III SA/Wr 149/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-12

Skład orzekający: Michał Kazek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdy strona już korzysta z przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata lub radcy prawnego) przyznane zostało stronie postanowieniem referendarskim i jest realizowane. Wobec tego ponowne przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie jest bezprzedmiotowe, a organ sądowy nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego pełnomocnika lub przyznania kolejnego prawa pomocy w tym zakresie. Decyzje dotyczące zmiany pełnomocnika należą do organu samorządu zawodowego.
Stan faktyczny
Skarżący A.B. wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Wcześniej, postanowieniem referendarskim z dnia 7 listopada 2016 r., przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, który reprezentował go przed sądem i sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, który sąd uznał za bezprzedmiotowy.
Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jako bezprzedmiotowe.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. |W sprawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał | |skarżącemu A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. | |Na skutek wystąpienia przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych w C. wyznaczono jako pełnomocnika dla strony skarżącej z urzędu radcę | |prawnego D.E., która reprezentuje skarżącego w sprawie przed Sądem i sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od | |wyroku Sądu z dnia 18 stycznia 2017 r., doręczoną skarżącemu w dniu 18 marca 2017 r. | |W dniu 27 marca 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w określonym w treści przesłanego na wezwanie | |urzędowego formularza zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W treści pisma procesowego datowanego na dzień 21 marca 2017 | |r. (k. 143 akt sądowoadministracyjnych) skarżący zawarł wniosek o sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 stycznia 2017 r. | |z uwzględnieniem jego uwag. | | | |W sprawie zważono, co następuje. | |Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z| |2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje | |– zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy | |podatkowego lub rzecznika patentowego. | |Z wyżej powołanego unormowania wynika, że prawo pomocy przyznane zostało A.B. postanowieniem referendarskim w zakresie identycznym ze | |wskazanym w nowym wniosku złożonym w dniu 27 marca 2017 r. | |Skarżący w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy w zakresie ustanowienia na podstawie wyżej wskazanego postanowienia z | |dnia 7 listopada 2016 r. profesjonalnego pełnomocnika procesowego (radcy prawnego). Aktualnie toczące się postępowanie, po wydaniu wyroku | |przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jest procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego środkiem prawnym | |(skargą) strony. | |Dlatego zasadne jest stwierdzenie, że w niniejszej sprawie A.B. korzysta z przyznanego mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia | |profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu bez względu na to czy jest radca prawny czy adwokat. Zostały zatem zachowane, | |przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji rodzinnej i materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy rozpoznaniu | |aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. żądanie ustanowienia profesjonalnego | |pełnomocnika procesowego) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem referendarskim z dnia 7 listopada 2016 r. i uprawnienie | |wnioskodawcy do korzystania z tego prawa zostało zrealizowane w zakresie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we | |Wrocławiu, tj. sądem administracyjnym pierwszej instancji, zakończonego wyrokiem Sądu z dnia 18 stycznia 2017 r. oraz w zakresie zbadania | |podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Ta ostatnia czynność została wykonana przez wyznaczonego w sprawie radcę prawnego w| |drodze opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 stycznia 2017 r., doręczonej skarżącemu w dniu 18 | |marca 2017 r. Działanie to odpowiada zasadom działania pełnomocnika procesowego z urzędu, ustalonym w art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do | |wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym | |przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi | |kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Zaznaczyć przy tym | |należy, że wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w ostatnim zdaniu przywołanego przepisu prawa, dokonuje profesjonalny pełnomocnik | |procesowy wybrany i opłacany przez stronę. Powtórzenia wymaga, że zastępstwo prawne wykonywane w sprawie z urzędu przez radcę prawnego D.E.| |zostało już bowiem wykonane w ramach badania podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 stycznia 2017 r. w drodze | |opinii doręczonej D.E. w dniu 18 marca 2017 r. | |W świetle powyższego postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 27 marca 2017 r., uznać | |należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) ustawy w zw. z art. 258 § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed | |sądami administracyjnym, referendarz sądowy postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji | |postanowienia. | | | |Na marginesie wypada wskazać, że ani referendarz sądowy ani Sąd nie ma kompetencji do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika lub | |przyznawania kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie | |obowiązuje i zostało wykonane. Rola referendarza sądowego i Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania | |(tj. np. ustanowienia adwokata (ale bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika)) lub odmowy przyznania tego prawa. Ani referendarz sądowy| |ani Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę organ samorządu właściwej korporacji (tu Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu) wyznaczy na | |pełnomocnika stronie. Podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym ewentualne wyznaczenie innego pełnomocnika) należy do suwerennej | |prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. W konsekwencji tylko ten organ (a nie referendarz sądowy lub Sąd) może być adresatem | |twierdzeń o niepodjęciu czynności związanych z kwestionowaniem wyroku, z którym nie zgadza się strona. Tylko do tego organu można kierować | |ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika, wyznaczenie nowego pełnomocnika lub o doprowadzenie do podjęcia | |przez pełnomocnika określonych czynności procesowych. Przy tym zaznaczyć trzeba, że decyzja w tym przedmiocie zależy jedynie od oceny wyżej| |wskazanego organu samorządu zawodowego radców prawnych. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło