III SA/Wr 1338/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L.z dnia [...] lipca 2015 r., nr: [...] II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych kosztów postępowania. I Decyzja poddana kontroli Sądu w niniejszej sprawie, opisana w sentencji wyroku, zapadła w następujących okolicznościach. 1. W dniu [...] grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego (dalej: "BP") Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR" lub "Agencja") w L. wydał decyzję Nr [...], w której przyznał skarżącemu (w rozpoznawanej obecnie przez Sąd sprawie) płatność rolnośrodowiskową na 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł. Przyznane – na podstawie tego rozstrzygnięcia – środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego. 2. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. ten sam organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną, ostateczną decyzją, o której mowa w punkcie poprzedzającym niniejszej (I) części uzasadnienia. 3. Wznowione postępowanie zostało definitywnie zakończone wydaniem w dniu [...] marca 2015 r. decyzji Nr [...], w której organ pierwszej instancji uchylił w całości swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie (z dnia [...] grudnia 2012 r.), przyznając jednocześnie skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 w łącznej wysokości [...] zł (pomniejszonej zatem o [...] zł w stosunku do kwoty przyznanej w decyzji pierwotnej). Orzeczenie wydane we wznowionym postępowaniu zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2015 r. (Nr [...]). Decyzje wydane we wznowionym postępowaniu przez organy obu instancji zostały uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 23 lutego 2016 r. (III SA/Wr 849/ 15). 4. Wcześniej jednak – w dniu [...] lipca 2015 r. – Kierownik BP Agencji w L. wydał decyzję Nr [...], w której ustalił – na poziomie [...] zł – wysokość nienależnie pobranych przez skarżącego płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego (na rok [...]). 5. To ostatnie rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Agencji (po rozpatrzeniu odwołania strony), decyzją poddaną kontroli Sądu w niniejszej sprawie. II W skardze, działający w imieniu strony, profesjonalny pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji wydanych w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych przez skarżącego płatności i o zasądzenie kosztów postępowania, formułując jednak przede wszystkim zarzuty odnoszące się do orzeczeń zapadłych we wznowionym postępowaniu. "Z ostrożności procesowej", autorka skargi wskazała na przepisy trzech rozporządzeń Komisji (WE), w świetle których – w jej ocenie – zachodzą wskazane tam przesłanki wyłączające dopuszczalność obniżenia kwoty pierwotnie przyznanych płatności, bądź też możliwość dochodzenia od skarżącego zwrotu nienależnie pobranych kwot. III W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji admini-stracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Godzi się dodatkowo zaakcentować, iż orzekając w granicach danej sprawy, skład orzekający nie jest jednak związany ani zarzutami skargi, ani też powołaną w niej podstawa prawną (art. 134 § 1 in principio tej samej ustawy). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, niezależnie od zasadności sformułowanych w niej zarzutów. V Podstawę wydania przez organy obu instancji rozstrzygnięć zakwestionowanych w niniejszej sprawie stanowiły ostateczne decyzje tych organów, weryfikujące (w istocie obniżające) – we wznowionym postępowaniu – wysokość płatności przyznanej pierwotnie stronie skarżącej. Trzeba jednak przypomnieć, iż orzeczenia te (wydane we wznowionym postępowaniu) zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 23 lutego 2016 r. (III SA/Wr 849/15). W efekcie, zaistniała sytuacja przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., który to przepis przewiduje możliwość wznowienia postępowania między innymi wówczas, gdy "decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". Istnienie potencjalnych przyczyn wznowienia postanowienia Sąd powinien zaś uwzględniać, mając na uwadze brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. W konsekwencji zastosowania obu ostatnio wskazanych norm okazuje się, że poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie decyzje organów rolnych obu instancji są przedwczesne w tym sensie, iż nie została dotychczas przesądzona podstawowa w sprawie kwestia wysokości płatności należnej skarżącemu na 2012 r. W tym zakresie obowiązuje bowiem do tej pory – zważywszy na treść wyroku z dnia 23 lutego 2016 r. (III SA/Wr 849/15) – pierwotne rozstrzygnięcie Kierownika BP (z dnia [...] grudnia 2012 r.). Do czasu ostatecznego i prawomocnego przesądzenia wspomnianej kwestii (w otwartym przecież nadal, wznowionym postępowaniu), orzekanie o wysokości rzekomo nienależnych płatności jest zatem przedwczesne. VI Uwzględniając dotychczasowe wywody, Sąd zobligowany był uchylić zaskarżone decyzje wydane w sprawie przez organy obu instancji (punkt I wyroku), stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. O kosztach (punkt II sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a.