III SA/Wr 1355/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-25

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Anna Moskała, Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący lokal, w którym prowadzone są gry na automatach, może być uznany za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry i podlegać karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot wynajmujący lokal, który zapewnia warunki do prowadzenia gier na automatach, posiada klucze do automatów, pobiera opłaty za udostępnienie powierzchni oraz wykonuje inne czynności wykraczające poza zwykły najem, pełni rolę urządzającego gry na automatach i podlega karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Ponadto, brak notyfikacji przepisu art. 89 u.g.h. Komisji Europejskiej nie wyklucza jego stosowania, co potwierdziła uchwała NSA z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16).
Stan faktyczny
M. N., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...], został ukarany karą pieniężną przez Dyrektora Izby Celnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w lokalu, którego był dzierżawcą. Kontrola wykazała, że automaty były podłączone do sieci, gotowe do gry i spełniały definicję gier na automatach. Strona wynajmowała powierzchnię spółkom prowadzącym działalność na automatach, posiadała klucze do urządzeń i pobierała opłaty za udostępnienie lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Moskała, Katarzyna Borońska, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżoną (opisaną w sentencji wyroku) decyzją, Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: Dyrektor IC) - po rozpatrzeniu odwołania M. N., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (dalej: strona, skarżący) - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. (dalej: Naczelnik UC), wymierzającą stronie karę pieniężną w kwocie [...] zł, z tytułu urządzania gier na automatach: [...] nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...] poza kasynem gry. Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze celni przeprowadzili w lokalu o nazwie "[...]", znajdującym się w Ch. przy ul. [...] którego dysponentem (jako dzierżawca) była strona, kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h.). Stwierdzili, że w lokalu tym znajdują się w/w automaty do gier, które - w momencie rozpoczęcia kontroli - były podłączone do sieci elektrycznej, gotowe do gry i dostępne dla klientów. W wyniku podjętych czynności kontrolnych, obejmujących m.in. - udokumentowany protokołem - eksperyment procesowy, polegający na odtworzeniu gry na automacie, uznali, że automaty te spełniają definicyjne przesłanki gier na automatach, określone w art. 2 ust. 3 u.g.h. Ustalili, że lokal ten nie jest kasynem gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.g.h. Mając na uwadze powyższe, Naczelnik UC wszczął w stosunku do strony - z urzędu - postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 89 u.g.h. Do postępowania - jako dowód - włączył dokumenty zgromadzone w trakcie kontroli (protokół z [...] r. wraz z załącznikami, umowę najmu powierzchni użytkowej z [...] r. nr [...], umowę współpracy z [...] r. nr [...], opinię z [...] r. i [...] r. autorstwa biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier Sądu Okręgowego w Cz. R. R.). Zdaniem Naczelnika UC, zebrany w sprawie materiał dowodowy przesądził, że na w/w automatach urządzane są przez stronę gry hazardowe, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Naczelnik UC wskazał, że strona nie posiadała ważnego zezwolenia na urządzanie tychże gier oraz że lokal, w którym urządzała gry, nie jest kasynem gry. Ustalenia i rozstrzygnięcia Naczelnika UC znalazły potwierdzenie w decyzji tego organu, nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł, z tytułu urządzania gier na w/w automatach poza kasynem gry. Materialno-prawną podstawę tej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor IC - w skarżonej decyzji - oparł się m.in. na art. 2 ust. 3 i 5, art. 6 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wskazał, że - stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. - grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Odwołując się do opinii biegłego sądowego oraz ustaleń poczynionych w trakcie kontroli, Dyrektor IC stwierdził, że gry na spornych automatach (urządzeniach elektronicznych) czynią zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Uznał, że urządzającym gry na tych automatach była niewątpliwie strona, czego dowodzi - jego zdaniem - zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. umowa współpracy nr [...] z [...] r. (zawarta pomiędzy stroną a spółką A.) i umowa najmu powierzchni użytkowej nr [...] z [...] r. (zawarta przez stronę ze spółką B.). Dowodził, że obie umowy zostały zawarte w celu udostępnienia przez stronę powierzchni lokalu przy ul. [...] w Ch. Podniósł, że - na zasadach określonych w umowie z [...] r. - strona, jako dysponent lokalu, wynajęła spółce B. [...]m² lokalu za miesięczny czynsz w wysokości [...] zł. Natomiast, jak wynika z umowy zawartej [...] r., pozostałą część lokalu strona wynajęła spółce A., celem prowadzenia przez tę spółkę działalności gospodarczej polegającej na urządzania i prowadzeniu gier na urządzeniach. Zdaniem Dyrektora IC, z treści tychże umów bezsprzecznie wynika, że strona - w odniesieniu do w/w czterech automatów - spełnia rolę urządzającego gry na automacie, gdyż: zapewnia w lokalu pobór energii elektrycznej wyłącznie na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, bez dodatkowych opłat; w godzinach otwarcia lokalu zapewnia spółkom i serwisantom swobodny dostęp do zainstalowanych w nim urządzeń; posiada klucze do automatów umożliwiające otwarcie urządzenia i ma prawo używania opcji serwisowych; pobiera stałe miesięczne opłaty za udostępnienie powierzchni; posiada informacje o przychodach z urządzeń, które jest zobowiązana nie przekazywać i nie ujawniać osobom trzecim; zobowiązana jest do ochrony automatów przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. Dyrektor IC zauważył, że z zeznań świadka M. K. wynika, że została ona zatrudniona przez stronę (na umowę zlecenie) do pilnowania lokalu, w którym znajdowały się automaty do gier. Zaakcentował, że zeznania świadka W. K. (właścicielki lokalu, która wydzierżawiła stronie skontrolowany lokal) dowodzą, że w chwili wydzierżawiania lokalu strona (dzierżawca) poinformowała ją, że w lokalu zamierza otworzyć salon z automatami do gier. Podkreślił, że w/w świadek potwierdził, iż strona posiadała klucze do automatów i wybierała pieniądze z automatów. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor IC nie podzielił zapatrywania strony, że jej rola ograniczała się jedynie do wynajmowania w/w spółkom powierzchni lokalu. Następnie, Dyrektor IC przywołał ustalenia kontroli (wyniki oględzin automatów i wyniki eksperymentu procesowego...) oraz opinie z ekspertyzy spornych automatów, przeprowadzonej przez biegłego sądowego. Ocenił, że potwierdzają one niewątpliwie, że urządzane na tych automatach gry wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 (częściowo także art. 2 ust. 5) u.g.h. Stwierdził, że ustalenia te bezsprzecznie wykazały także, że strona nigdy nie posiadała (nie uzyskała) zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w formie kasyna gry i w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz że skontrolowany lokal nie był kasynem gry. Dyrektor IC podkreślił, że w sprawie pozyskano legalne dowody. Zgodnie bowiem z art. 30 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzaniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązany do tego podmiot poddany kontroli, zaś - w świetle ust. 2 pkt 3 cyt. przepisu - kontroli podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Organ odwoławczy zauważył, że dowód w postaci ww. opinii został sporządzony przez biegłego sądowego, a wiedza, jaką posiada ten biegły, została zweryfikowana przez Sąd Okręgowy w Cz., gdyż został on wpisany na listę biegłych z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier tego Sądu. To zaś oznacza, że jego wiedza i doświadczenie zawodowe są wystarczające do tego, aby mógł być powołany oraz wydawać opinie, jako biegły, w niniejszej sprawie. W opinii Dyrektora IC, wskazane dowody są dowodami, o których mowa w art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: o.p.) i które - w myśl art. 180 § 1 o.p. - należało dopuścić, jako przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy. W jego ocenie, tak zgromadzony materiał dowodowy stał się podstawą rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Dyrektor IC zaakcentował, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów przeciw tezie, iż - na w/w urządzeniach - gry prowadzone były na urządzeniach elektronicznych, o wygrane pieniężne i rzeczowe oraz zawierały element losowości. Organ II instancji odniósł się także do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa Unii Europejskiej, tj. naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany. Podał, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, Trybunał