III SA/Wr 1531/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-16
Skład orzekający: Anna Moskała, Katarzyna Borońska, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarząd województwa, jako instytucja zarządzająca programem operacyjnym, prawidłowo ocenił protest wnioskodawcy dotyczący negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu, w szczególności w zakresie kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy" i "Zachowanie trwałości", w sytuacji gdy wnioskodawca przedstawił promesę pożyczki zamiast umowy kredytowej lub leasingowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu przeprowadzona przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym była prawidłowa i nie naruszała prawa. Instytucja Zarządzająca zasadnie nie uwzględniła protestu, ponieważ wnioskodawca nie spełnił obligatoryjnych kryteriów merytorycznych, w tym "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Przedłożona promesa pożyczki, w przeciwieństwie do promesy kredytowej, umowy kredytowej lub promesy leasingowej, nie stanowiła wystarczającego dokumentu do zagwarantowania realizacji projektu, a umowa pożyczki złożona na etapie protestu była spóźniona i naruszałaby zasady równego traktowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na czynność Zarządu Województwa Dolnośląskiego, który nie uwzględnił jej protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu ubiegającego się o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego. Zarząd Województwa uznał, że projekt nie spełnił kryteriów merytorycznych, takich jak "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy" i "Zachowanie trwałości", głównie z powodu niewystarczającego zabezpieczenia finansowego w postaci promesy pożyczki. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów UE oraz zasad przejrzystości i rzetelności postępowania, a także nierówne traktowanie, argumentując, że promesa pożyczki wystawiona przez bank powinna być uwzględniona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. K. i T. B. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu oddala skargę w całości.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem – działając na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady {WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217), po analizie protestu wnioskodawcy – A(...) S.C. (zwanych dalej stroną skarżącą lub wnioskodawcą) od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu nr (...) pn. "(...) ", Zarząd Województwa Dolnośląskiego pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa Dolnośląskiego (IZ RPO WD) na lata 2014-2020 - nie uwzględnił protestu.
W uzasadnieniu stwierdzono, że pismem Dyrektora Instytucji Pośredniczącej Aglomeracji W z dnia (...) znak: (...) poinformowano stronę skarżącą o negatywnym wyniku oceny merytorycznej złożonego projektu, ponieważ nie spełnił kryteriów merytorycznych, tj. "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy" oraz "Zachowanie trwałości" - zawartych w "Kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014- 2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD.
Rozpatrując wniesiony protest wskazano na uregulowania powołanej wyżej ustawy oraz na zapisy Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020, przyjętego uchwałą nr 1179/V/15 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 14 września 2015 r. (zwanego dalej SZOOP RPO WD 2014-2020), czyli wersji wskazanej w Regulaminie konkursu nr (...) , ogłoszonego w ramach Schematu 1.5.2.A "Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP" – podając, że protest może dotyczyć aspektu formalnego (proceduralnego) i/lub merytorycznego negatywnej oceny projektu, przy czym w rozpatrywanym przypadku strona skarżąca w proteście podniosła aspekt proceduralny, dotyczący zgodności dokonanej oceny projektu z obowiązującą procedurą, zarzucając, że "Oceniający nie posłużyli się wytycznymi dokumentacji konkursowej przy ocenie wskazanych kryteriów."
IZ RPO WD po zapoznaniu się z zawartymi w obu kartach oceny uzasadnieniami oceny merytorycznej nie podzieliła wszakże tego stanowiska. Ocena wniosku o dofinansowanie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów została przeprowadzona zdaniem IZ z zachowaniem zasad bezstronności i "dwóch par oczu", przez dwóch niezależnych członków (KOP), co potwierdzają znajdujące się w zgromadzonej dokumentacji uzupełnione karty oceny formalnej i merytorycznej sporządzone przez oceniających I i II oraz deklaracje poufności bezstronności. Obie karty zostały zaakceptowane przez osobę zatwierdzającą karty oceny w dniu (...) r. Każdy z ekspertów, w oparciu o przedłożoną przez wnioskodawcę dokumentację aplikacyjną, przeprowadza ocenę projektu zgodnie ze swoją wiedzą i doświadczeniem. Eksperci oceniający projekty są wybierani losowo z wykazu kandydatów na ekspertów, prowadzonego w ramach dziedziny dotyczącej przedmiotowego konkursu. Oceny spełnienia przesłanek poszczególnych kryteriów dokonują oceniający na podstawie zapisów dokumentacji aplikacyjnej, według kryteriów wyboru zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD.
Nie dopatrując się naruszenia procedury, IZ następnie przeszła do oceny protestu w kontekście aspektu merytorycznego dotyczącego braku spełnienia kluczowych kryteriów, tj. "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Zachowanie trwałości".
W tej materii przytoczono opinie eksperckie i tak odnośnie do kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" wskazano, że ekspert I stwierdził, iż "Wnioskodawca nie zagwarantował realizacji projektu w zakresie wkładu własnego do kosztów kwalifikowanych (...zł) oraz kosztów niekwalifikowanych w kwocie (...) zł. Razem wartość projektu brutto (...) zł. Realizacja projektu polegająca na zakupie środków trwałych na skutek czego możliwe będzie oferowanie nowych innowacyjnych usług wpisuje się w cele działania 1.5.2 RPO WD. Załączono promesę na udzielenie pożyczki ale nie spełnia ona warunków wymaganych do potwierdzenia weryfikacji zdolności kredytowej wnioskodawcy, zawiera tylko deklarację wstępną, intencję zawarcia umowy pożyczki, nie jest umową kredytową. Zyski i przychody wnioskodawcy cechuje stabilność, wielkość amortyzacji wskazuje, że wnioskodawca posiada majtek mogący być zabezpieczeniem udzielonego kredytu, brak jednak wiarogodnego dokumentu bankowego oceniającego zdolność kredytową wnioskodawcy i gwarantującego, po podpisaniu umowy bezwarunkowe udzielenie kredytu na realizacje planowanej inwestycji. W efekcie brak jest gwarancji finansowej wnioskodawcy do zrealizowania i utrzymania inwestycji przez okres wskazany w dokumentach programowych."
Z kolei II oceniający stwierdził, że "Spółka (...) została założona w (...) (...) roku. Od początku działalności zajmuje się świadczeniem usług(...) . Przedsiębiorstwo zajmuje się głównie: (...). Po za tym posiada w ofercie (...) (...) (...) ),(...), (...) . Firma świadczy kompleksowe usługi (...) zarówno dla dużych (...) (....) jak i dla małych i średnich(...) (...). Przedsiębiorstwo (...) w ramach realizacji projektu zamierza wdrożyć do (...) innowacyjny sprzęt do(...) i (...). W wyniku przedmiotowej inwestycji firma będzie mogła zaoferować znacząco ulepszone usługi w porównaniu zarówno do obecnie oferowanych jak i do usług podmiotów konkurencyjnych. Wnioskowana wielkość dofinansowania (...) zł, wartość całkowita (...) zł, wydatki kwalifikowalne (...) zł, wydatki niekwalifikowalne (...) zł. Wnioskodawca deklaruje, że inwestycja będzie finansowana ze środków własnych Wnioskodawcy, zaliczki oraz pożyczki zgodnie z załączoną promesą udzieloną przez (...) S.A. Wnioskodawca informuje iż jest to wstępna deklaracja udzielenia pożyczki na kwotę (...) PLN. W celu spełniania kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" spółka (...) powinna przedłożyć: promesę kredytową lub umowę kredytową lub promesę leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania. Zatem przedłożona promesa wstępnej deklaracji pożyczki zamiast kredytu jest niewystarczająca do spełnienie tego kryterium. Ponadto kondycja finansowa Wnioskodawcy bez udzielonej pożyczki jest niewystarczająca do realizacji tego projektu. Wnioskodawca nie dysponuje wystarczającą ilością środków pieniężnych na realizację projektu. Kryterium uznaję za niespełnione."
Odnosząc się do zarzutów protestu, w którym strona skarżąca wskazywała, że należycie zabezpieczyła planowaną inwestycję promesą pożyczki uzyskaną od wiarygodnej instytucji bankowej – (...) S.A. - po zbadaniu zdolności kredytowej firmy i promesa ta spełnia wszelkie wymagania, przewidziane we wzorze umowy promesy oraz zawiera wszelkie elementy wyszczególnione we wzorach promes zamieszczonych na stronie IPAW – Instytucja Zarządzająca zauważyła, że zgodnie z "Instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu wraz z elementami biznesplanu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa 1, Przedsiębiorstwa i innowacje, Działanie 1.5 Rozwój produktów i usług w MŚP, Poddziałanie 1.5.2 Rozwój produktów i usług w MŚP -ZIT AW, Schemat 1.5 A Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP" w sekcji T : "Wydatki oraz źródła finansowania projektu punkt 3. Środki gwarantowane przez Wnioskodawcę": "Należy wskazać wartość wydatków kwalifikowanych i niekwalifikowalnych w ramach projektu, które będą finansowane ze środków własnych do momentu wypłaty wsparcia, w podziale na:
• kredyt bankowy;
• leasing;
• kredyt bankowy udzielony ze środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego;
• środki własne Wnioskodawcy;
• zaliczka (dotyczy wydatków kwalifikowanych).
Posiadanie środków finansowych na realizację projektu powinno być uprawdopodobnione poprzez dostarczenie wraz z wnioskiem o dofinansowanie następujących, przykładowych dokumentów (oprócz kopii umowy, promesy kredytowej i promesy leasingu):
- Wyciąg/zaświadczenie z banku z rachunków bankowych Wnioskodawcy, w tym rachunków inwestycyjnych ze wskazaniem środków na nich zgromadzonych nie starszych niż 7 dni kalendarzowych do dnia składania wniosku o dofinansowanie;
- w przypadku finansowania projektu z pożyczki należy dostarczyć umowę pożyczki, z potwierdzeniem jej rejestracji we właściwym urzędzie skarbowym, a także dokumenty potwierdzające fakt posiadania środków finansowych przez pożyczkodawcę, np. jak wyżej zdefiniowane (...)".
Następnie IZ wyjaśniła, iż w ramach komentowanego kryterium sprawdzono, czy sytuacja finansowa strony skarżącej, gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. Jest to kryterium obligatoryjne, którego spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania. Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku. W celu spełnienia kryterium wnioskodawca powinien przedłożyć promesę kredytową, umowę kredytową lub promesę leasingową na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej.
Jak dalej wskazała IZ RPO WD – strona skarżąca do dokumentacji konkursowej dołączyła promesę zawarcia umowy pożyczki z wymienionym wyżej bankiem - na kwotę (...) zł. Strona skarżąca nie załączyła zaś umowy pożyczki, gdyż na chwilę składania dokumentów aplikacyjnych jej nie posiadała (umowę taką zawarła dopiero (...) r. i załączyła jej kopię do protestu). Jednak wspomniana umowa nie może zostać wzięta pod uwagę i rzutować na weryfikację sposobu oceny, ponieważ jest to w istocie podana w proteście nowa informacja, a której zabrakło w pierwotnej wersji dokumentacji aplikacyjnej. Umowę pożyczki wnioskodawca winien był wykazać na etapie złożenia wniosku o dofinansowanie, a nie na etapie wniesienia protestu. Na etapie procedury odwoławczej wnioskodawca nie ma możliwości skutecznego dołączania do sprawy nowych lub zmienionych dokumentów, bądź przedstawiania nowych informacji, które zostały przez niego już przedstawione. Procedura odwoławcza nie służy bowiem umożliwieniu poprawienia wniosku, a jedynie ponownej weryfikacji zachowania prawidłowości oceny dokumentacji aplikacyjnej w zakresie zgodności z obowiązującymi procedurami wyboru projektów. Na etapie wniesienia protestu brak jest możliwości skutecznego uzupełnienia bądź skorygowania wniosku - co zresztą byłoby wyrazem nierównego traktowania innych wnioskodawców w ramach tego samego naboru i oceny projektów.
Jak dalej argumentowano - w przypadku posiadania przez wnioskodawcę promesy kredytowej, umowy kredytowej lub promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania omawiane kryterium byłoby spełnione i oceniający nie dokonywaliby wówczas oceny finansowej, bo ocena ta byłaby dokonana już przez instytucję udzielającą promesy kredytu lub/i leasingu. Żaden z oceniających wówczas nie podważałby oceny instytucji bankowej, która udzieliła tej promesy na podstawie wcześniej przeprowadzonej dogłębnej analizy finansowej wnioskodawcy, i która to instytucja posiada wiedzę i procedury, na podstawie których wystawia promesę kredytu lub/i leasingu, a także w późniejszym terminie udziela kredytu na podstawie umowy kredytu lub umowy leasingu. W pozostałych przypadkach eksperci zobligowani są dokonania oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zatem oceniający, mając powyższe na uwadze, słusznie uznali przedstawioną promesę zawartej umowy pożyczki za dokument, który nie zwalnia z konieczności dokonania analizy finansowej, natomiast w jej wyniku słusznie uznali, że strona skarżąca nie dysponuje wystarczającą ilością środków finansowych na sfinansowanie przedmiotowego projektu.
Tym samym IZ RPO WD uznała, że ocena kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" została przeprowadzona prawidłowo.
