III SA/Wr 153/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie uchylenia postanowienia o przekazaniu zawiadomienia o zajęciu komorniczym pojazdu samochodowego do Starostwa Powiatowego w W., wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia [...] r. T. K. wniósł skargę na opisane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. wydanym wskutek rozpoznania wniosku T. K., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. informujące o wyznaczeniu dla T. K. pełnomocnika – radcy prawnego K. S. Zarządzeniem z dnia [...] r., wykonanym w tym samym dniu, wyznaczono w niniejszej sprawie termin rozprawy na dzień [...] r. Zawiadomienie o rozprawie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Sądu – [...] r.) pełnomocnik skarżącego – radca prawny K. S. poinformowała Sąd, że skarżący nie udzielił jej pełnomocnictwa i w związku z tym nie będzie już występowała w sprawie w charakterze pełnomocnika. Na rozprawę w dniu [...] r., na której ogłoszono wyrok oddalający skargę T. K., skarżący nie stawił się. Pismem z dnia [...] r., złożonym osobiście w Sądzie w tym samym dniu, po przejrzeniu akt sprawy, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] r., podając w uzasadnieniu, że o niniejszym wyroku i o rozprawie, która odbyła się [...] r. dowiedział się [...] r. Ponadto oświadczył, że "o rezygnacji pełnomocnika z powodu rzekomego nie podpisania pełnomocnictwa" powziął wiadomość również dopiero w dniu [...] r. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Według art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie ustawa wymaga, aby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, strona dokonała składając wniosek. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy strony, a przy tym zainteresowany wykaże, że niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Podkreślić także należy, że ocena czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a.., należy do sądu rozpatrującego wniosek. W tym przedmiocie Sąd nie jest związany zawartymi we wniosku twierdzeniami, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu, a przekonanie to powinno opierać się na obiektywnych przesłankach wynikających z zawartych we wniosku twierdzeń. W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy zaś wyjaśnić, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po terminie jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Mając na uwadze, że skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzeniu uzasadnienia wyroku w tym samym dniu, w którym – jak podał – dowiedział się o jego wydaniu, tj. [...] r., uznać należało, że wniosek został złożony w terminie. Ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadnia przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy strony. W niniejszej sprawie postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r., wydanym wskutek rozpoznaniu wniosku T. K., przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące m.in. ustanowienie radcy prawnego. Natomiast pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Sądu – [...] r.) pełnomocnik skarżącego – radca prawny K. S. poinformowała Sąd, że skarżący nie udzielił jej pełnomocnictwa i w związku z tym nie będzie już występowała w sprawie w charakterze pełnomocnika. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Postanowienie o ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego dla strony procesowej w zakresie swych skutków jest więc równoważne udzieleniu pełnomocnictwa procesowego, a ustanowiony w ten sposób pełnomocnik ma wszelkie uprawnienia z art. 39 p.p.s.a. bez konieczności jakiegokolwiek aktu ze strony reprezentowanej. Ponadto relacje zachodzące pomiędzy stroną a wyznaczonym dla niej adwokatem (radcą prawnym) z urzędu należy oceniać tak, jak pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem, któremu udzielone zostało pełnomocnictwo procesowe (por. orzeczenie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1423/98, niepubl.). Strona, dla której ustanowiono pełnomocnika z urzędu, może więc także wypowiedzieć takiemu adwokatowi (radcy prawnemu) pełnomocnictwo procesowe, przy czym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd (art. 42 § 1 p.p.s.a.). Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że wyznaczony w niniejszej sprawie w ramach prawa pomocy pełnomocnik, był umocowany na podstawie art. 244 § 2 p.p.s.a. do reprezentowania T. K. przed Sądem, niezależnie od tego, czy skarżący podpisał dokument pełnomocnictwa, czy też nie. Uprawnienie takie pełnomocnik posiadał od chwili jego ustanowienia do dnia wypowiedzenia pełnomocnictwa przez skarżącego, przy czym wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę wywołało skutek w stosunku do Sądu od dnia zawiadomienia go o tym, czyli od [...] r. W konsekwencji więc w dacie wykonania zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy (tj. w dniu [...] r.) ustanowiony pełnomocnik był umocowany do działania w imieniu skarżącego, a zatem zawiadomienie o rozprawie należało skierować na adres kancelarii radcy prawnego. Zawiadomienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r., a więc w dacie, w której zgodnie z posiadaną i aktualną na ten dzień wiedzą Sądu, skarżący był reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika. W konsekwencji więc należało uznać, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] r., na której ogłoszono wyrok oddalający jego skargę. W świetle powyższych rozważań, fakt podpisania, czy też odmowy podpisania dokumentu pełnomocnictwa przez T. K. nie miał żadnego znaczenia prawnego, gdyż na mocy art. 244 § 2 p.p.s.a. samo ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy było równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa przez skarżącego. Tym samym, jak już wyżej wskazano, prawidłowo zawiadomiono o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok, pełnomocnika skarżącego. Nie mogło natomiast stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pozostawanie przez skarżącego w mylnym przekonaniu, że ustanowiony radca prawny reprezentuje jego interesy przed Sądem. Z przedłożonego bowiem do akt sprawy pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] r. wynika, że T. K. zrezygnował z pomocy prawnej wyznaczonego radcy prawnego, sam skarżący natomiast w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że stosunek pełnomocnictwa nie został rozwiązany. Ponadto ewentualny brak wiedzy co do zaniechania działania pełnomocnika w niniejszej sprawie świadczy o nienależytej dbałości przez skarżącego o własne interesy. W tej sytuacji Sąd był zmuszony przyjąć, że wnioskodawca nie wykazał, iż bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w związku z czym postanowiono, jak w sentencji.