jednoznacznie wypowiedział się jedynie na temat art. 14 ust. 1 u.g.h., wskazując na jego techniczny charakter (w rozumieniu ww. dyrektywy). Podniósł, że TSUE wyraził także pogląd, że przepisy przejściowe u.g.h. nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych oraz że te przepisy przejściowe to: art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. Zauważył, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie został oceniony w tym orzeczeniu i że - poza tym - przepis ten znajduje się w rozdziale 10 u.g.h., zatytułowanym "Kary pieniężne" - nie jest zatem także przepisem przejściowym, gdyż te znajdują się w rozdziale 12. Nie tego przepisu dotyczył zatem - zdaniem organu - analizowany wyrok TSUE. Organ podkreślił, że pytania prejudycjalne, inicjujące wydanie omawianego wyroku, dotyczyły rzeczywiście przepisów przejściowych, tj. art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h. oraz że rozszerzające traktowanie znaczenia omawianego orzeczenia TSUE (tu: odnoszone do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wydaje się być nieuprawnione. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby pominąć powyższą argumentację, uznając, że analizowany wyrok dotyczy także art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., to należy zauważyć, w orzeczeniu TSUE nie przesądził jednoznacznie kwestii, czy przepisy tam wskazane (faktycznie art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 2 u.g.h.) mają charakter "przepisów technicznych'', wskazując jedynie, że taki ich charakter jest potencjalnie możliwy. Zdaniem Dyrektora IC, skoro brak jest orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: Trybunał, TK), które stwierdzałoby niezgodność art. 89 u.g.h. z Konstytucją RP, to przepis ten winien być przez organ administracji państwowej traktowany jako obowiązujący. Stanowi on zatem samodzielną przesłankę do nałożenia kary we wskazanych w nim okolicznościach faktyczno-prawnych. Dyrektor IC odwołał się w tym zakresie także do licznych wyroków sądów administracyjnych. Końcowo, organ celny wskazał, że możliwość stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przesądził skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) w uchwale z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16). W skardze - skarżąc ją w całości - ww. decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) przede wszystkim art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonania, zgodnie z zebranym w sprawie materiałem, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie strony skarżącej zakresem podmiotowym normy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na nią kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry"; 2) niezależnie, także art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec strony powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o: 1) uchylenie w całości skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika UC, 2) zasądzenie kosztów. Strona przedstawiła obszerne uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. Stwierdziła, że za urządzającego gry hazardowe nie sposób uznać oddającego tylko do używania (tylko wynajmującego) część należącej do niego powierzchni lokalu innemu podmiotowi, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo wymierzono skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...] zł, z tytułu urządzania gier na automatach: [...] nr [...], [...] nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...] poza kasynem gry. Rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu zależy przede wszystkim od ustalenia, czy kontrolowane urządzenia umożliwiały grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Według tego unormowania, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Przepis art. 6 ust. 1 u.g.h. stanowi, że działalność w zakresie (...) gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wynosi 12.000 zł od każdego automatu. Prawidłowo wywodzi Dyrektor IC, że sporne w sprawie automaty czynią zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko organu celnego znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach, bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wyniki kontroli (wynik oględzin automatów i wyniki eksperymentu procesowego). Podkreślenia wymaga, że ustalenia kontroli ugruntowała opinia biegłego sądowego. W sprawie, w ramach dokonanych oględzin automatów i przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, polegającego na odtworzeniu gry na spornych automatach, stwierdzono m.in.: rozpoczęcie gry uwarunkowane jest zakredytowaniem urządzenia kwotą pieniężną; oferowane przez urządzenia gry są typowymi oraz znanymi grami hazardowymi, składającymi się z wirtualnych bębnów, na powierzchni których znajdują się symbole owoców, cyfry 7 oraz gwiazdy; w trakcie gry uzyskano wygrane, które można było wypłacić w postaci środków pieniężnych lub kontynuować grę bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze; psychomotoryczne cechy gracza, w tym zdolności manualne i umiejętności grającego, nie mają żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymywanie wirujących bębnów w konfiguracji realizującej ustawienie znaków dających punkty premiowe bądź bonusy, zgodnie z wolą gracza, sterowane przez program zainstalowany w pamięci urządzenia. Tym samym, nie ulega wątpliwości, że w/w automaty nie są maszynami do gier zręcznościowych, gdyż wynik uzyskiwany przez gracza jest bezwzględnie przypadkowy, czyli losowy. Ustalenia kontroli potwierdziła, "wzmocniła" oraz rozwinęła - poddana ocenie organów celnych, na równi z innymi dowodami - ekspertyza (opinia) spornych automatów autorstwa biegłego sądowego, której głównym celem było stwierdzenie, czy na badanych urządzeniach można prowadzić gry, które - w rozumieniu u.g.h. - są grami na automatach. W wyniku przeprowadzonej ekspertyzy, biegły ten potwierdził m.in., że: badane automaty są urządzeniami elektronicznymi udostępniającymi gry o charakterze losowym; wyposażenie automatów umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej - warunkiem uruchomienia automatów jest zakredytowanie ich przez grającego wybraną kwotą pieniędzy, za którą grający otrzymuje określoną liczbę punktów i możliwość wyboru gry i stawki za grę; przycisk Start rozpoczyna obracanie się bębnów z symbolami, które zatrzymują się samoczynnie; ich wzajemne ustawienie w momencie zatrzymania jest losowe i niezależne od zręczności grającego; zainstalowane w automatach oprogramowanie umożliwia wypłatę wygranych; automaty nie posiadają licznika czasu pozostałego do wykorzystania ani żadnego urządzenia ograniczającego czas gry; na automatach rozgrywane były gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Ze sformułowanych w opinii wniosków końcowych jednoznacznie wynika, że badane automaty są urządzeniami elektronicznymi a gry na nich urządzane zawierały element losowości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., jak również umożliwiały osiąganie wygranych pieniężnych (spełniając tym samym kolejną przesłankę z art. 2 ust. 3 u.g.h.). Nadto, z uwagi na fakt, że zainstalowane na w/w urządzeniach gry dają graczowi możliwość uzyskiwania premii punktowych, przedłużających czas gry, spełniona jest także przesłanka z art. 2 ust. 4 u.g.h. Przepis ten stanowi, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wypłaty stawki za udział w grze a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystywanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zatem - mając na uwadze powyższe - należy stwierdzić, że prowadzone na w/w urządzeniach gry spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Sąd zauważa, że ustaleń w powyższym zakresie nie kwestionuje także strona. W takim stanie rzeczy, Dyrektor IC trafnie ocenił charakter badanych urządzeń. Jego ustalenia wykazały, że automaty umożliwiały grę opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h. W tym miejscu należy podkreślić, że skontrolowany lokal nie był kasynem gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 6 u.g.h. (okoliczność niesporna między stronami). Po stwierdzeniu, że gra na badanym automacie odpowiada warunkom przewidzianym w art. 2 ust. 3 u.g.h., można przejść do oceny działań organów celnych w zakresie zastosowania unormowań dotyczących nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą. Podstawowe znaczenie mają tutaj postanowienia art. 89 ust. 1 u.g.h., statuujące odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej, której podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Sankcją w postaci kary pieniężnej objęty jest zasadniczo podmiot urządzający gry hazardowe - gry na automatach, czyli dokonujący "urządzania gier". Orzekające w sprawie organy celne uznały, że urządzającym gry na automatach była także strona. Jak wskazał organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji, potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przede wszystkim umowa współpracy nr [...] z [...] r. (zawarta pomiędzy stroną a spółką A.) oraz umowa najmu powierzchni użytkowej nr [...] z [...] r. (zawarta przez stronę ze