III SA/Wr 152/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Paulina Rosiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącego adw. A. O. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Burmistrz Miasta L. wymeldował A. K. z miejsca zameldowania na pobyt stały w T. nr [...] przyjmując, że zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006 r., Dz.U. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Od decyzji odwołał się A. K. podnosząc, że jest współwłaścicielem nieruchomości, gdzie był zameldowany. Do miejsca zameldowania próbował kilkakrotnie wejść, ale uniemożliwiono mu to siłą. Dobrowolne wymeldowanie uzależnił od zakupu mu mieszkania w L. przez wnioskodawczynię. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał ustalenia faktyczne postępowania I instancji oraz oświadczenie odwołującego się, zaprzeczającego twierdzeniu uczestniczki postępowania, jakoby nie domagał się kluczy od spornego lokalu. Z zeznań świadka wynika, że odwołujący się po opuszczeniu przedmiotowego lokalu przeprowadził się do swej znajomej, gdzie począwszy od Świąt Bożego Narodzenia [...]r. zamieszkiwał przez około 2 lata. Z zeznań drugiego świadka wynika, że odwołujący się wyprowadził się dobrowolnie ze spornego lokalu [...]r. zabierając swoje rzeczy osobiste. Odwołujący się prosił wówczas tego świadka o podwiezienie do owej znajomej, u której zamieszkał. Świadek ten zeznał też, że jako administratorowi lokalu wiadomo mu, że opłaty za lokal pokrywa uczestniczka postępowania. Świadkowi temu nie było wiadomo, aby odwołujący się chciał powrócić do lokalu, w którym był zameldowany. W czasie rozprawy administracyjnej odwołujący się podtrzymał wcześniejsze zeznania dodając, że nie wymelduje się z lokalu, dopóki uczestniczka postępowania nie zakupi mu mieszkania. Kolejny świadek zeznał, że odwołujący się opuścił przedmiotowy lokal po Wigilii w [...] r. Później próbował tam powrócić, lecz został pobity przez swego syna. Rzeczy odwołującego się zostały z tego lokalu wyrzucone. Inny świadek zeznał, że odwołujący się opuścił przedmiotowy lokal ze strachu, gdyż był bity. Organ II instancji stwierdził, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych określa sytuacje, w których dopuszczalne jest wymeldowanie osoby z pobytu stałego bez jej oświadczenia woli. Mianowicie organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ powołał oświadczenie odwołującego się zawarte w aktach sprawy, że nie zamieszkuje on w miejscu zameldowania na pobyt stały ze względu na stosowanie wobec niego przemocy i nie wpuszczanie go do lokalu. Organ stwierdził jednak, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby odwołujący się w wymaganym czasie podjął środki prawne umożliwiające mu swobodne korzystanie z lokalu. Organ powołał też orzecznictwo sądowoadministracyjne, według którego dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu wymagane jest podjęcie przewidzianych prawem środków, skutkujących uzyskaniem rozstrzygnięcia sądowego, np. wyroku przywracającego posiadanie lokalu lub orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszania do opuszczenia lokalu (wyrok NSA, sygn. akt V SA. 1492/2002). Uwzględniając art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego organ stwierdził, że roszczenie odwołującego się o przywrócenie naruszonego posiadania wygasło, gdyż nie było dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. W postępowaniu nie stwierdzono, by takie orzeczenia zostały wydane. Brak skutecznych działań osoby uprawnionej w powyższym zakresie uważa się za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Z uwagi na to, że odwołujący się pomimo opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały odmawia wykonania obowiązku meldunkowego, według organu II instancji zasadne było wymeldowanie go z przedmiotowego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ II instancji stwierdził, że przepisy ustawy w zakresie meldowania się osób mają charakter wyłącznie rejestracyjny i nie mają wpływu na tytuł prawny do lokalu. Określona osoba powinna być zameldowana w tym miejscu, w którym aktualnie