III SA/Wr 1505/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-24
Skład orzekający: Anna Moskała, Ewa Kamieniecka, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, wyklucza możliwość wydania lub zwrotu prawa jazdy kategorii A, C i CE w okresie obowiązywania tego zakazu?Ratio decidendi
Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, wyklucza możliwość wydania lub zwrotu prawa jazdy kategorii A, C i CE w okresie obowiązywania tego zakazu. Wynika to z przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, które rozszerzają skutki zakazu karnego na inne kategorie uprawnień, nawet jeśli sąd karny nie pozbawił tych uprawnień. Celem tych przepisów jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wykluczenie z niego osób zagrażających jego bezpieczeństwu.Stan faktyczny
Skarżący H.P. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii A, C, CE. Wcześniej, prawomocnym wyrokiem sądu został uznany winnym kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości i orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. Starosta odmówił wydania prawa jazdy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji i Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o kierujących pojazdami, twierdząc, że zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B nie powinien wpływać na możliwość uzyskania prawa jazdy innych kategorii.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. A,C,CE oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty W., który decyzją z [...] września 2016 r. odmówił skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii A,C, CE.
Organ odwoławczy podniósł, że z akt kierowcy wynika, iż skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, BC, CE. Wyrokiem z [...] lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w W. (sygn. akt III K 1001/15) uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstwa polegającego na kierowaniu pojazdem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, za co został orzeczony między innymi środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, zaliczając na poczet biegu środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od 12 sierpnia 2015 r. Decyzją z [...] września 2016 r. Starosta na podstawie tego wyroku cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Wnioskiem z [...] września 2016 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o wydanie prawa jazdy kategorii A, C, CE. Organ ten odmówił wydania prawa jazdy we wnioskowanym zakresie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przywołało, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie:
1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka podobnie działającego do alkoholu;
2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu;
3) w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy – w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji;
4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym;
5) która uzyskała prawo jazdy za granicą, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia;
6) której prawo jazdy zostało wymienione w trybie art. 97 ust. 1 i 2;
7) która rozpoczęła w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) -0 stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, procedurę wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedurę wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy.
Z ust. 1a tej ustawy wynika bowiem, że przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. W ust. 2 tego przepisu zawarto zaś zapis, że ust. 1 pkt 2 ma również zastosowanie wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
- B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A
- AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
- B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał ust. 3 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii:
1) C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
2) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
W ocenie organu odwoławczego powołane przepisy jednoznacznie wskazują, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Jeżeli więc o wydanie prawa jazdy określonej kategorii zwróci się osoba z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdu w zakresie tej kategorii, to organ będąc związany art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy jest obowiązany wydać decyzję negatywną. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy zawiera natomiast zakaz wydawania prawa jazdy innych kategorii niż ta kategoria, której dotyczy zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego. W sprawie jest bezspornym, że wyrokiem sądu orzeczono w stosunku do skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. To orzeczenie spowodowało, że skarżącemu nie tylko nie można wydać prawa jazdy kat. B, ale także tych kategorii, o które się ubiegał, czyli kat. A, C i CE. Z wyroku karnego wynika bowiem dla strony bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, ale pośrednio – poprzez obowiązującą organy administracji publicznej treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, również zakaz prowadzenia pojazdów kat. A,C i CE. Decyzja administracyjna konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy z uwzględnieniem zapisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje natomiast w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ustawy o kierujących pojazdami zawierającą wykaz dolegliwości będących skutkiem orzeczonego środka karnego. Przywołane unormowania wskazują, że ustawa przypisała wyrokowi zakazującemu prowadzenie pojazdów mechanicznych objętych prawem jazdy kategorii B walor zdarzenia prawnego w zakresie stosunków administracyjnych powstających w sferze uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Mając na uwadze charakter i znaczenie uprawnień objętych prawem jazdy kategorii B oraz powiązanie z innymi kategoriami, prawodawca w unormowaniu zawartym w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierującymi pojazdami rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą tak samo ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy. Zestawiając postanowienia art. 12 ustawy o kierujących pojazdami z treścią art. 178a § w zw. z art. 42 Kodeksu karnego i art.183 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego organ odwoławczy podkreślił, że nietrudno dostrzec, że wspólnym celem tych unormowań jest bezpieczeństwo w komunikacji, a więc wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości.
W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia skarżący zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 175 ust. 1 i art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 6 Kpa oraz z art. 42 § 2 Kodeksu karnego poprzez ingerencję organu administracji w kompetencje zastrzeżone wyłącznie dla sądu karnego. Zarzucił również naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 oraz art. 12 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez nieuprawnione przyjęcie przez organ, że nie ma podstaw do zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii A, C i CE, w sytuacji gdy orzeczono w stosunku do niego jedynie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Należy przy tym zauważyć, że kontrola sprawowana przez sąd administracyjny polega na ocenie legalności działania administracji, zgodnie z zasadą trójpodziału władzy.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Z uwagi na powyższe, po dokonaniu oceny legalności postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że bezspornie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. wobec skarżącego został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest uprawnienie kategorii B w ruchu lądowym na okres trzech lat.
Strony niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego są także zgodne, że w dniu 13 września 2016 r. skarżący złożył wniosek o zwrot prawa jazdy kategorii A, C i CE. W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z powyższym wnioskiem organy obu instancji odmówiły zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C i C+E; co zostało zakwestionowane przez niego jako nieuprawnione rozszerzenie jego odpowiedzialności karnej.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, podnieść trzeba, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. poz. 970).
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie,
w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei w myśl art. 12 ust. 2 u.k.p., wskazany wyżej przepis stosuje się także, wprost, wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy
w zakresie prawa jazdy kategorii:
"3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D."
Wymaga podkreślenia w tym miejscu, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 u.k.p. poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii.
Wcześniej, to jest przed nowelizacją regulacja art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Przepis art. 12 ust. 2 u.k.p.
w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, co wynika wprost z brzmienia art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o kierujących pojazdami. Ponadto art. 12 ust. 2 u.k.p. w nowym brzmieniu wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy nowelizacyjnej).
Zważywszy na to, że przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, to jest po dniu 25 października 2014 r., nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy znajdą zastosowanie, albowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po już tej dacie, to jest w dniu 15 marca 2016 r.
W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 u.k.p. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.
Na podstawie zatem tak określonego stanu prawnego należało ocenić istotę sporu w niniejszej sprawie, to jest czy regulacje powołane wyżej dawały podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy.
Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A, C i C+E (sąd karny tych uprawnień skarżącego nie pozbawił), dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie wskazanych kategorii.
W art. 12 ust. 1 u.k.p. wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wskazany w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Z kolei art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowi, że okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem.
Tym samym więc w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że interpretacja art. 12 ust. 2 u.k.p. prowadzi do podważenia prawomocnego wyroku sądowego i stanowi podwójne ukaranie, wskazać należy, że wykonując wyrok Sądu Rejonowego w W. organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] września 2016 r.,
o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, natomiast nie orzekł o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, C i C+E, ponieważ sąd karny nie pozbawił skarżącego tych uprawnień. Zatem nie można zarzucić Staroście, że nie respektuje wyroku sądu karnego.
Nie zmienia to jednak faktu, że to samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne
i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem w literaturze prawa, każde zdarzenie prawne podlega niezależnej ocenie z punktu widzenia norma praw karnego, cywilnego i administracyjnego. W polskim porządku prawnym nierzadko określone zdarzenia prawne mogą wywoływać jednocześnie sankcje zarówno karne, cywilne jak i administracyjne. Art. 12 ust. 2 u.k.p. nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającej kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.
Niewątpliwie mamy tu zatem do czynienia ze zbiegiem sankcji karnej
i administracyjnej. Jednakże w obowiązującym stanie prawnym zasadniczo nie mamy regulacji, które rozstrzygałyby zbieg przestępstwa z sankcją administracyjną i zbieg wykroczenia z sankcją administracyjną. Jedynym istotnym wyjątkiem są przepisy dotyczące niektórych naruszeń w transporcie drogowym, które jednak nie mają zastosowania do niniejszej sprawy. Brak jest również jednolitego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego co do sankcjonowania tej samej lub zbieżnej materii zdarzeń prawnych na gruncie zarówno norm karnych, jak i o charakterze administracyjnym. Sam zaś art. 12 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie został nigdy zakwestionowany jako niekonstytucyjny. Wreszcie w obecnym stanie prawnym brak jest dostatecznych podstaw, by móc zastosować zasadę ne bis in idem (zakaz ponownego karania za to samo) do zbiegów prawa karnego i administracyjnego, wobec jednoznacznego brzmienia art. 178 ust. 1 Konstytucji RP nakazującego sądom stosowanie zarówno Konstytucji jak i ustaw. Natomiast organy administracji publicznej na podstawie art. 7 Konstytucji RP mają obowiązek działać na podstawie i granicach prawa - co oznacza między innymi stosowanie przepisów aktów powszechnie obowiązujących o ile akty te nie zostaną uznane za niekonstytucyjne. W tym kontekście należy też ocenić jako zupełnie nie znajdujące podstaw zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji. Organy obu instancji nie miały podstaw, by odstąpić od zastosowania
w niniejszej sprawie wskazanych wyżej przepisów, nawet jeżeli oznacza to de facto dodatkową sankcję dla skarżącego.
Ustawa o kierujących pojazdami nie przewiduje żadnych okoliczności łagodzących zakaz zwrotu dokumentu prawa jazdy. Wręcz przeciwnie, art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust 2 u.k.p. mają charakter silnie zobiektywizowany, co oznacza, że wszelkie okoliczności występujące po stronie skarżącego związane z jego sytuacją osobistą, majątkową, pozostają bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na względzie należało uznać, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały nie budzące żadnych wątpliwości interpretacyjnych przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Z tych uregulowań jednoznacznie bowiem wynika, że gdy wobec określonej osoby został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B – to w okresie obowiązywania tego zakazu osobie tej nie może być wydane lub zwrócone, a także przywrócone uprawnienie w zakresie prawa jazdy m.in. kategorii A, C lub C+E. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B pozbawia prawa do uzyskania prawa jazdy kategorii A, C i C+E. Tym samym dokument prawa jazdy dla kategorii A, C i C+E nie może być zwrócony skarżącemu w okresie obowiązywania orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Należy zauważyć, że inne rozumienie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii C, D, gdy tymczasem osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, wobec których orzeczono sądownie taki sam zakaz, ale – co najważniejsze – byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych, jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem, przez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. W kwestii oceny dopuszczalności rozszerzenia w ten sposób skutków wyroku karnego w drodze regulacji administracyjnoprawnych Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko utrwalone już w orzecznictwie sądów administracyjnych, a wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2015r., I OSK 888/14, co do tego, że jakkolwiek odmowa wydania dokumentu prawa jazdy następuje na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, to decyzja (na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierowaniu pojazdami) nie jest wydawana w wykonaniu wyroku karnego, nie można więc przyjąć, że odmowa wydania prawa jazdy stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem karnym.
Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której osoba z orzeczonym sądownie zakazem prowadzenia pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B mogłaby – w okresie obowiązania zakazu – wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów (np. autobusu – prawo jazdy kat. D) w stanie nietrzeźwości.
Fakt, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym również inne kategorie prawa jazdy, zaś Sąd Rejonowy w prawomocnym wyrokiem odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kat. B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami. Taka działalność jest bowiem objęta zakazem wprowadzonym w unormowaniach art. 12 ustawy o kierujących pojazdami.
Organy orzekające w sprawie nie tylko nie naruszyły art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, ale także zebrały materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, nie uchybiając przy tym elementarnym zasadom procedury administracyjnej.
Nie zachodzą zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło