III SA/Wr 132/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia NSA Józef Kremis, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Decyzja opisana w sentencji niniejszego wyroku, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – utrzymało w mocy swoje wcześniejsze orzeczenie z dnia [...] r. (Nr [...]) odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznej już i prawomocnej decyzji Starosty B. z dnia [...] br. (Nr [...]), kierującej P. L. na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, została wydana w następujących okolicznościach faktycznych. Strona była kilkakrotnie kierowana na badania, o których mowa. Niektóre z wcześniej wydawanych w tym przedmiocie decyzji organu pierwszej instancji były jednak uchylane przez Kolegium, a sprawa przekazywana Staroście B. do ponownego rozpatrzenia. Jednakże decyzja tego organu, wydana w dniu [...] r., została doręczona ojcu zainteresowanego (Z. L.), który w tamtej sprawie był pełnomocnikiem swojego syna, i nie była weryfikowana w trybie nadzoru instancyjnego. Ta właśnie okoliczność (niewyczerpanie toku instancji) była powodem odrzucenia skargi P. L. na decyzję Starosy B. z dnia [...] r., prawomocnym już postanowieniem tutejszego Sądu z dnia [...] r. ([...]). Po zakończeniu tamtej sprawy sądowej, zainteresowany wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dwoma niezależnymi żądaniami: 1) o uchylenie decyzji Starosty B. z dnia [...] r., w trybie art. 154 § 1 k.p.a.; 2) o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Po formalnym wszczęciu postępowania, celem rozpatrzenia drugiego z wniosków strony, Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności zakwestionowanego rozstrzygnięcia Starosty, dając temu wyraz w swojej decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]). Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...] r., wydaną wskutek wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolegium nie dopatrzyło się istnienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. L. zrzucił, iż ostatnia z wymienionych decyzji Kolegium została wydana z rażącą obrazą przepisów postępowania, poprzez "niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny okoliczności mających zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie oraz błędną interpretację całości postępowania wskazującą na brak dostatecznej wiedzy na temat wydanych przez siebie wielu sprzecznych ze sobą decyzji dotyczących sprawy". W uzasadnieniu wyrażono zapatrywanie, że nie było podstaw do kierowania skarżącego na badania, ponieważ nie zachodzą żadne przeciwwskazania zdrowotne o podłożu psychologicznym do kierowania pojazdami. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W szczególności zwrócono uwagę, iż –wobec istniejących wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego zainteresowanego – skierowanie go na badania nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawie-dliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji admini-stracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – roz-strzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym, choć z zupełnie innych powodów, niż te, które naprowadzono w skardze. Okolicznością, która miała podstawowe znaczenie dla kierunku orzeczenia sądowego, był udział tego samego członka SKO w J.G. przy podejmowaniu przez ów organ obu rozstrzygnięć wydanych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r. Zarówno decyzję z dnia [...] r., jak i orzeczenie z dnia [...] r. podpisał mianowicie (między innymi) P. P. który przecież – na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. – był ex lege wyłączony od podejmowania rozstrzygnięcia zapadłego w tej drugiej dacie. Skoro zaś wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu, stanowi naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pk 3 k.p.a.), przeto skład orzekający zobowiązany był już z tego powodu uchylić zaskarżoną decyzję, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie w konsekwencji zmuszone raz jeszcze załatwić wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r., we właściwym składzie personalnym. Organ powinien ponadto rozważyć dodatkowo istotną w sprawie okoliczność, która do tej pory uszła jego uwagi. Formalnie pozostaje wszak nadal w obrocie prawnym inna decyzja Starosty B., która również kieruje skarżącego na badania lekarskie, z tej samej przyczyny. Chodzi o decyzję podjętą po raz pierwszy w tym przedmiocie w dniu [...] r., Nr [...] (karta 9 akt administracyjnych). Z adnotacji poczty na kopercie, adresowanej do zainteresowanego, a zawierającej odpis wspomnianego orzeczenia, wynika, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana. Należy w związku z tym rozważyć kwestię ewentualnego, skutecznego doręczenia zastępczego decyzji, o której obecnie mowa, w kontekście przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Gdyby się bowiem okazało, że decyzja Starosty B. z dnia [...] r. została skutecznie doręczona stronie, a nie była ona przecież weryfikowana w trybie nadzoru instancyjnego, to decyzja tego samego organu z dnia [...] r., stwierdzenia nieważności której zainteresowany obecnie żąda, "dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną", w rozumieniu dopiero co przywołanego przepisu kodeksu postępowania administracyjnego. Dotychczas przedstawione okoliczności stanowiły podstawę rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I wyroku. Orzeczenie pomieszczone w punkcie II podyktowane zostało natomiast koniecznością uwzględnienia przez skład orzekający Sądu dyspozycji art. 152 p.p.s.a.