przebywa. Jeżeli odwołujący się powróci do przedmiotowego lokalu, zamieszkując w nim z zamiarem stałego przebywania, zobowiązany będzie do dokonania zgłoszenia pobytu stałego w tym lokalu w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołujący się zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Stwierdził, że lokal w T. nr [...] jest jego współwłasnością i jego byłej żony. Współwłasność ta powstała w czasie trwania małżeństwa na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej. Była żona skarżącego jako uczestniczka postępowania wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z tego lokalu uzasadniając ten fakt wyprowadzką skarżącego w niewiadomym kierunku. Skarżący podkreślił, że w jego małżeństwie nie działo się dobrze. Od osiągnięcia dorosłości jego syna skarżący stał się osobą niepożądaną w tym domu. Zawadzał i zajmował miejsce, którego zdaniem obojga - żony i syna nie było w tym domu dla skarżącego. Po awanturach domowych był wyrzucany z domu i często przez żonę i syna bity. W środowisku wiejskim jest to uznawane za słabość gospodarza i mężczyzny. Wielokrotnie był zmuszony do nocowania w stodołach, altankach ogrodowych lub u obcych ludzi. Nie miał powrotu do domu. W Wigilię [...] r. został zmuszony do opuszczenia domu, gdyż po powrocie do domu zastał rzeczy wyrzucone przed dom i do domu nie został więcej wpuszczony. Wielokrotnie próbował powrócić do domu, jednak nigdy do niego nie został wpuszczony, a wszystko co miał, zostało z domu wyrzucone. Skarżący nie miał nigdy zamiaru stałego opuszczania domu, ani nie zamierzał się z niego wymeldować. Tylko dzięki wrogości i zajadłości żony i syna stał się osobą bezdomną. Początkowo pomagali mu dobrzy ludzie udzielając schronienia. Po pewnym okresie był tułaczem po okolicznych opuszczonych budowlach, stodołach i altanach. Obecnie przebywa w Schronisku im. [...] w Ś. Chce wrócić do swego domu. Na skutek decyzji organów I i II instancji z powodu urzędniczego wymeldowania jest to jednak niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa proceduralnego. Uchylenie decyzji administracyjnej czy stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko po stwierdzeniu istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany wydać na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W postępowaniu I instancji na podstawie zeznań świadków ustalono, że skarżący opuścił lokal w T. nr [...] dnia [...] r., z którego zabrał część swych rzeczy osobistych. Świadkowie stwierdzili, że opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny. Brak jest dowodów na to, że nastąpiło to na skutek użycia wobec skarżącego przemocy. Skarżący wyprowadził się wtedy do znajomej, u której zamieszkiwał około 2 lata. Na podstawie powyższego materiału dowodowego Sąd nie dał zatem wiary twierdzeniu skarżącego, że został zmuszony do opuszczenia przedmiotowego lokalu. Skarżący opuścił zatem dobrowolnie lokal dnia [...] r. i nie wymeldował się. Późniejszych, sporadycznych wizyt skarżącego w tym lokalu, gdy posiadał do niego klucze, nie można uznać za zamieszkiwanie. Z dowodu przeprowadzonego przez Sąd z akt sprawy o sygnaturze [...] wynika, że skarżący wniósł do Sądu Rejonowego w K. w [...] r. powództwo o przywrócenie posiadania lokalu w T. nr [...]. Nastąpiło to w czasie, gdy skarżący wyprowadził się od swej znajomej, u której dotychczas zamieszkiwał. Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia [...] r. przywrócił skarżącemu utracone posiadanie lokalu w T. nr [...]. Mimo pouczenia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. skarżący nie podjął żadnych kroków dla przywrócenia współposiadania przedmiotowego lokalu na podstawie korzystnego dla siebie wyroku sądowego. Sąd stwierdza zatem, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal w T. nr [...]. Organ I instancji zasadnie wydał decyzję o wymeldowaniu skarżącego z tego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dnia [...]. Organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...] zasadnie utrzymał w mocy decyzję I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.