronić go przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Nie można się zgodzić z tym, że osoba posiadająca przy sobie dokument prawa jazdy i okazująca go w czasie kontroli drogowej policjantowi zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym byłaby traktowana w takich samych okolicznościach gorzej niż osoba nie posiadająca przy sobie takiego dokumentu lub nie okazująca go na żądanie policjanta. Wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy nie może być uzależnione od woli kierowcy naruszającego przepisy prawa, który okaże policjantowi prawo jazdy lub też nie okaże. Uznanie za słuszne stanowiska skarżącego w tym zakresie wywołałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, a wręcz prowadziłoby do absurdalnych wniosków. Złożenie przez kierowcę oświadczenia o nieposiadaniu prawa jazdy lub nie okazanie go policjantowi nie może powodować zwolnienia go od administracyjnoprawnych skutków zachowania naruszającego przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Również w przypadku niezatrzymania prawa jazdy ze względu na nieokazanie go przez kierowcę, Policja zobowiązana jest poinformować starostę (prezydenta miasta) o zaistniałej sytuacji. Informacją, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, jest również informacja o podjętej przez policjanta próbie zatrzymania prawa jazdy. Z informacji z dnia [...] maja 2016 r. wynika, że skarżący podczas kontroli drogowej nie okazał dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem, pomimo żądania policjanta. W ocenie sądu jest rzeczą oczywistą, że treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie miała na celu – w wyniku literalnej interpretacji tego przepisu – umożliwienia kierowcom uniknięcia sankcji w postaci zatrzymania prawa jazdy. Ustawodawca, tak formułując powyższy przepis, uwzględnił bowiem obowiązek każdego kierowcy wynikający z art. 38 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem. Kierowca z popełnionego naruszenia prawa nie może bowiem wyciągać korzystnych dla siebie skutków prawnych. Celem przepisu przejściowego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej było wskazanie źródła wiedzy starosty do dnia 31 grudnia 2016 r. o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Natomiast zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. art. 102 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami źródłem tej wiedzy jest centralna ewidencja kierowców. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że do 31 grudnia 2016 r. starosta wydaje decyzję zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej (czyli od Policji), a od 1 stycznia 2017 r. na podstawie informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców otrzymanej na podstawie art. 102 ust. 1b ustawy o kierujących pojazdami. Oznacza to, że również po 31 grudnia 2016 r. podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi wyłącznie informacja tylko, że pochodząca z innego źródła – od administratora centralnej ewidencji kierowców i dotyczy to również sytuacji, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane. W obowiązującym od wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. (18 maja 2015 r.) stanie prawnym zarówno przed 31 grudnia 2016 r., jak i po tej dacie w sytuacji, gdy został ujawniony czyn polegający na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a kierujący pojazdem nie posiadał przy sobie prawa jazdy, starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z powołanym wyżej art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami starosta zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany. Oznacza to, że decyzja taka jak w niniejszej sprawie może być również wydana w sytuacji, gdy przy zatrzymaniu przez policjanta kierujący nie okaże prawa jazdy. Nie okazanie prawa jazdy podczas kontroli wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z powołanym wyżej art. 102 ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami biegnie w takim wypadku od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Łd631/16. Z powyższych względów nieuzasadniony jest zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, w sytuacji gdy nie doszło do zatrzymania dokumentu prawa jazdy przez Policję. Trzeba też wskazać, że w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 (OTK-A 2016/77) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym: a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167), b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających – ze względu na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wskazywał na jakiekolwiek okoliczności usprawiedliwiające przekroczenie prędkości. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2016 r. nie ma więc żadnego wpływu na sytuację skarżącego. Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP przez wydanie decyzji w sytuacji ukarania mandatem karnym i doprowadzenie do ponownego zastosowania środka represyjnego za ten sam czyn. Należy również wskazać, że świetle przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1713 ze zm.), zwanej dalej k.p.w., nałożenie grzywny w drodze mandatu jest zawsze uzależnione od zgody sprawcy. Z art. 97 § 2 i 3 w zw. z art. 99 k.p.w. wynika, że sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego. Funkcjonariusz Policji nakładający grzywnę ma w związku z tym obowiązek wskazać wysokość grzywny, określić wykroczenie, za które ma być nałożona, a także pouczyć sprawcę o prawie odmowy przyjęcia mandatu oraz o konsekwencjach tej odmowy, czyli o tym, że sprawa będzie wówczas skierowana do sądu. Z informacji Policji z dnia [...] maja 2016 r. wynika, że czynności w sprawie wykroczenia zakończone zostały w drodze nałożenia grzywny w postępowaniu mandatowym MKK – 400 zł, serii [...] nr [...]. Po otrzymaniu informacji Policji, organ orzeka obligatoryjnie o zatrzymaniu prawa jazdy. Ustawodawca jednoznacznie przesądził, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy do dnia 31 grudnia 2016 r. jest wskazana wyżej informacja, która stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na terenie zabudowanym. Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi zatem własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, ale z woli ustawodawcy w okresie od 18 maja 2015 r. (data wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r.) do 31 grudnia 2016 r. zobowiązany jest oprzeć swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu przez Policję informacji. Nie jest więc słuszny również zarzut naruszenia art. 6 w związku z art. 7 k.p.a. przez błędne uznanie, że organ nie miał kompetencji do przeprowadzenia postępowania dowodowego, mającego na celu ocenę prawidłowości czynności podjętych przez Policję. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło