III SA/Wr 155/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący - Asesor WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia 29 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w dniu 29 grudnia 2003r. postanowieniem nr [...] - w sprawie z odwołania K. M. od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 25 września 2003 r. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z dnia 8 sierpnia 2003 r. Nr 139, poz.1328) osoba zainteresowana może w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Jednakże, jak ustalono w rozpatrywanej sprawie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało odebrane osobiście przez stronę w dniu 13 października 2003r., która potwierdziła ten fakt własnoręcznym podpisem. Wydane orzeczenie zdaniem Wojewódzkiego Zespołu zawierało prawidłowe pouczenie w przedmiocie przysługujących od niego środków odwoławczych, w tym - wyraźnie - o terminie. Odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji zostało sporządzone w dniu 24 listopada 2003r. i w tym samym dniu nadane w urzędzie pocztowym ( data stempla pocztowego), a więc z przekroczeniem terminu do złożenia odwołania , który upłynął z dniem 27 października 2003r. Strona nie dochowała go, mimo prawidłowego pouczenia o warunkach wniesienia odwołania, nie wniosła również prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie uprawdopodobniła braku winy w jego przekroczeniu. Organ drugiej instancji nie miał zatem podstaw do uznania, że opóźnienie zostało spowodowane okolicznościami, których strona nie mogła uniknąć, nawet przy dołożeniu należytej staranności. W konkluzji swych wywodów organ zauważył, że warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu dokonania tej czynności procesowej. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. K. M. nie godząc się z takim rozstrzygnięciem złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając , że stan jego zdrowia uległ pogorszeniu w stopniu nie pozwalającym na podjęcie zatrudnienia. Wydane orzeczenie o niepełnosprawności jest dla niego krzywdzące z racji pozbawienia go prawa do renty , przez co nie posiada środków na zakup leków oraz na utrzymanie pięcioosobowej rodziny. Wnosząc o " pozytywne załatwienie odwołania" wyjaśnił również , że , cyt. " nie pisał odwołań, ponieważ nie wiedział i dlatego to wszystko tak wyszło". W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądowoadministracyjna - stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając pod względem zgodności z prawem zaskarżone postanowienie z dnia 29 grudnia 2003r. nr [...] Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania - Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zgodnie z § 16 ust. l wydanego na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139 z 2003 r., poz. 1328 ) osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Powołany przepis, odpowiadający w swej treści normie art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 1980r. Nr 9 poz.26 z późn. zm.) - ustanawia wymóg formalny odwołania odnośnie terminu. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, a zatem czynność procesowa jaką jest wniesienie odwołania -dla uznania jej za skuteczną- musi być dokonana z zachowaniem tego terminu. Jak wynika tymczasem z akt sprawy, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności podjęte w dniu 25 września 2003 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. - zaliczające skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 13 października 2003 r., upływ terminu do złożenia odwołania przypadał wobec tego na dzień 27 października 2003 r., wszakże odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero 24 listopada 2003 r. Bezsprzecznie zatem doszło do uchybienia 14 dniowego terminu, jak prawidłowo przyjął organ drugiej instancji. Należy podkreślić, iż przytoczone przepisy prawa - w szczególności uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego znajdującego zastosowanie na podstawie art. 66 powołanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ale również przepisy tej ustawy i rozporządzenia wykonawczego - nie przewidują w żadnym razie jakiejkolwiek uznaniowości w określaniu terminu do złożenia odwołania. W tej sytuacji termin do przeprowadzenia omawianej czynności procesowej ma charakter wiążący dla stron postępowania, organu oraz sądu administracyjnego i nie może być dowolnie ustalany, czy zmieniany, a przed negatywnymi następstwami nie dotrzymania terminu strona może bronić się jedynie poprzez złożenie prośby o przywrócenie uchybionego terminu na warunkach określonych w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, to znaczy prośbę musi złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - wraz z równoczesnym dokonaniem uchybionej czynności oraz winna jest uprawdopodobnić, że uchybienie nie nastąpiło z jej winy. Prośby takiej jednak skarżący nie złożył , także w skardze nie przytoczył żadnych argumentów wskazujących na fakt, iż z wnioskiem takim wystąpił do organu. Nadto, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie sposób przyjąć, iż skarżący nie wiedział o możliwości złożenia odwołania, gdyż w tej mierze orzeczenie Powiatowego Zespołu zawiera jasno sformułowane pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania wraz ze wskazaniem, że termin ten biegnie od dnia doręczenia orzeczenia, natomiast okoliczności zaakcentowane w skardze, jak względy osobiste i niewątpliwie bardzo trudna sytuacja materialna skarżącego związana z brakiem środków utrzymania nie mogą być w ogóle brane pod uwagę, ponieważ w świetle obowiązującego stanu prawnego nie stanowią przesłanek, od których uzależnione jest spełnienie wymogów formalnych odwołania. W tym stanie rzeczy - działając zgodnie z prawem, na mocy art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego - Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. nie mógł postąpić inaczej niż wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskutek czego odwołanie to nie zostało rozpatrzone, a w konsekwencji orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 25 września 2003 r. stało się ostateczne. Z powyższych względów skarga - jako nieuzasadniona – podlegała oddaleniu na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.