III SA/Wr 145/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Paweł Czyszkowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. , sprawy ze skargi A B , na decyzję S K O we W, z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W po rozpatrzeniu odwołania A B od wydanej z upoważnienia Prezydenta W decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego W z dnia [...] r. (nr [...]) w sprawie skierowania na badania lekarskie - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej skierowania A B na badania lekarskie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że w dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej W - Śródmieście o wszczęcie postępowania administracyjnego celem wydania decyzji o skierowaniu A B na badania lekarskie albowiem w trakcie prowadzonego w stosunku do niego postępowania karnego biegły sądowy sporządził opinię psychiatryczną, z której wynika, że strona ujawnia objawy uzależnienia od środków narkotycznych oraz ograniczone zaburzenia osobowości i zachowania. Na tej podstawie w dniu [...] r. organ pierwszej instancji z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, zakończone wymienioną wyżej decyzją. Rozpoznając wniesione przez stronę odwołanie organ II instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia stanowił art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W przedmiotowym stanie faktycznym trafnie, zdaniem organu odwoławczego, przyjęto w pierwszej instancji, że uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia A B powstały po analizie treści opinii psychiatrycznej, przesłanej przez Prokuraturę Rejonową W - Śródmieście wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania. Mogą one zostać usunięte jedynie w wyniku przeprowadzenia specjalistycznych badań lekarskich. Skierowanie na badania lekarskie - jako nałożenie obowiązku na stronę - przybiera postać decyzji administracyjnej, wydawanej w postępowaniu wszczętym z urzędu. Kontrola instancyjna takiej decyzji musi zatem dotyczyć poprawności proceduralnej jej wydania. Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Co więcej - jak dalej wywodził organ odwoławczy - w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 kpa, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zgodnie zaś z art. 10 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej ma dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze - obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stan akt sprawy wskazywał zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że organ pierwszej instancji spełnił wszystkie powyższe wymagania procesowe, nie stwierdzając zatem żadnych uchybień w tym względzie oraz uznając prawidłowość zastosowania przez organ I instancji art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym – utrzymano w mocy decyzję w zakresie skierowania strony na badania lekarskie. A B wniósł skargę na tę ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję, domagając się uchylenia decyzji oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tzn. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że zaistniał przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia, gdy w rzeczywistości brak jest ku temu podstaw, a nadto sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7 k.p.a. - przez naruszenie zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej w następstwie nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz nieustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, - art. 8 i 9 k.p.a. przez naruszenie odpowiednio zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz zasady informowania stron, - art. 77 k.p.a. przez uchybienie nakazowi nałożonego ustawą na organ administracyjny wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Na poparcie skargi skarżący argumentował, że przy badaniu przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wystarczy ustalenie, że występują jakiekolwiek wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Warunkiem zezwalającym na zastosowanie trybu przewidzianego w § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2004 r. Nr 2 poz. 15) jest uzyskanie przez organ rzetelnych informacji dotyczących stanu zdrowia osoby, która ma być poddana badaniu. Z uwagi na powyższe, ustalone przez organ okoliczności sprawy muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do skarżącego, jako kierującego pojazdem, występują przeciwwskazania zdrowotne co do dalszego udziału w ruchu drogowym w takim charakterze. W ocenie skarżącego organy nie wywiodły istnienia rzeczonej przesłanki, co stanowi naruszenie prawa. Na rozprawie dodatkowo zarzucił, że nie popełnił żadnego wykroczenia ani przestępstwa drogowego, nie miał zabranego prawa jazdy. Przedmiotowa zaś opinia została sporządzona w czasie, gdy zażywał leki antydepresyjne. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Decyzja jest zgodna z prawem jeśli została wydana bez naruszenia reguł postępowania oraz norm prawa materialnego. W rozpatrywanym przypadku Sąd jednak nie dopatrzył się uchybienia ani norm proceduralnych ani prawa materialnego. W szczególności nie można podzielić - ogólnikowych zresztą - zarzutów skargi o obrazie norm kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący brał w postępowaniu czynny udział i miał zapewnione wszelkie gwarancje procesowe. Nie przedłożył żadnego przeciwdowodu, który obaliłby moc wskazanej przez prokuratora opinii biegłych sądowych. Zebrany materiał dowodowy jest kompletny i wyczerpujący dla uznania, że organy orzekające w sprawie w pełni ustaliły stan faktyczny wyznaczony hipotezą normy art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.). Wydana decyzja jest prawidłowa i spełnia wymogi opisane w treści art. 107 § 3 k.p.a. Powołany przepis artykułu 122 wymienia katalog przypadków, w których określone kategorie osób podlegają badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powinności tej podlegają w szczególności kierujący pojazdami, skierowani na badania decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) w przypadkach nasuwających zastrzeżenia do stanu zdrowia (art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy). Mocą cytowanego przepisu ustawodawca ustanowił kompetencję dla określonego organu do wydania decyzji administracyjnej wobec osób, których stan zdrowia budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 87 ust. 1 tej ustawy, warunkiem uzyskania i posiadania uprawnień do kierowania pojazdami jest sprawność kierowcy pod względem psychicznym i fizycznym. Ze względu na przedmiot regulacji ustawowej przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja kierowania osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami na badania sprawdzające ich zdolność do prowadzenia pojazdów ma na względzie szeroko rozumianą prewencję ogólną, dobrem chronionym jest tu bowiem bezpieczeństwo użytkowników ruchu drogowego. Podstawą wydania decyzji kierującej na badania są zastrzeżenia do stanu zdrowia kierowcy. W przepisie § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15) wymienia się przypadki, w których starosta jest zobowiązany wydać takie skierowanie. Natomiast w § 2 ust. 5 rozporządzenia przewidziano dla starosty możliwość wydania skierowania także wówczas, gdy powziął on wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierowcy, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przepis ten, jak i norma ustawowa z art. 122 ust. 1 pkt 4, mają charakter uznaniowy, wymagający rozważenia, czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła oraz czy stan zdrowia kierowcy może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Pojęcie niezdolności nie zostało tu ograniczone a zatem może dotyczyć szeregu przypadków, w tym następstw rozmaitych schorzeń, natury fizycznej i psychicznej, spowodowanych różnymi czynnikami, które mogą mieć wpływ na zachowanie kierowcy w ruchu drogowym. Wskazane przepisy nie wprowadzają dodatkowych przesłanek, na jakie powołuje się skarżący – zwłaszcza skierowanie na badania, tudzież zaistnienie "zastrzeżeń o stanie zdrowia" nie musi być poprzedzone koniecznością stwierdzenia, że kierowcy zabrano uprzednio prawo jazdy lub popełnił wykroczenie czy przestępstwo drogowe. Jak słusznie wskazały organy - informacja, która spowodowała wszczęcie przez organ postępowania administracyjnego pochodziła od prokuratora w związku z opinią lekarską biegłego sądowego lekarza psychiatry, sporządzoną na potrzeby prowadzonego postępowania karnego. Okoliczność ta jak najbardziej mieści się w hipotezie art. 122 ust 1 pkt 4 oraz § 2 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby, zawiera opis stanu zdrowia skarżącego, jego analizę i stosowne wnioski. Tym samym informacja o stanie zdrowia skarżącego ma charakter wiarygodny, pochodzi bowiem od organu państwowego (prokuratora) i znajduje oparcie w przedmiotowej opinii, której nie sposób uznać za nierzetelną. Zgodnie z prawem wobec tego organy przyjęły, że skarżący winien zostać poddany specjalistycznym badaniom, w celu sprawdzenia jego (aktualnej) zdolności do prowadzenia pojazdów. W przedstawionym świetle uznanie przez organy, że otrzymane informacje budzą wątpliwości odnośnie zdolności skarżącego do kierowania pojazdami nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów. Skoro ustalenia organów poczynione w sprawie są prawidłowe - w tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.