III SA/Wr 142/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A na pismo Marszałka Województwa D. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji [...]l" wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę A na opisane w sentencji niniejszego postanowienia pismo Marszałka Województwa D. W postępowaniu sądowym strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego (pełnomocnictwo k. 22 akt sądowych). Na rozprawie w dniu [...] r. w zastępstwie pełnomocnika strony stawił się aplikant radcowski (upoważnienie k.33 akt sądowych), który był także obecny przy ogłaszaniu wyroku. Zważywszy na kierunek rozstrzygnięcia, Sąd nie był zobowiązany do sporządzenia uzasadnienia wyroku z urzędu, a w siedmiodniowym terminie, zakreślonym w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach – skrótowo – jako "p.p.s.a.", nie został też złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, podając, że z przyczyn niezawinionych nie mogła go złożyć w terminie. Uzasadniając wniosek wskazała, że pomimo wielokrotnych kontaktów z kancelarią pełnomocnika nigdy nie uzyskała informacji dotyczących przebiegu niniejszej sprawy. W związku z tym nie posiadała wiedzy na temat wyznaczonego terminu rozprawy, treści wyroku jaki na niej zapadł oraz o fakcie niezłożenia przez pełnomocnika wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu [...] r. po bezskutecznym kontakcie z pełnomocnikiem, osoba reprezentująca stronę skarżącą uzyskała informację w Urzędzie Marszałkowskim oraz w sekretariacie tutejszego Sądu, że sprawa została zakończona oddaleniem jej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 § 1 tej samej ustawy przewiduje z kolei, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Na wstępie wskazać należy, że Sąd przyjął, w oparciu o twierdzenia strony skarżącej zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, że zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek został bowiem złożony w ciągu siedmiu dni od dowiedzenia się przez stronę o stanie sprawy oraz wyniku jej rozstrzygnięcia. Ponadto jednocześnie z wnioskiem strona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a więc dokonała czynności, której nie dokonała w terminie. Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek, należy stwierdzić, że w świetle cytowanych, ustawowych wymogów skuteczności wniosku o przywrócenie terminu, kluczowe znaczenie ma w rozpoznawanym przypadku fakt, że strona działała w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, ustanowionego przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy bowiem podkreślić, że istotą pełnomocnictwa jest to, że pełnomocnik działa "w imieniu i na rzecz reprezentowanego". Dlatego też także ryzyko zawinionego działania lub zaniechania pełnomocnika obciąża bezpośrednio osobę reprezentowaną. Z tej właśnie przyczyny w orzecznictwie sądowym i sądowoadministracyjnym utrwalone zostało stanowisko, zgodnie z którym podmiot reprezentowany nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane (nastąpiło z winy) przez jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (taki pogląd SN wyraził już w orzeczeniu z dnia 3 stycznia 1952 r., C 1729/51, NP 1953, Nr 3, s. 79). Niezachowanie terminu przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika musi być zatem traktowane jako zaniedbanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działania tych osób nie ponosi odpowiedzialności (tak z kolei SA w Lublinie, w postanowieniu z dnia 25 lutego 1999 r., I ACa 17/99, Apel.-Lub. 1999/2/5; podobnie SN w niepublikowanym postanowieniu z dnia 5 lutego 1999 r., III CKN 1052/98, Lex Nr 50719). Dlatego też, uchybienie terminowi, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą pełnomocnika strony, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej (zob. niepublikowany wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001 r., I SA 431/00, Lex Nr 54736). Podobne zapatrywania – na tle innych konkretnych spraw – wyraził ponadto SN między innymi w postanowieniach: z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSNP 2000/11/431; z dnia 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, Lex Nr 51986; z dnia 2 lipca 2001 r., I PKN 61/01, OSNP 2003/13/313 i z dnia 16 października 2002 r., IV CKN 424/01, OSNC 2004/3/39. Dodatkowo, w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 7/04, niepubl.), wyraźnie wskazano że "mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. (...) Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz (...)". Działanie pełnomocnika procesowego winno być zatem oceniane na równi z działaniem samej strony. Uwzględniając przywołane judykaty (zawarte w tych orzeczeniach poglądy Sąd podziela w całej rozciągłości), nie można było zatem uwzględnić prośby strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skoro sformułowane w uzasadnieniu takiego żądania zarzuty pod adresem pełnomocnika nie mogą skutecznie – w świetle przytoczonych rozstrzygnięć sądowych – usprawiedliwiać samej strony skarżącej. Nawet przy założeniu prawdziwości i zasadności tych zarzutów, należało bowiem przyjąć, że strona nie uwiarygodniła braku winy w uchybieniu terminu, skoro to ją obciążają właśnie bezpośrednio zaniedbania jej pełnomocnika, z powodów do tej pory wskazanych. W konsekwencji należy przyjąć brak normatywnych przesłanek do uwzględnienia prośby, skoro celowe (nawet gdyby okazało się ono zawinione) postępowanie pełnomocnika obciąża bezpośrednio stronę skarżącą. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a był zobligowany odmówić przywrócenia terminu.