III SA/Wr 1355/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz ze skargą na powołaną w sentencji decyzję, skarżący - działając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) - wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Podniósł, że dla uprawdopodobnienia argumentacji zawartej we wniosku do akt sprawy załączył: oświadczenie, rozliczenie firmy za 2015 r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 i 2014 (PIT-36L), informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2012 r. (PIT/B), trzy umowy leasingu samochodów oraz harmonogram opłat, deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za 2015 r., faktury za wynajem powierzchni i lokali użytkowych. W ocenie skarżącego, przedłożone dokumenty w sposób całościowy i kompletny dają ogląd jego sytuacji finansowej. W jego opinii, przedstawiona kondycja majątkowo-finansowa, w obliczu nałożonej kary, nie daje podstaw by twierdzić, iż wyegzekwowanie kary nie doprowadzi do poważnych i nieodwracalnych szkód w majątku wnioskodawcy. Skarżący podniósł, że nie posiada nieruchomości a jego głównymi zobowiązaniami są spłacane leasingi, których umowy załączył. Podał, że posiada zobowiązania wobec ZUS, które - w lutym 2016 r - wynosiły [...] zł. Dodał, że ma na utrzymaniu dziecko. Zaznaczył, że - jak wynika z zeznania podatkowego i z rozliczenia - w 2012 r. jego działalność przyniosła stratę w wysokości [...] zł. Z kolei, w latach 2014-2015, jego dochód z działalności gospodarczej (będącej jedynym źródłem jego przychodów) wyniósł około [...] zł, co w przeliczeniu daje średni dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Jednakże - jak podkreślił - przy ocenie jego stanu majątkowego należy uwzględnić zobowiązania z leasingu. Jak wynika bowiem z harmonogramu spłat, jest on zobowiązany do comiesięcznego pokrywania kosztów z tego tytułu w wysokości [...] zł, [...] zł, [...] zł, co łącznie daje sumę [...] zł comiesięcznej opłaty leasingowej. Skarżący wskazał również, że - w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą - zobowiązany jest do comiesięcznego płacenia podatku VAT (w 2015 r. kwoty należnego podatku zamykały się w kwotach od 39 do 63 tys. zł). Dodatkowo - w związku z działalnością - wynajmuje lokale użytkowe i handlowe, za które zobowiązany jest opłacać comiesięczny czynsz, co obrazują załączone do wniosku faktury. Dlatego też - w ocenie skarżącego - zapłata kary pieniężnej na tym etapie postępowania doprowadzi do pogorszenia jego sytuacji finansowej. Skarżący dowodził, że - zgodnie z orzecznictwem - trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienie WSA w Białymstoku, II SA/Bk 352/06). Ponadto skarżący wskazał na orzecznictwo NSA stanowiące, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony (...). Końcowo skarżący podniósł, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji trzeba odnosić do przyszłości, gdyż tylko w ten sposób możliwym staje się ustalenie faktycznego wpływu wykonania decyzji na sytuację strony. Wyłożył, że instytucja ochrony tymczasowej ma chronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, które mogą wystąpić w przyszłości, stąd sama ocena stanu teraźniejszego, z chwili orzekania, nie będzie wystarczająca dla oceny konieczności wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z treści cytowanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni ona istnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inicjatywa zaś przy wykazaniu okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji należy do strony skarżącej (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r., FZ 138/04). Podkreślenia zatem wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny, strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej zobowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, co w niniejszej sprawie - w cenie Sądu - nie miało miejsca. Analiza złożonych oświadczeń i treść dokumentów załączonych do akt sprawy wskazuje bowiem, że ewentualne wykonanie skarżonej decyzji (egzekucja kary finansowej w wysokości [...] zł) nie grozi wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą a przy ocenie sytuacji płatniczej przedsiębiorców miarodajna jest kategoria przychodu, a nie dochodu, bowiem istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować lub w ogóle eliminować obciążenia podatkowe (zob. L. Błystak, M. Kazek, Koszty postępowania sądowoadministracyjnego, Warszawa 2015 r., s. 208). Nawet sama strata (którą skarżący wykazuje w 2012 r.) nie może świadczyć (i nie świadczy) o złej sytuacji finansowej, gdyż strata powstaje na skutek wystąpienia nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Tym samym, powstanie w jedynym roku rozliczeniowym straty nie może oznaczać (i nie oznacza) jeszcze utraty płynności finansowej. Zresztą skarżący - wykazując stratę - odwołał się do okresu sprzed pięciu lat, podczas gdy jego sytuacja finansowa na przestrzeni 2012-2016 uległa przecież zmianie. Jak wynika bowiem ze znajdujących się w aktach kopii zeznań podatkowych PIT-36L, skarżący już w 2014 r. osiągnął przychód w wysokości [...] zł. I choć skarżący powołuje się również na złą sytuację finansową, w której - w jego ocenie - znajdował się także w 2015 r., to jednak nie dołączył do akt sprawy zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za ten rok podatkowy. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący rzeczywiście pozostawał w tak złej kondycji, jak podaje we wniosku, skoro w deklaracjach dla podatku od towarów i usług (VAT- 7) za styczeń-październik 2015 r. wykazuje wysokie podstawy opodatkowania VAT (odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł) Już tylko zatem w takiej sytuacji trudno przyjąć, że ewentualne wykonanie wydanej w sprawie decyzji - nawet w kontekście innych, wskazanych przez skarżącego zobowiązań (np. wobec ZUS-u) - może wyrządzić skarżącemu szkodę, którą można określić jako znaczną, bądź spowodować skutki, które byłyby trudne do odwrócenia. W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.