III SA/Wr 138/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Asesor WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia NSA Józef Kremis, , Protokolant Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia 19 stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia 19 stycznia 2005 r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 28 października 2004 r. nr [...] w sprawie wymeldowania J. B. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. W. [...] w D. Z wnioskiem o wymeldowanie J. B. z miejsca pobytu stałego zwróciła się D. B., najemca lokalu, uzasadniając go faktem niezamieszkiwania J. B. w przedmiotowym lokalu od około 10 lat. Wskazała również, iż J. B. nie posiada swoich rzeczy i nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. W trakcie postępowania zeznanie do protokołu złożyła J. B. i oświadczyła, że lokal zameldowania opuściła w związku z koniecznością sprawowania opieki nad teściami. Wyprowadzając się z wyżej wskazanego mieszkania zabrała większość swoich rzeczy, zaś te które pozostawiła w przedmiotowym lokalu zostały zniszczone przez wnioskodawczynię. Strona wyjaśniła także, iż chce powrócić do wymienionego wyżej mieszkania, jednak ma utrudniony do niego dostęp. Wskazała również, iż złożyła doniesienie do Prokuratury Rejonowej W. - K. o utrudnianiu jej zamieszkiwania w lokalu zameldowania przez D. B. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2004 r., nr [...] Komisariat Policji W. - K. odmówił J. B. wszczęcia dochodzenia w sprawie art. 190 § 1 Kodeksu karnego, z powodu wycofania przez nią wniosku o ściganie karne sprawców gróźb karalnych. Ponadto kontrola meldunkowa w przedmiotowym lokalu przeprowadzona przez Posterunek Policji w D. potwierdziła, iż J. B. w lokalu przy ul. W. [...] w D. nie mieszka od 1994 r. i nie posiada w nim żadnych swoich rzeczy. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, na skutek uchylenia przez Wojewodę D. wcześniejszej decyzji, Wójt Gminy K., orzekł o wymeldowaniu J. B. z miejsca pobytu stałego w lokalu gdyż uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła J. B., zarzucając organowi pierwszej instancji, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie błędnie dokonanych ustaleń stanu faktycznego. Podniosła także zarzuty dotyczące niezgodnego z przepisami prawa zawarcia umowy najmu na przedmiotowy lokal przez Gminę K. z D. B. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał, że w rozpatrywanej sprawie ustalono w sposób bezsporny, iż J. B. w lokalu przy ul. W. [...] w D. nie mieszka od około 10 lat, nie posiada w nim swoich rzeczy i nie dysponuje kluczami do lokalu, a po opuszczeniu przedmiotowego lokalu nie dokonała obowiązku wymeldowania się. Wprawdzie - co też wziął pod uwagę organ - odwołująca się oświadczyła, iż nie może powrócić do spornego lokalu w związku z czynionymi jej utrudnieniami w zamieszkiwaniu przez D. B., to jednak organ odwoławczy zauważył, że w zebranym materiale dowodowym brak jest dokumentów, które potwierdziłyby, iż J. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu wskutek bezprawnych działań wnioskodawczyni. Wojewoda D. konstatując zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji stanowisko stwierdził, że z materiału dowodowego wynika fakt opuszczenia przez J. B. lokalu przy ul. W. [...] w D., a odwołująca się odmawia wykonania dobrowolnego wymeldowania się, zasadne stało się rozstrzygniecie tej kwestii decyzją administracyjna podjętą na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wobec uznania, iż opuszczenie wskazanego wyżej lokalu przez odwołującą się było trwałe i równoznaczne z dobrowolnym. Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem pismem z dnia 15 lutego 2005 r. J. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Autorka uzasadnienia skargi opisując okoliczności w jakich opuściła mieszkanie, wskazała przede wszystkim tymczasowy charakter jaki miało opuszczenie przez nią spornego lokalu. Ponadto skarżąca zgłosiła zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia oględzin mieszkania przez Policję pod kątem pozostawienia przez nią mebli i przedmiotów gospodarstwa domowego. Zwróciła uwagę, że oględziny te powinny odbyć się w jej obecności, jako strony zainteresowanej, mogącej wypowiedzieć się co do przynależności rzeczy, które znajdowały się w mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przywołanej w dalszych wywodach - skrótowo - jako p.p.s.a., sądy to sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obecnie obowiązującemu prawu. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tak brzmiącej regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna konieczna do dokonania wymeldowania, czy nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu. Zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego stanu faktycznego należy zwrócić przede wszystkim uwagę na bezsporny fakt, że J. B. opuściła przedmiotowy lokal ponad 10 lat temu, co sama potwierdziła w trakcie prowadzonego postępowania. W protokole z dnia 07.06.2004 r. oświadczyła, iż lokal przy ul. W. [...] w D. opuściła wraz z mężem, aby sprawować opiekę nad teściami. Zeznała, iż zabrała większość swoich rzeczy, a pozostawione w spornym lokalu zostały zniszczone przez D. B. Wskazała również, iż zamierza do spornego lokalu powrócić. Fakt opuszczenia przez skarżąca lokalu potwierdził także Posterunek Policji na podstawie przeprowadzonej kontroli meldunkowej. Ponadto w trakcie postępowania przesłuchano sąsiadów, którzy także potwierdzili fakt opuszczenia przez skarżąca lokalu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o tym, że podejmowała działania prawne nakierowane na odzyskanie utraconego posiadania, jak też dowodów potwierdzających fakt opuszczenia lokalu pod wpływem przymusu fizycznego czy psychicznego. Wprawdzie - jak wynika z pisma Prokuratury z dnia 8 października 2004 r. - skarżąca złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej dla W. - K. Z. o utrudnianiu jej zamieszkiwania w spornym lokalu i pod nadzorem Prokuratury prowadzone było z zawiadomienia skarżącej postępowanie o czyn z art. 190 § 1 kk, jednak postanowieniem z dnia 13 września 2004 r. odmówiono wszczęcia dochodzenia wobec wycofania przez J. B. wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu odwoławczego, że opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter definitywny bowiem skarżąca skoncentrowała swoje sprawy życiowe poza miejscem stałego zameldowania. Jak sama skarżąca zeznała do protokołu, mieszka przy ul. P. i posiada tam swoje rzeczy osobiste. Należy zauważyć, że sama skarżąca nie przeczy temu, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu, nie zgadza się jednak z wymeldowaniem ją z tego miejsca w sytuacji gdy kiedyś lokal ten zajmowała. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że nastąpiło opuszczenie miejsca zamieszkania, które miało charakter trwały i dobrowolny, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją orzekł o wymeldowaniu J. B. z miejsca pobytu stałego. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Wójta Gminy K. odpowiada zatem ustawowo określonym przesłankom wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 25.04.2003 r. sygn. akt V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55). W tym miejscu godzi się zauważyć, iż organy nie naruszyły w prowadzonym postępowaniu zasad procesowych. Organ I instancji zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów zgodnie z dyspozycja art. 10 K.p.a. Skarżąca była zawiadamiana o wszelkich czynnościach podejmowanych przez organ, poinformowano ja o wystąpieniu przez Wójta Gminy K. do Policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowej. Skarżąca miała także możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji m.in. odnośnie przeprowadzonej kontroli meldunkowej, jednak oprócz adnotacji z dnia 27 października 2004 r. o zapoznaniu się przez J. B. z aktami sprawy, uwag strony co do wadliwości prowadzonego postępowania (w tym kontroli meldunkowej) w zgromadzonym materiale dowodowym brak. Z powołanych względów - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.