III SA/Wr 139/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. opiekuna prawnego W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych oddala skargę. M. W. jako opiekun prawny W. W. wniósł o umorzenie należności celnych wymierzonych decyzją nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej dnia [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą żądaniu. M. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił pobieżną analizę przedłożonej dokumentacji i nieuwzględnienie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej W. W.. Według odwołującego się wydana decyzja jest tendencyjna i krzywdząca. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji i zwolnienie z obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji, czyli z obowiązku zapłaty należności celnej oraz odsetek. W obszernym uzasadnieniu odwołujący się sformułował zarzuty dotyczące postępowania, zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej we W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy w zakresie przesłanek umorzenia długu celnego, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. M. W. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. W skardze podniósł, że decyzje wydane w sprawie są tendencyjne, dalece krzywdzące oraz wydane sprzecznie z prawem, po pobieżnej analizie przedłożonej przez stronę dokumentacji, a także nieuwzględnieniu trudnej sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej W. W.. Powołując się na te okoliczności strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wobec W. W., zwolnienie jej z obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji czyli z obowiązku zapłaty cła i odsetek. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Co do zarzutu pobieżnej analizy przedłożonej przez stronę dokumentacji i nieuwzględnienia trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej, organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przez organy celne dotyczy towaru, co do którego dług celny powstał w dniu [...]. Według art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Przepis ten ustanowił zasadę rozgraniczającą stosowanie dotychczas obowiązujących przepisów oraz przepisów obowiązujących od dnia 1 maja 2004 r. Organ podkreślił, że do spraw, w których dług celny powstał przed dniem 1 maja 2004 r. zastosowane mają przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny oraz przepisy aktów wykonawczych do tej ustawy. Umorzenie należności celnych uregulowane jest w Dziale V Tytuł VII Kodeksu celnego Zwrot i umorzenie należności celnych i w § 1 i § 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. 1997 r. Nr 158 poz. 1050 ze zm.). Organ powołał § 1 rozporządzenia, określający sytuacje, w których cło jest zwracane lub umarzane, a także § 1a rozporządzenia, określający sytuacje, w których należności celne mogą zostać umorzone w całości lub w części. Organ stwierdził, że w świetle tych przepisów przesłanki umorzenia zaległości celnych mają charakter przedmiotowy, gdyż dotyczą wyłącznie sytuacji prawnej towaru. Według organu, przepisy Kodeksu celnego (art. 246 i 248) oraz przepisy wykonawcze zawarte w § 1 i § 1a powołanego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r., stwarzają zamknięty katalog, niedopuszczający możliwości interpretacji rozszerzającej i nieprzewidujący umorzenia w całości lub w części należności celnych z przyczyn wskazanych we wniosku skarżącego. Organ II instancji podkreślił, że Kodeks celny nie przewiduje podmiotowych przesłanek umarzania należności celnych, odnoszących się do sytuacji ekonomicznej czy zdrowotnej strony zobowiązanej do ich uiszczenia. Powoływanie się przez stronę skarżącą na trudną sytuację rodzinną i majątkową nie może więc stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o umorzenie tych należności. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 246 § 1 Kodeksu celnego, należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania ich kwota nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 tej ustawy. Według art. 229 § 4, należności celne są umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Organ nie zgodził się z zarzutem nieudolnego prowadzenia postępowania oraz pobieżnego zebrania i oceny materiału dowodowego. Decyzje administracyjne wydane w rozpatrywanej sprawie były poddane kontroli sądowoadministracyjnej, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z [...] (sygn. akt [...]), oddalającym skargę W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] . Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję I instancji. Stosownie do art. 122 ustawy z dnia sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 50 ze zm., dalej o.p.), w postępowaniu celnym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek podjęcia wszelkich działań dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art.187 § 1 o.p.). Istotna jest także zasada swobodnej oceny dowodów (art.191 o.p.). Wynika z niej, że organ celny dokonując oceny stanu faktycznego nie jest skrępowany regułami formalnymi ustalającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Ocenia te dowody i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne, na podstawie własnej wiedzy, wewnętrznego przekonania, doświadczenia a także zgodnie z zasadami logiki. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że prawidłowo i starannie przeprowadził postępowanie. Postępował zgodnie z zasadami obowiązującymi na każdym etapie postępowania. Zaskarżoną decyzję wydał zgodnie z przepisami prawa celnego. W tym stanie rzeczy zarzuty strony skarżącej są chybione. Mając to na uwadze organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozpatrywana skarga ma charakter wielowątkowy. Obejmuje bowiem także zarzuty co do zgodności z prawem postępowania celnego, zakończonego decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Sąd podkreśla wszakże, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję nr [...] odmawiającą umorzenia kwoty długu celnego wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia opłat celnych z tytułu wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki O. K.. Decyzja I instancji z dnia [...] stała się ostateczna, a następnie prawomocna. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] (sygn. akt [...]), oddalono bowiem skargę W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję I instancji z dnia [...]. Zarzuty strony skarżącej dotyczące tego postępowania wykraczają poza zakres niniejsze sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest sprawa umorzenia długu celnego, który powstał w dniu [...], czyli przed dniem 1 maja 2004 r. Organy celne prawidłowo zastosowały art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), który ustanowił zasadę rozgraniczającą stosowanie dotychczas obowiązujących przepisów oraz przepisów obowiązujących od dnia 1 maja 2004 r. Według tej regulacji przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W wyniku tego podstawy prawne postępowania w sprawie umorzenia należności celnych powstałych przed 1 maja 2004 r. zawarte są w ustawie z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, Dział V, Tytuł VII "Zwrot i umorzenie należności celnych", a także w § 1 i § 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. 1997 r. Nr 158 poz. 1050 ze zm.), powołane w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 246 § 1 Kodeksu celnego, należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3. Według art. 229 § 4, należności celne są natomiast umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Według § 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r., cło jest zwracane lub umarzane, gdy: 1) po zwolnieniu towarów niekrajowych objętych procedurą celną odprawy czasowej, z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła, towary te zostały skradzione, a następnie odnalezione w stanie, w jakim znajdowały się w momencie kradzieży, przy czym nastąpiło to przed przewidywanym w pozwoleniu terminem zakończenia procedury odprawy czasowej, 2) towary, które ze względu na ich przeznaczenie zostały dopuszczone do obrotu z zastosowaniem środków taryfowych, o których mowa wart. 14 Kodeksu celnego, zostały skradzione, a następnie, nie później niż w okresie sześciu miesięcy, odnalezione w stanie, w jakim znajdowały się w momencie kradzieży, 3) niemożliwe jest otwarcie środka transportu, w którym znajdują się towary uprzednio dopuszczone do obrotu, i w związku z tym niemożliwe jest dokonanie jego rozładunku, 4) towary dopuszczone do obrotu zostały następnie objęte procedurą uszlachetniania biernego, w celu bezpłatnego usunięcia przez dostawcę usterek występujących w towarze, a kontrahent zagraniczny zdecydował się na zatrzymanie towarów i organ celny został o tym fakcie powiadomiony, 5) po zwolnieniu towarów dopuszczonych do obrotu stwierdzono, że w momencie zwolnienia towarów obowiązywał zakaz posiadania, rozpowszechniania lub obrotu takimi towarami, 6) towary dopuszczone do obrotu zostały następnie, za zgodą organu celnego, bezpłatnie przekazane jednostkom organizacyjnym statutowo powołanym do realizacji pomocy humanitarnej, pod warunkiem że będą wykorzystane do takiej pomocy, 7) towary zostały dostarczone odbiorcy wskutek pomyłki kontrahenta zagranicznego, 8) towary okazały się nieprzydatne do użytku, przewidzianego przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury celnej, z powodu oczywistej pomyłki w zamówieniu, 9) towary zostały dostarczone osobie korzystającej z procedury celnej, po terminie dostawy przewidzianym w kontrakcie, 10) zastosowano retrospektywnie środki taryfowe, o których mowa wart. 13 § 3 pkt 4 i 5 oraz w art. 14 § 2 Kodeksu celnego. Według § 1a rozporządzenia, należności celne mogą zostać umorzone w całości lub w części: 1) jeżeli nie ściągnięto ich w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, 2) w wypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym, w granicach przewidzianych w układzie. Organ przyjął zatem prawidłowo, że w powołanych przepisach przesłanki umorzenia zaległości celnych odnoszą się wyłącznie do towaru. Mają zatem charakter przedmiotowy. Zarówno przepisy Kodeksu celnego (art. 246 i 248) jak i przepisy wykonawcze, to jest § 1 i 1a powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r., ustanawiają zamknięty katalog przesłanek umorzenia. Nie ma więc możliwości interpretacji rozszerzającej czy umorzenia należności celnych z przyczyn wskazanych w skardze, gdyż miały one charakter podmiotowy. Dotyczyły bowiem niekwestionowanej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej W. W.. W świetle powołanych przepisów okoliczności te nie mogły wszakże stanowić podstawy umorzenia należności celnych. Stan faktyczny sprawy został w postępowaniu celnym wyjaśniony dokładnie. Organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Działały zatem zgodnie z dyspozycją art. 122 oraz art.187 § 1 o.p. Bezzasadne są zatem zarzuty skargi dotyczące uchybień proceduralnych organów orzekających. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. skargę oddalił.