W zakresie kolejnego kryterium - "Plan finansowy" podano, że I oceniający stwierdził, iż "Wnioskodawca przedstawił plan finansowy, wskazując źródła finansowania inwestycji, uzasadniono zakwalifikowanie VAT jako kosztu niekwalifikowanego, załączone analizy nie wskazują na spełnienie możliwości spłaty zaplanowanej do zaciągnięcia pożyczki, przedstawiona promesa nie spełnia wymagań dotyczących weryfikacji i potwierdzenia zdolności do zaciągnięcia zobowiązania przez wnioskodawcę. Wnioskodawca prawidłowo przedstawił montaż finansowy środków niezbędnych do realizacji inwestycji, przedstawione wyliczenia dotyczące intensywności wnioskowanej na projekt pomocy nie przekraczają maksymalnej dopuszczalnej wysokości pomocy publicznej, tj. (.../) % dopuszczonej dokumentem SZOOP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego. Wnioskodawca jest małym przedsiębiorstwem. Zaplanowano realizację projektu ze środków RPO WD oraz ze środków własnych wnioskodawcy. Zweryfikowano pozytywnie metodologię i poprawność sporządzenia analiz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa w tym zakresie i wytyczne IZ RPOWD na lata 2014-2020. Zweryfikowano obliczenia wymaganych wskaźników finansowych, oceniono, że możliwości finansowe Wnioskodawcy, związane z realizacją projektu, uniemożliwiają jego bezproblemową realizację w przedstawionym zakresie czasowym z podanymi wielkościami środków finansowych z różnych źródeł."
Oceniający II natomiast wypowiedział się następująco "Przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu z wyłączeniem pożyczki zgodnie z uzasadnieniem braku spełnienia kryterium pierwszego nie daje gwarancji realizacji inwestycji. Montaż finansowy wykonano poprawnie: nie występuje łączenie różnych środków pomocowych. Poziom dofinansowania ustalono poprawnie. Kryterium uznaję za nie spełnione."
W przedmiocie trzeciego kryterium - "Zachowanie trwałości", zacytowano również opinie eksperckie podając, że według oceniającego I : "Planowany do realizacji projekt z uwagi na brak potwierdzenia możliwości źródeł finansowania projektu nie zachowuje trwałości w przyjętym horyzoncie czasowym, Analizy przepływów prawidłowo skorygowano o niepieniężne pozycje rachunkowe. Przedstawione zasoby finansowe wnioskodawcy nie gwarantują trwałości finansowej projektu. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, która wymaga finansowania zewnętrznego, wnioskodawca przestawił dokument, który nie spełnia warunków do uznania go, jako dokumentu potwierdzającego zdolność wnioskodawcy do zaciągnięcia zobowiązania, wnioskodawca posiada majątek mogący stanowić zabezpieczenie zaciągniętego zobowiązania, jednak nie przedstawił wiarygodnego dokumentu w tym zakresie. Po weryfikacji przedstawionej dokumentacji stwierdzono, że projektodawca nie jest zdolny do utrzymania rezultatów projektu przez 3 lata od zakończenia jego realizacji - wnioskodawca należy do kategorii MŚP, Wnioskodawca, jako MŚP posiada wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Prowadzi działalność gospodarczą przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy, licząc wstecz od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie. Projekt ma być realizowany na nieruchomości dzierżawionej, umowa dzierżawy z dnia(...) , obowiązuje do roku(...) , tzn. przez okres trwałości określony dokumentami programowymi. wnioskodawca dysponuje lokalem na prowadzenie działalności w ramach projektu, na co najmniej na okres trwałości projektu." W przeświadczeniu zaś II oceniającego: "Posiadane przez Wnioskodawcę zasoby finansowe z wyłączeniem pożyczki zgodnie z uzasadnieniem braku spełnienia kryterium pierwszego nie zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. Wnioskodawca przedstawił przepływy pieniężne projektu z nieujemnym saldem środków pieniężnych w każdym roku okresu odniesienia jednakże ulegną one zmianie pod wpływem braku pożyczki. Kryterium uznaje się za niespełnione."
Odnosząc się do zarzutu protestu, iż wnioskodawca, jak zostało zaznaczone w promesie, posiadał zdolność kredytową, co wpływać powinno na uznanie spełnienia i tych dwóch kryteriów - IZ RPO WD nie podzieliła takiego przekonania strony skarżącej z uwagi na korelacje kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" z kryteriami "Plan finansowy" oraz "Zachowanie trwałości", wobec czego należy uznać, że one także zostały właściwie ocenione na pierwszym etapie. Przedstawiona promesa zawarcia umowy pożyczki została uznana za niewystarczający dokument potwierdzający finansowanie inwestycji i posiadanie zdolności kredytowej przez wnioskodawcę. Eksperci oceniający przedmiotowy projekt uznali, że przedłożona promesa zawarcia umowy pożyczki zamiast promesy kredytowej, umowy kredytowej lub promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania jest niewystarczająca do uznania przedmiotowego kryterium za spełnione, w związku z czym przeprowadzili ocenę sytuacji finansowej wnioskodawcy. Na etapie zatem dokonywanej oceny nie było możliwości uznania kryteriów "Plan finansowy" oraz "Zachowanie trwałości" za spełnione. Wnioskodawca nie załączył do wniosku umowy pożyczki. W przypadku finansowania projektu z pożyczki należało dostarczyć umowę pożyczki, z potwierdzeniem jej rejestracji we właściwym urzędzie skarbowym.
Podsumowując, po przeprowadzeniu analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w świetle przytoczonej w proteście argumentacji Wnioskodawcy, IZ RPO WD skonstatowała, że wnioskodawca nie spełnił omówionych kluczowych kryteriów oceny merytorycznej.
W skardze na takie rozstrzygnięcie protestu, uzupełnionej pismem procesowym, zarzucono naruszenie przepisu art. 125 ust 3a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 oraz zasad przejrzystości i rzetelności przeprowadzenia postępowania w sprawie wyboru projektu do dofinansowania określonych w następujących dokumentach: Regulaminie konkursu (...) RPO WD 2014-2020 - obowiązującego od 31 grudnia 2015r (Nr(...) ) w załączniku nr 3 - "Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WD 2014-2020", zatwierdzonego uchwałą nr 10/15 z dnia 28 sierpnia 2015 r. przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego - poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie procedury oceny merytorycznej, a także niewłaściwe dokonanie oceny dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę wbrew ustanowionym regułom oceny każdego projektu. Zarzucono także naruszenie zasady równego traktowania na etapie konkursowym oceny wniosków projektowych, która jest określona w "Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020" - Rozdział 4 - Ogólne warunki wyboru projektów punkt 1 podpunkt E, poprzez uznanie że promesa umowy pożyczki nie jest brana pod uwagę w trakcie analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Na tle tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Na poparcie skargi argumentowano, że IZ RPO WD błędnie nie wzięła pod uwagę promesy pożyczki wystawionej przez bank na podstawie pozytywnej oceny kredytowej spółki. Instytucja Pośrednicząca przy badaniu sytuacji finansowej nie uwzględniła dokumentu, co skutkowało negatywną oceną sytuacji finansowej spółki. Podkreślono, że Instytucja Pośrednicząca w swojej interpretacji dokumentu potwierdzającego posiadanie zdolności kredytowej, tj. promesy pożyczki uwzględnia ją jako dokument, który jest elementem uzupełniającym analizę sytuacji finansowej. Interpretacja ta jest następująca: "Wskazany dokument to promesa pożyczki (wzór dokumentu nie ma tu znaczenia) i jej dołączenie do wniosku nie zwalnia z oceny zdolności finansowej Wnioskodawcy do realizacji projektu. Jednakże biorąc pod uwagę zapisy tej promesy i instytucji, która ją wystawia z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że wskazana pożyczka będzie wzięta pod uwagę przy ocenie omawianego kryterium i jeżeli pozostałe zapisy sprawozdań finansowych na to pozwolą kryterium zostanie ocenione pozytywnie."
Jak zauważyła strona skarżąca - powyższa interpretacja dotyczy tożsamego dokumentu oraz tożsamego typu konkursu. Została ona otrzymana przez współpracującą ze stroną skarżącą firmę doradczą dnia (...) roku. Jasno z niej wynika zdaniem strony skarżącej, iż nie należy ad hoc wykluczać z analizy sytuacji finansowej promesy pożyczki, zwłaszcza wystawionej przez instytucję bankową. W przypadku braku promesy kredytowej, leasingowej lub umowy kredytowej, zgodnie z kryteriami wyboru projektów, dokonywana jest analiza sytuacji finansowej. Żaden z zapisów dokumentacji nie wyklucza analizy w oparciu o dokumenty finansowe i promesę pożyczki. Kryteria wyboru projektów jasno nie precyzują, że promesa pożyczki wystawiona przez instytucją bankową nie może być wzięta pod uwagę w trakcie oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tak więc kryteria wbrew obowiązującym przepisom prawa nie są jasne i precyzyjne. Ponadto ich nieprecyzyjny charakter daje możliwość odmiennej ich interpretacji, co potwierdza interpretacja i praktyka Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej.
Strona skarżąca nie zgodziła się z oceną dokonaną przez ekspertów, w której znalazł się zapis, że "brak jednak wiarygodnego dokumentu bankowego oceniającego zdolność kredytową wnioskodawcy". W przekonaniu strony skarżącej to stwierdzenie podważa prawidłowość przeprowadzonej analizy skoro promesa pochodzi od wystawcy będącego wiarygodną instytucją bankową, tym samym zachodzi wątpliwość co do tego, czy eksperci posiadali wystarczającą wiedzę finansową i ekonomiczną. Argumenty Instytucji Pośredniczącej (IPAW) oraz IZ skupiają się na pokazaniu, że promesa pożyczki nie jest umową pożyczki i w związku z tym nie zwalnia od oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jest to jednak dla strony skarżącej sprawa jasna i w niniejszej skardze podważa ona sam proces dokonania oceny sytuacji finansowej i co za tym idzie wiarygodność ekspertów, którzy ją przeprowadzili. Zdając sobie sprawę, że promesa nie może być wzięta pod uwagę w ponownej ocenie jako załącznik niemniej strona skarżąca stwierdziła, że miało to na celu wykazanie spełnienia kryterium sytuacji finansowej, wbrew ocenie pierwotnej, która stwierdza, że "kondycja finansowa Wnioskodawcy bez udzielonej pożyczki jest niewystarczająca do realizacji tego projektu". Skarżąca bowiem przedstawiła umowę jako ostateczne potwierdzenie, że specjaliści ds. analiz finansowych zatrudnieni w wymienionym banku byli odmiennego zdania. Co więcej, umowa została zawarta w terminie przewidzianym przez harmonogram realizacji projektu, tak aby ponieść wydatek w planowanym terminie, co też nastąpiło. Dlatego też firma, jeśli chodzi o stan faktyczny, miała możliwość zaciągnięcia pożyczki, co też uczyniła aby zrealizować projekt. Wynika z tego, że analiza sytuacji finansowej została przeprowadzona błędnie. Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca uwzględnia promesę pożyczki przy analizie sytuacji finansowej wnioskodawców. Oznacza to, że przedsiębiorcy nie są równo traktowani przez poszczególne instytucje pośredniczące.
W przekonaniu nadto strony skarżącej – instrukcja wypełnienia wniosku odbiega od ustalonych w regulaminie kryteriów w załączniku nr 3, jest niespójna i sprzeczna w sensie logicznym. Jej redakcja odwołująca się do "przykładowych dokumentów (oprócz kopii umowy, promesy kredytowej i promesy leasingu", a następnie wskazanie kategoryczne, jakiego rodzaju dokumenty należy załączyć, nie pozwalają na jednoznaczne dekodowanie jej sensu. Należy jednak przyjąć, że ustanowiono otwarty katalog dokumentów, za pomocą których możliwe jest potwierdzenie posiadania środków finansowych przez wnioskodawcę.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Według zaś art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217; zwanej dalej - "ustawa" bądź "u.p.s.f."), w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności nawiązał ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 u.p.s.f., skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub – pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez stronę skarżącą przeprowadzona została w sposób, który nie narusza prawa, w związku z czym nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem sporu jest kwestia prawidłowości oceny niespełnienia obligatoryjnych kryteriów merytorycznych przez stronę skarżącą, w zgłoszonym do dofinansowania projekcie, a określonych w przyjętej dokumentacji konkursowej - w załączniku nr 3 do regulaminu opisanego na wstępie konkursu, zatytułowanego jako "Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WD 2014-2020", zatwierdzonego uchwałą nr 10/15 z dnia 28 sierpnia 2015 r. przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego oraz w stanowiącej załącznik nr 2 do regulaminu "Instrukcji wypełnienia Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu wraz z elementami biznesplanu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa 1, Przedsiębiorstwa i innowacje, Działanie 1.5 "Rozwój produktów i usług w MŚP", Poddziałanie 1.5.2 "Rozwój produktów i usług w MŚP -ZIT AW", Schemat 1.5 A Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP."
Godzi się podkreślić, że jak wynika z "Regulaminu Konkursu Nr(...) "– przyjęte kryteria wyboru projektów dla Poddziałania 1.5.2 Schemat 1.5.A oraz instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu stanowią załączniki do tego regulaminu (opatrzone kolejno numerami 2 i 3), a zatem należy uznać, że są jego integralną częścią, przy czym instrukcję cechuje większy stopień uszczegółowienia, ale w ocenie Sądu nie zawiera ona w rozpatrywanym kontekście treści wykluczających się lub sprzecznych z regulaminem bądź załącznikiem nr 3.
W sprawie chodzi o kryterium: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", które pozostaje w ścisłej korespondencji z dwoma kolejnymi kryteriami, których według oceny ekspertów i orzekających instytucji nie spełniono, a mianowicie – " Plan finansowy" oraz " Zachowanie trwałości". Powołane kryteria merytoryczne mieszczą się w zakresie oceny finansowo – ekonomicznej projektu. W załączniku nr 3 do regulaminu, w zakresie kryterium 1 - "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" - stwierdzono, że w ramach tego kryterium będzie sprawdzane czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) – w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych. Dodatkowo zawarto (w przypisie 5, w pozycji "Opis znaczenia kryterium") informację, że posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie tego kryterium. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej.
W instrukcji natomiast (strona 38), w sekcji T "Źródła finansowania projektu", w pkt 3 "Środki gwarantowane przez Wnioskodawcę" – podano, że: "Należy wskazać wartość wydatków kwalifikowanych i należy wskazać wartość wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych w ramach projektu, które będą finansowane ze środków własnych do momentu wypłaty wsparcia, w podziale na:
( kredyt bankowy;
( leasing;
( kredyt bankowy udzielony ze środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego;
( środki własne Wnioskodawcy;
( zaliczka (dotyczy wydatków kwalifikowanych)
Posiadanie środków finansowych na realizację projektu powinno być uprawdopodobnione poprzez dostarczenie wraz z wnioskiem o dofinansowanie następujących, przykładowych dokumentów (oprócz kopii umowy, promesy kredytowej i promesy leasingu):
- Wyciąg/zaświadczenie z banku z rachunków bankowych Wnioskodawcy, w tym rachunków inwestycyjnych ze wskazaniem środków na nich zgromadzonych nie starszych niż 7 dni kalendarzowych do dnia składania wniosku o dofinansowanie;
- w przypadku finansowania projektu z pożyczki należy dostarczyć umowę pożyczki, z potwierdzeniem jej rejestracji we właściwym urzędzie skarbowym, a także dokumenty potwierdzające fakt posiadania środków finansowych przez pożyczkodawcę, np. jak wyżej zdefiniowane;
- w przypadku dopłaty do kapitału spółki – dokumenty statutowe spółki wraz z potwierdzeniem wpływu środków pieniężnych z omawianej operacji na konto Wnioskodawcy;"
Z przytoczonej treści dokumentacji konkursowej należy wyprowadzić konstatację, że dla uznania wprost omawianego kryterium za spełnione – to znaczy bez osobnego badania na etapie oceny wniosku sytuacji finansowej wnioskodawcy – należy do wniosku dołączyć promesę kredytową, umowę kredytową, bądź promesę leasingową. Dokumenty te mają służyć uprawdopodobnieniu na dzień złożenia wniosku (a nie np. na dzień składania protestu), że wnioskodawca posiadać będzie środki finansowe gwarantujące realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Tymczasem w sytuacji, gdy wnioskodawca zakłada finansowanie projektu nie z kredytu bądź leasingu, lecz z pożyczki, to nie przewidziano dla uprawdopodobnienia posiadania środków z tego tytułu samej promesy pożyczkowej, lecz umowę pożyczki i to uprzednio zarejestrowaną we właściwym urzędzie skarbowym wraz z wymogiem jednoczesnego udokumentowania posiadania środków finansowych.
Zdaniem Sądu, zacytowana treść dokumentacji konkursowej – skierowanej do wszystkich aplikujących w konkursie - jest jasna, nie stoi ze sobą w sprzeczności, i nie może budzić wątpliwości co do zasad wykazania źródeł finansowania projektu zgłoszonego do konkursu. Przedstawione reguły nie są sprzeczne z prawem i były wiadome stronie skarżącej od początku naboru wniosków.
Warunki w przypadku pożyczki zatem zostały obostrzone w tym sensie, że w razie ich niedochowania nie uważa się nieprzedstawienia umowy pożyczki za brak formalny, lecz na etapie oceny spełnienia komentowanego kryterium dokonuje się oceny wiarygodności sytuacji finansowej wnioskodawcy na podstawie danych zawartych we wniosku. Bezsprzecznie zaś z danych wniosku - z uwzględnieniem, że na dzień składania wniosku strona skarżąca nie posiadała deklarowanych (z tytułu pożyczki) środków, nie dysponowała bowiem umową pożyczki - wynikało, że nie zagwarantowała realizacji projektu w zakresie wkładu własnego, jak zasadnie przyjęli eksperci oraz orzekające instytucje. Konkluzja ta przy porównaniu wstępnej deklaracji (promesy) udzielenia pożyczki na kwotę (...) PLN z wnioskowaną przez stronę skarżącą wielkością dofinansowania projektu wynoszącą (..) PLN oraz wartością całkowitą projektu ( ....PLN), a także w zestawieniu z faktycznie posiadanymi środkami przez stronę skarżącą na dzień złożenia wniosku oraz informacją, że inwestycja będzie finansowana z pożyczki w wysokości ponad (...) PLN - jawi się jako oczywista. Nie można zarzucić takiej ocenie dowolności, tudzież arbitralności.
Umowę pożyczki przedłożono dopiero na etapie protestu, jednakże działanie takie należy uznać za spóźnione i przez to nieskuteczne, a nawet – gdyby dokument ten wzięto pod uwagę przy rozpatrzeniu protestu - naruszające zasady równego traktowania oraz przejrzystości zdefiniowane w art. 37 u.p.s.f. Wypada bowiem zauważyć, że wyłonienie projektów następuje w trybie konkursowym wobec czego to wnioskodawca ponosi ryzyko przygotowania wniosku, odpowiada za jego ostateczny kształt i to na wnioskodawcy spoczywa powinność starannego, rzetelnego opracowania wniosku tak, aby sprostać wszelkim wymogom formalnym i merytorycznym już w dacie złożenia wniosku, co ma stawiać wszystkich aplikujących w jednakowej sytuacji, z równymi szansami. Temu służy swoista prekluzja dla składania dodatkowych dokumentów na poparcie oświadczeń wiedzy i woli zawartych we wniosku, czy też jego uzupełnienia. W dokumentacji konkursowej (regulaminie) dotyczącej aspektów oceny merytorycznej wyraźnie bowiem wskazano, że wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe informacje/dane, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku do dofinansowanie.
Tym samym ocena Instytucji Zarządzającej, że brak przedłożenia do wniosku umowy pożyczki a w jej miejsce posiłkowanie się tylko promesą pożyczki, czyli umownego zobowiązania się do jej udzielenia pod warunkami w niej opisanymi (umowa przedwstępna), nie uwiarygadniało w wystarczającym stopniu deklarowanej kondycji ekonomiczno-finansowej strony skarżącej, nie dawało gwarancji posiadania środków finansowych - jest logiczna. Słusznie więc okoliczność zawarcia umowy pożyczki na późniejszym etapie procedury nie została uwzględniona przez Instytucję Zarządzającą RPO WD przy rozpatrzeniu protestu.
W kontekście zarzutu skargi, odwołującego się do wyjaśnienia Instytucji Pośredniczącej przesłanej do firmy współpracującej ze stroną skarżącą, zgodnie z którym ujmowana w promesie "wskazana pożyczka będzie wzięta pod uwagę przy ocenie omawianego kryterium" trzeba zauważyć, że przytoczona wypowiedź nie ma charakteru wiążącego, nie stanowi bowiem części dokumentacji konkursowej i nie została skierowana do strony skarżącej, a przede wszystkim została warunkowo sformułowana, gdyż w dalszym fragmencie podano, cyt.: "jeżeli pozostałe zapisy sprawozdań finansowych na to pozwolą kryterium zostanie ocenione pozytywnie". Treść tej wypowiedzi nie może być zatem uznana za przesądzającą, zresztą w sytuacji strony skarżącej oceny niespełnienia kryteriów dokonano właśnie z uwzględnieniem danych finansowych zamieszczonych we wniosku.
Bezsprzecznie, w następstwie tego co wyżej powiedziane, trafna jest ocena IZ, że niespełnione zostały pozostałe kryteria - gdyż obejmowały one analizę finansowo-ekonomiczną, czyli występują w powiązaniu z kryterium pierwszym. W tej mierze strona skarżąca nie formułowała odrębnych zarzutów.
W tym stanie rzeczy, skoro ocena projektu została dokonana bez naruszenia norm prawa, Sąd skargę oddalił, na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło