III SA/Wr 14/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Od dnia [...] r. D J posiada prawo jazdy kategorii A i B. W dniu [...] r. do S P w W wpłynął wniosek P R we W o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o skierowaniu D J na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na uzasadnienie wniosku podano, że prowadzone jest śledztwo przeciwko stronie, w trakcie którego uzyskano opinię biegłych [...] oraz biegłego [...]. Stwierdzili oni zgodnie, że badany cierpi na chorobę [...] o [...] na podłożu [...] i zmian [...]. Występują u niego znaczne upośledzenia funkcji [...], [...], a okresowo [...] na podłożu istniejącej [...], co nasuwa zastrzeżenia co do stanu zdrowia i sprawności jako kierującego pojazdami. Do wniosku dołączono kopię postanowienia o wszczęciu dochodzenia, kopię protokołu przesłuchania świadka I J, kopie zaświadczeń lekarskich, postanowienie o postawieniu zarzutów, opinię [...] oraz protokół przesłuchania podejrzanego. S P W wszczął postępowanie administracyjne i po zbadaniu przedstawionych dokumentów, w dniu [...] r. wydał decyzję o skierowaniu na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, powołując się na przepisy: art. 122 ust. 1 pkt 5 i art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchy drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) Po rozpatrzeniu odwołania strony od opisanej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym i wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy musi mieć organ kierujący na badania, a nie organ wnioskujący o wszczęcie postępowania w tej sprawie. W ocenie Kolegium, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że stan zdrowia strony sprowadza się do tego, że choruje on na [...], wymaga stałej opieki osób trzecich i poradni [...]. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy dotyczący ustalenia stanu zdrowia kierowcy jest wyczerpujący i zgłoszone wnioski dowodowe strony (przesłuchania w miejscu zamieszkania samej strony i przesłuchania świadka I J), nie zasługiwały na uwzględnienie, szczególnie, że zainteresowany złożył obszerne wyjaśnienia na piśmie. Organ wywodził, że wnioski te zmierzały jedynie do wykazania odmiennej oceny zebranych dowodów, a nie do ustalenia stanu faktycznego, bowiem sam pełnomocnik strony przyznał, że skarżący choruje [...], twierdził jedynie, że choroba ta nie stanowi przeszkody w prowadzeniu pojazdów. Dlatego też Kolegium podniosło, że to właśnie przeprowadzenie stosownych badań pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy stan zdrowia D J pozwala w dalszym ciągu, pomimo schorzeń na jakie cierpi, na kierowanie pojazdami mechanicznymi. Badań tych nie może zastąpić zeznanie świadka czy samej strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu D J wniósł o uchylenie opisanych decyzji, zarzucając im naruszenie przepisów art.122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym oraz art. 7, 9, 10 i 75 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego zbadania sprawy, w szczególności poprzez niedopuszczenie jako dowodu w sprawie zeznań D i I J, a także zeznań lekarzy [...] i [...]. W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") wydawane przez upoważnione do tego organy. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Jeśli jednak sąd nie stwierdzi naruszenia prawa procesowego ani prawa materialnego, oddala skargę, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawy materialnoprawne wydanych w sprawie decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji stanowił więc art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Według tego przepisu, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadku nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. W pierwszej kolejności wypada w związku z tym zauważyć, że cały przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 dotyczy bezsprzecznie wątpliwości, jakie nasuwa stan zdrowia osoby, która miałaby być poddana badaniom. Chodzi o "kierującego pojazdem skierowanym decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia" (art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym). Zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem nie może skutecznie zgłosić każdy podmiot. Winien to stwierdzić organ wydający decyzję o skierowaniu na badania. W wyniku przeprowadzonego postępowania muszą zostać ustalone okoliczności uprawdopodobniające istnienie stanów chorobowych, wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r. I OSK 79/05 LEX nr 191003). W rozpatrywanej sprawie organ I instancji skierował skarżącego na badania lekarskie z uwagi na zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia wskazane we wniosku P R, do którego załączono orzeczenie [...] wydane przez biegłych [...] lekarzy [...]. Na podstawie dokumentacji chorobowej skarżącego oraz przeprowadzonego specjalistycznego badania lekarskiego skarżącego stwierdzili oni, że skarżący cierpi na chorobę [...] o obrazie [...] na podłożu [...] i [...]. Występują u niego znaczne [...] funkcji [...], a okresowo [...] na podłożu [...]. Dowód w postaci aktualnego orzeczenia lekarskiego jest według Sądu wystarczający dla skierowania skarżącego na przedmiotowe badania lekarskie. Sąd podziela zatem pogląd organu II instancji, że orzeczenie sporządzone przez dwóch lekarzy specjalistów jest wiarygodną informacją o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, który może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 4 r. Słusznie zatem organ II instancji stwierdza, że taka niezdolność może wyłączać lub ograniczać bezpieczne uczestnictwo kierującego w ruchu drogowym. Jest to jednak tylko prawdopodobieństwo, którego istnienia wymaga cytowany art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. W celu ustalenia, czy tak w istocie jest, skarżący został decyzją organu I instancji skierowany na badania lekarskie. W tym miejscu zaakcentowania wymaga specyficzny cel badań kontrolnych, przewidywanych w art. 122 ust. 1 prawa o ruchu drogowym. Z konstrukcji całego tego przepisu wynika, że w razie stwierdzenia którejkolwiek sytuacji z kręgu wymienionych w pkt. 1-6, badanie lekarskie jest obowiązkowe, właśnie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ustawodawca nie przesądził więc wcale, że każda z tych sytuacji (także stan zdrowia, o którym mowa w pkt. 4 interpretowanego przepisu) stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem. Przeciwnie, ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii powierzył lekarzom. Wyłącznie bowiem niezbędna, fachowa wiedza medyczna jest w stanie definitywnie wykazać, czy określony stan zdrowia stanowi (lub nie stanowi) przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja ma podstawy materialnoprawne oraz faktyczne z uwagi na stan zdrowia skarżącego. Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia powoływanie się skarżącego na długoletnie posiadanie prawa jazdy oraz bezkolizyjne uczestniczenie przez skarżącego w ruchu drogowym. Tak samo Sąd ocenia fakt stałego znajdowania się skarżącego pod opieką lekarską. Przesłanką do kierowania na badania lekarskie jest bowiem aktualny stan zdrowia skarżącego i wynikające z tego stanu zdrowia potencjalne zagrożenia dla ruchu drogowego. Odnośnie pozostałych sformułowanych w skardze, Sąd stwierdza, że także i one nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący podnosi naruszenie przez organy przepisów procedury administracyjnej – art. 7, 9, 10 i art. 75 k.p.a. polegające na braku wszechstronnego zbadania sprawy, w tym zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Wskazać w tym miejscu należy, że art. 7 k.p.a. wyraża m.in. zasadę prawdy obiektywnej. Zgodnie z nią, organ orzekający powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody (art. 80 Kpa) a decyzja zawierać musi powołanie podstawy prawnej i ustalenia faktyczne (art. 107 § 1 i § 3 Kpa). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy uznać należało, że organom nie można było postawić skutecznie zarzutu naruszenia wymienionych norm. Strona uczestniczyła w postępowaniu, złożyła obszerne pisemne wyjaśnienia, a następnie ustanowiła pełnomocnika dla zabezpieczenia swych praw w postępowaniu. Organy obu instancji wypełniły również ciążący na nich obowiązek wynikający z art. 10 k.p.a i informowały - przed wydaniem decyzji w sprawie – o możliwości zapoznania się z aktami i składania wniosków o uzupełnienia akt. Z prawa tego skorzystał pełnomocnik skarżącego w dniu [...] r. Sąd podziela także stanowisko organów, odnośnie niecelowości przesłuchania świadków. Dobitnego podkreślenia wymaga jednak, że wniosek o przesłuchanie charakterze świadków biegłych lekarzy [...], pojawił się w formie zarzutu dopiero w skardze, nie mógł więc być skutecznie podnoszony, skoro nie był zgłoszony w toku postępowania przed organami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.