III SA/Wr 154/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] J. W. wniosła do Burmistrza Gminy Ś. Ś. o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...] w S. swojego brata - T. L. W uzasadnieniu podała, że T. L. wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania około dwadzieścia pięć lat temu, zabierając swoje rzeczy osobiste. Założył własną rodzinę i zamieszkuje wspólnie z żoną w tej samej miejscowości przy ul. Ś. [...]. Organ pierwszej instancji zawiadomił wnioskodawczynie i zainteresowanego ([...]) o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania T. L. z miejsca pobytu stałego w lokalu w S. przy ul. P. nr [...] i o możliwości złożenia stosownych wyjaśnień oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Po przeprowadzeniu postępowania, pismem z dnia [...] organ pierwszej instancji zawiadomił zainteresowane osoby o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w wyznaczonym terminie. Następnie Burmistrz Ś. Ś. decyzją z dnia [...] ([...]), wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu T. L. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na, potwierdzoną przez Komendę Powiatową Policji w Ś. Ś. w piśmie z dnia [...], okoliczność opuszczenia w sposób dobrowolny przez T. L. miejsca stałego zameldowania i zabrania swoich rzeczy. Organ pierwszej instancji wskazał także, że budynek przy ul. P. nr [...] w S. stanowi własność wnioskodawczyni, został przekazany na jej rzecz przez ojca (J. L.) umową o przeniesienie własności nieruchomości sporządzoną w dniu [...] w formie aktu notarialnego. Natomiast T. L. zamieszkuje wraz z żoną od wielu lat pod innym adresem, w S. przy ul. Ś. nr [...]. Zdaniem organu pierwszej instancji, istniejąca sytuacja wyczerpuje art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiący: "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. L. wskazując, że w dniu [...], gdy poszedł do J. W. oświadczyć, że wraca do swojego mieszkania po ojcu (J. L.), spotkał się - nie po raz pierwszy, z szykanami ze strony siostry i jej córek. Nie rozumie dlaczego można kogoś nie wpuścić do domu w którym mieszkał od urodzenia i który powinien być także jego, nie widział żadnego aktu notarialnego. Podniósł, że zapoznał się jedynie z pismami przesłanymi przez organ pierwszej instancji. Zarzucił policji, iż nie wskazał, w piśmie gdzie obecnie zamieszkuje. Rozpatrując odwołanie, działający z upoważnienia Wojewody D., Za-ca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji D. Urzędu Wojewódzkiego, decyzją z dnia [...] ([...]), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] o wymeldowaniu T. L. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...] w S. Zdaniem organu, treść wyjaśnień złożonych przez wnioskodawczynię, ustalenia policji w Ś. Ś. pozwalają przyjąć, że T. L. od 1980 r. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. P. [...] w S. Mieszka w tej miejscowości przy ul. Ś. [...]. W związku z powyższym, zdaniem organu, sytuacja T. L. spełnia przesłanki wymeldowania, wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł T. L. podnosząc, że od samego początku jego sprawa została załatwiona bez porozumienia się z nim. Stawiając w tym zakresie pytania: Jak policja mogła ustalić gdzie mieszka skoro nie kontaktowała się z nim? Jak organy meldunkowe mogły uwierzyć J. W., że jest właścicielką domu, skoro ojciec mówił, że po śmierci mieszkanie będzie jego własnością? Skoro twierdzi się, że siostra jest właścicielką domu od 1978 r., to dlaczego podjęła działania w sprawie wymeldowania dopiero teraz? Skarżący podniósł także, że jest z żoną w separacji i tylko z dobrej woli pozwala mu nadal mieszkać, bo nie ma się gdzie podziać. Z domu zabrał jedynie rzeczy osobiste, pozostałe pozostawił w mieszkaniu, w którym mieszkał z ojcem. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wypowiedziane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyjaśnić na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sady te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.), w tym również na decyzje wydawane przez organy meldunkowe. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja nie chybia obecnie obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń. U podstaw rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji legły unormowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r., nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm.). Zgodnie z jego postanowieniami, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z tym przepisem, źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, nie ma znaczenia do dokonania tej czynności to czy strona posiadała i nawet aktualnie posiada, czy też utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., V SA 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., V SA 1398/02, LEX nr 159189). Dla rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania nie ma więc znaczenia podnoszona przez T. L. sprawa uprawnień właścicielskich do budynku w S. przy ul. P. [...], znajdującego się w nim mieszkania. Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania (jego opuszczenia). Istotny dla sprawy wymeldowania jest więc fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Organy meldunkowe trafnie przyjęły, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. P. [...] w S. (miejsca stałego zameldowania). Wnioskodawczyni we wniosku z dnia [...] oświadczyła, że T. L. dobrowolnie opuścił lokal miejsca stałego pobytu dwadzieścia pięć lat temu. Skarżący nie zaprzecza, że nie zamieszkuje w lokalu przy ul. P. [...] w S. W skardze wyraźnie stwierdza, że opuścił sporne mieszkanie, zabierając rzeczy osobiste. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. przed Sądem oświadczył, że przestał tam mieszkać po śmierci ojca w 1993 r. Nie zamieszkiwanie skarżącego w przedmiotowym mieszkaniu potwierdza także informacja Komendy Powiatowej Policji w Ś. Ś. z dnia [...]. Z punktu widzenia dopuszczalności wydania decyzji o wymeldowaniu T. L. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego istotne jest rozstrzygnięcie, czy nie zamieszkiwanie w spornym lokalu spełnia przesłankę opuszczenia lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2991 r., V SA 3169/00, LEX nr 50123). Rozważając kwestię opuszczenia przez skarżącego lokalu zważyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniał, iż za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., V SA 1424/99, LEX nr 79243; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r. V SA 2323/02, LEX nr 159183). W tej materii, zdaniem składu orzekającego, organy administracyjne prawidłowo oceniły, że opuszczenie lokalu przez T. L. spełniało przesłankę z art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy skoro, od 1993 r. (od dnia kiedy jak stwierdził opuścił lokal) do czasu wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu, skarżący nie podejmował żadnych działań o charakterze prawnym by powrócić do miejsca pobytu stałego zameldowania. W odwołaniu wprawdzie stwierdził, że spotkał się z szykanami ze strony siostry gdy oświadczył, że chce wrócić do mieszkania przy ul. P. [...], niemniej nie zwracał się do właściwych organów w celu umożliwienia zamieszkania w tym lokalu. Podkreślić należy więc, że przy ocenie spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania w sposób dobrowolny i trwały nie idzie tylko o samo fizyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu ale ważne jest czy jest ono następstwem zamiaru związania się z innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r. sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). Natomiast sam zamiar, jako przejaw woli opuszczającego lokal, winien być oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści werbalnych oświadczeń zainteresowanej osoby, w razie zaistnienia wątpliwości. W tym kontekście należy wskazać, że T. L. ożenił się i zamieszkał z żona w innym mieszkaniu. W świetle przywołanych wyżej okoliczności przyjąć należy, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji zasadnie ocenił, iż skarżący opuścił lokal przy ul. P. [...] w S., w znaczeniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzutu skargi załatwienia sprawy bez jego udziału nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania z miejsca stałego zameldowania i o możliwości złożenia stosownych wyjaśnień. Został także zawiadomiony o zakończeniu postępowania przez organ pierwszej instancji i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów. Jak wynika z informacji pracownika organu pierwszej instancji, w dniu [...] skarżący zapoznał się z częścią akt sprawy, odmawiając zapoznania z pozostałymi. O braku udziału w postępowaniu nie może świadczyć zarzut, iż policja bez kontaktu z nim stwierdziła gdzie mieszka, a także okoliczność, nie pokazania wcześniej przez J. W. skarżącemu umowy darowizny nieruchomości przy ul. P. [...] w S. W tym stanie rzeczy, decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. orzekająca o wymeldowaniu T. L., w oparciu o przesłankę opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się, odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.