III SA/Wr 150/16

Wrocław, dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automacie poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie referendarza. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił A sp. z o.o. w R. (dalej jako spółka) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że spółka nie wykazała braku zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowo-administracyjnego. Przeciwnie, z akt sprawy wynika jej stosunkowo dobra sytuacja finansowa i to pomimo toczącego się przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. Spółka nadal prowadzi działalność, a w latach 2014 i 2015 osiągnęła znaczne przychody. Zauważył również, że spółka udzieliła pierwszeństwa wydatkom na pełnomocnika z wyboru przed kosztami postępowania pomimo tego, że tylko te ostatnie są obowiązkowe na obecnym etapie postępowania. W sprzeciwie od wskazanego postanowienia spółka zarzuciła temu rozstrzygnięciu: a) błędną wykładnię oraz w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że nie wykazano spełnienia przesłanek do przyznania prawa do pomocy we wnioskowanym zakresie; b) niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci odmowy przyznania pomocy prawnej, podczas gdy obiektywne okoliczności wskazują na przyznanie spółce prawa pomocy w postaci zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Podnosząc powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia referendarza i przyznanie jej prawa pomocy w części obejmującej kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Orzeczenie wydane przez referendarza nie narusza obowiązujących przepisów. Omówienie zarzutów sprzeciwu poprzedzić należy stwierdzeniem, że zgodnie z przepisem art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Czyniąc to, w myśl art. 260 § 2 p.p.s.a., działa jako sąd drugiej instancji i stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym (w niniejszej sprawie wniosek obejmuje koszty postępowania) może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Trzeba tu pamiętać, że przyznanie prawa pomocy oznacza jednoczesne obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników i jest odstępstwem od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., że strony postępowania same ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Nie wolno także zapominać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną, których powszechny obowiązek ponoszenia ustanawia Konstytucja RP w art. 84. Tym bardziej stronie występującej z wnioskiem powinno zależeć na wykazaniu jego zasadności. Zdaniem Sądu, ocena sytuacji finansowej spółki została dokonana przez referendarza prawidłowo. Wbrew twierdzeniom spółki zawartym w sprzeciwie, nie wykazała ona, aby jej płynność finansowa była rzeczywiście zagrożona przez fakt nałożenia na nią piętnastu kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach do gry. W szczególności nie jest przekonywujący argument o uciążliwości dla spółki prowadzonych od początku 2016 r. egzekucji, skoro w styczniu i lutym 2016 r. skala świadczonych przez nią usług i dostaw towaru była porównywalna do okresu przed egzekucji ([...] zł i [...] zł za odpowiednio styczeń i luty 2016 r. do kwoty [...] zł za grudzień 2015 r.). W sprzeciwie zaś spółka nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności na poparcie swoich twierdzeń a ponadto przyznała, że "pomimo trudności" obraca cały czas środkami - prowadzi zatem nadal działalność gospodarczą. Wreszcie podkreślenia wymaga dysproporcja pomiędzy ujawnionym obrotem spółki - przynajmniej [...] zł (luty 2016 r.) a kwotą wymaganego wpisu - [...] zł. Powyższe prowadzi do wniosku, że referendarz sądowy rzetelnie przeanalizował, sytuację materialną spółki i zaskarżone orzeczenie należało utrzymać w mocy na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a.