III SA/Wr 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V L na decyzję S K O we W z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi powiatowej nr 1660 wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] S K O we W utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] Nr [...] nakazującą skarżącemu przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi powiatowej nr 1660 (ul. [...] we W[...]) poprzez rozebranie i usunięcie z pasa drogowego na wysokości działki nr [...] ([...]) drewnianego ogrodzenia oraz opuszczenie i uporządkowanie gruntu o pow. [...] m² zajętego bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia [...] skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na w/w decyzję S K O we W. Nadto w niniejszej skardze skarżący zawarł "wniosek o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego zaskarżonej decyzji". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności – odnosząc się wprost do treści wniosku skarżącego "o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego zaskarżonej decyzji" wskazać należy, że stosownie do treści art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071) – zwanej dalej "k.p.a.", decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2.) Nadanie zaś rygoru wykonalności decyzji sprawia, że staje się ona wykonalna, pomimo możliwości złożenia od niej odwołania. W razie powstrzymywania się strony od wykonania takiej decyzji, uruchomione zostają stosowne środki przymusu, zawarte w ustawie z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze. zm.). Zgodnie z art. 5 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji jest organ administracji publicznej uprawniony do orzekania w sprawie w I instancji. Staje się on wierzycielem tego obowiązku i winien podjąć odpowiednie kroki w celu wszczęcia jego egzekucji (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne..., s. 45). Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności egzekucyjnych służy skarga każdemu podmiotowi, który wykaże, że wskutek niewykonania obowiązku doszło do naruszenia jego praw i obowiązków (art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Nadto – co najistotniejsze – należy dodać, że nadanie rygoru wykonalności natychmiastowej nie ma charakteru bezwzględnego i podlega ono kontroli organu wyższego stopnia, który w uzasadnionych wypadkach może wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji, gdy stwierdzi brak podstaw do nadania takiego rygoru (art. 135 k.p.a.). Gdy rygor taki został nadany w formie odrębnego postanowienia (art. 108 § 2), organ odwoławczy, po rozpatrzeniu wniesionego w tej sprawie przez stronę zażalenia, może znieść ten rygor, gdy jego zdaniem został on nadany decyzji niezasadnie. Wniosek taki może zostać zatem rozpatrzony wyłącznie w toku administracyjnego postępowania odwoławczego, nie zaś postępowania sądowego. Odnosząc się natomiast do postępowania sądowego i przyjmując, że skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, aczkolwiek dość nieprecyzyjnie wniosek ten określił, wskazać należy, że stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zd. 1 tej samej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może zatem na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zd. 3 § 3 art. 61 - dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, unormowana przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy jednak tylko takich sytuacji, w których akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nadto podkreślenia wymaga, że w ramach postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej jego oceny, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżona decyzja do momentu jej uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem). Instytucja przewidziana w art. 61 § 3 powołanej ustawy ma natomiast charakter szczególny, jako zasadę przyjmuje się bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Ponadto postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Tymczasem w niniejszej sprawie podnieść należy, iż skarżący nie uzasadnił w ogóle, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w powołanym przepisie. Na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie przywołał bowiem żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania wobec niego trudnych do odwrócenia skutków. Podczas gdy analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Najdobitniej wyraził to NSA w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.