III SA/Wr 1318/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia kat. A, B, C, D, B+E, C+E, D+E oddala skargę w całości. Decyzją z dnia (...) r. (Nr... ), działający z upoważnienia S L, Naczelnik Wydziału Komunikacji i Drogownictwa Starostwa Powiatowego w L, cofnął M T (dalej: strona, skarżący) uprawnienia kat. (...) (...) z powodu niepoddania się egzaminowi kontrolnemu oraz skierował stronę na egzamin sprawdzający kwalifikacje do uzyskania prawa jazdy kat. (...) (...) W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu (...) r. K WP skierował wniosek o sprawdzenie kwalifikacji strony z uwagi na naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał (...) punktów karnych. W konsekwencji, w dniu (...) r. została wydana decyzja (Nr....) o skierowaniu strony na egzamin sprawdzający kwalifikacje, a w wyniku niepoddania się egzaminowi organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia (...) r. W odwołaniu od decyzji z dnia (...) r., strona zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez wydanie decyzji w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, poprzez oparcie się na wniosku KWP w sytuacji, gdy z zaświadczenia o wpisie do ewidencji kierowców wynika, że w tym okresie strona miała (...) punkty karne. Decyzją z dnia (...) r. (... ), SKO w JG: 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do uzyskania prawa jazdy kategorii (...) (...) i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, 2. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej: "ustawa". Natomiast zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z kolei, zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Wskazano w uzasadnieniu, że w sprawie powyższa przesłanka wystąpiła. Na podstawie wniosku K WP w dniu (...) r. została wydana decyzja kierująca stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja ta stała się ostateczna w wyniku utrzymania jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w JG - decyzją z dnia (...) r. (sygn.... ) i prawomocna wobec odrzucenia skargi na wskazaną decyzję przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W postanowieniem z dnia (...) r. (sygn. akt III SA/Wr(...) .). Strona nie dopełniła obowiązku poddaniu się kontrolnemu badaniu kwalifikacji. Natomiast w sytuacji, gdy strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Dlatego zasadne było cofniecie uprawnień do kierowania pojazdami. Podniesiono w uzasadnieniu, że podważanie decyzji w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na etapie wydawania decyzji o cofnięciu uprawnień wykracza poza zakres badania w przedmiotowej sprawie. Z powołaniem orzecznictwo wskazano, że także kwestia niewłaściwego przypisania punktów karnych nie jest przedmiotem wyjaśniania na etapie wydawania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem. (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 134/13). Odnośnie zaskarżonego rozstrzygnięcia w części dotyczącej uchyleniu decyzji w zakresie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do uzyskania prawa jazdy kategorii (...) (...) i umorzenia w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji. Podniesiono w uzasadnieniu, że wszczęte postępowanie w niniejszej sprawie w dniu (...) r. obejmowało wyłącznie zakresem cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami i w tym zakresie mogła być jedynie wydana decyzja administracyjna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W, skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów Prawa o ruchu drogowym, polegającą na uznaniu, iż w toku postępowania w zakresie skierowania na kontrolne badania kwalifikacji, jak też na etapie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami organ wydający decyzję, nie może badać zasadności, a tym samym prawidłowości w zakresie prowadzonej przez policję ewidencji punktów karnych i ich naliczania. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. W uzasadnieniu podniósł, wadliwe wyliczenie punktów karnych, które były podstawą do wydania decyzji odnośnie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji a następnie o cofnięciu uprawnień. Wskazał, że na czas wydania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji nie przekroczył (...) punktów karnych. Skoro strona, której dotyczy wniosek Komendanta Policji nie posiada żadnych środków prawnych pozwalających na kontrolę prawidłowości tego wniosku, nie można przyjąć - jak to uczynili rozstrzygający w sprawie - iż organy administracyjne nie są władne do oceny pisma Komendanta i w oparciu o jego treść wydać decyzję ingerującą w prawa obywatelskie, bez możliwości kontroli pod kątem prawidłowego wyliczenia punktów karnych. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest decyzja SKO z dnia (...) r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowym, z powodu nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012, poz. 1137 ze zm., dalej: ustawa), decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie min.: niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust.1 pkt 1 (pkt 4 lit. a ustawy). Z powyższego wynika, że decyzja, o jakiej mowa w art. 140 ust.1 pkt 4 lit. a ustawy, ma charakter związany, a zatem zastosowanie takiej sankcji nie należy do uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem, w sytuacji zaistnienia ustawowej przesłanki. Natomiast zgodnie z art. 114 ust.1 pkt 1 ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami, skierowana decyzja starosty: b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust.1 ustawy. Jak wynika z powyższych przepisów, przesłanką wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, jest niepoddanie się przez osobę skierowaną przez starostę na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji sprawdzeniu kwalifikacji, w razie przekroczenia 24 pkt. Rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy wymaga zatem ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał. Na wstępie wskazać należy, że przedmiot zaskarżonego skargą aktu (czynności) wyznacza granice sprawy podlegającej kontroli sądowej, a tym samym zakres dopuszczalnego w niej orzekania. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, iż orzekające w sprawie organy, opierając się na podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, były związane ustaleniami i rozstrzygnięciem wcześniejszej decyzji Starosty. Jak wynika z akt sprawy, czego skarżący nie kwestionuje, w dniu (...) r. K WP skierował wniosek o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego z uwagi na naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał (...) punktów karnych. W konsekwencji, w dniu (...) r. została wydana decyzja o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Została ona utrzymania w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J G decyzją z dnia (...) r. (sygn....). Wojewódzki Sąd Administracyjny we W postanowieniem z dnia (...) r. (sygn. akt III SA/Wr(...) .) odrzucił skargi na wskazaną decyzję. Rozstrzygnięcie Starosty kierująca skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stało się ostateczne i prawomocne. I jako takie nie podlega kwestionowaniu w przedmiotowym postępowaniu (cofnięcia uprawnienia) przez organy administracyjne i sąd. Jego kwestionowanie na etapie wydawania decyzji o cofnięciu uprawnień wykracza poza ramy kognicji organów i Sądu w sprawie obecnie rozpoznawanej. Strona nie dopełniła obowiązku poddaniu się kontrolnemu badaniu kwalifikacji, stosownie do postanowień ostatecznej i prawomocnej decyzji Starosty. W tym stanie organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Nie jest zatem zasadne stanowisko skarżącego, iż organy orzekające naruszyły przepisy w niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy wskutek zebrania niekompletnego materiału dowodowego, w zakresie naliczonych punktów karnych, warunkujących skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Organ – jakim jest starosta, wydając na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia (...) punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie ma uprawnienia do badania prawidłowości naliczenia punktów karnych. Konstrukcja normatywna zawarta w zwrocie "sprawdzeniu kwalifikacji podlega" (art.114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy) wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją związaną, co w konsekwencji pozbawia starostę uprawnienia do badania celowości, prawidłowości naliczonych punktów, wskazanych we wniosku. Ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywanie temu naruszeniu punktów karnych jest kwestią odrębną, bowiem ewidencję tą prowadzi Policja, zaś kontroli prawidłowości prowadzenia ewidencji nie może dokonywać starosta w ogóle, w tym w postępowaniu dotyczącym kierowania ukaranego kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji. Wpis do ewidencji kierowców jest czynnością materialno-techniczną i zainteresowany kierowca może się zwrócić do policji o skorygowanie liczby punktów i wykorzystać przysługujące w tym zakresie środki zaskarżenia. Nie jest więc pozbawiony ochrony prawnej. Skoro decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stała się ostateczna, tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musiała być ona respektowana przez samego skarżącego (zobowiązany był ją wykonać), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. W tym stanie, samo zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały mu wykonanie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. W tym stanie faktycznym sprawy organy administracji działały w granicach i na podstawie prawa. W związku z powyższym oraz skoro z ustaleń w sprawie wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4a ustawy zostały spełnione. Resumując wskazać należy, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzył się błędnej wykładni, niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów, także innych naruszeń, które mogły skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z powyższych przyczyn orzeczono o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.