spółką B.), z których - w opinii organu - wynika, że strona pełniła rolę urządzającego (współorganizatora) gry na automatach umieszczonych w lokalu, którego była ona dysponentem. Termin "urządzanie gier" nie jest zdefiniowany ustawowo. Pojęcie "urządzanie" rozumiane jest zaś jako synonim pojęć "utworzyć, uporządkować, zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik Poprawnej Polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście, "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań i czynności, dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Urządzającym gry - w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. - jest natomiast podmiot realizujący (wykonujący) te działania i czynności. W sprawie, analizując treść w/w umów, organ celny wymienił ich postanowienia (uprawnienia i obowiązki strony), które dowodzą m.in., że strona umożliwiła spółkom (obu) prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier na automatach, zapewniając w lokalu pobór energii elektrycznej wyłącznie na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, bez dodatkowych opłat; w godzinach otwarcia lokalu zapewniała spółkom i ich serwisantom swobodny dostęp do zainstalowanych w nim urządzeń; posiadała klucze do automatów, umożliwiające otwarcie urządzenia; miała prawo używania opcji serwisowych; pobierała miesięczne opłaty za udostępnienie (najem) powierzchni; posiadała informacje o przychodach z urządzeń, które jest zobowiązana nie przekazywać i nie ujawniać osobom trzecim; zobowiązana była do ochrony automatów przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. Zauważyć trzeba, że z zeznań świadka M. K. wynika, że została ona zatrudniona przez stronę (na umowę zlecenie) do pilnowania lokalu, w którym znajdowały się automaty do gier. Zeznania świadka W. K. (właścicielki lokalu, która wydzierżawiła stronie skontrolowany lokal) potwierdzają, że strona (dzierżawca) poinformowała ją, że w lokalu zamierza otworzyć salon z automatami do gier. W/w świadek zeznał także, że strona posiadała klucze do automatów i wybierała pieniądze z automatów. Dodać należy, że sama nazwa skontrolowanego i będącego w dyspozycji strony lokalu ("[...]"), jak i nazwa, pod którą strona prowadziła działalność gospodarczą ("[...]"), nawiązują wprost do miejsca, w którym prowadzone są gry hazardowe. Powyższe dodatkowo pokazuje, że zasadniczym celem prowadzonej przez stronę działalności (aktywności) było urządzanie gier hazardowych. Sąd stwierdza, że opisane działania i czynności strony - w ich całokształcie i powiązaniu ze sobą - należy traktować jako "urządzanie" we wskazanym znaczeniu, a dotyczące "urządzania gier" - prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier, w rozumieniu u.g.h. Według Sądu, wymienione aktywności strony trzeba zakwalifikować jako wykraczające poza zakres przedmiotowy "zwykłej" umowy najmu. Zapisy w/w umów stanowią, że określona nimi aktywność strony znacznie przekraczała aktywność typowego wynajmującego powierzchnię lokalu. W przedstawionych okolicznościach, które zostały ustalone przez organy celne, organy te obowiązane były uznać stronę - co najmniej - za podmiot współurządzający gry hazardowe poza kasynem gry. Sąd uznał zatem, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz podjęte na jego podstawie ustalenia pozwalają na przyjęcie, że strona była - podlegającym karze z art. 89 u.g.h. - podmiotem urządzającym gry. Tym samym, w znaczeniu jw., niezasadny okazał się zarzut strony skarżącej sformułowany w pkt 1 skargi. Dalej Sąd zauważa, że brak notyfikacji stosownych przepisów u.g.h. nie wyklucza dopuszczalności stosowania art. 89 tej ustawy. Stanowisko to przesądził ostatecznie NSA, w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16; dostępny: CBOSA), stwierdzając w niej, że: "1. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r., Nr 204, s. 37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy; 2. urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.)". Skład Sądu, orzekający w niniejszej sprawie, podziela w pełni pogląd wyrażony przez NSA w sentencji uchwały z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16). Akceptuje także w całości argumentację przywołaną w uzasadnieniu do w/w uchwały. Analizowana uchwała - na mocy art. 269 § 1 u.p.p.s.a. - pośrednio wiąże każdy skład orzekający sądu administracyjnego, który może od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez taki skład NSA nowej uchwały, prezentującej odmienne stanowisko prawne. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło