III SA/Wr 161/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda D, po rozpatrzeniu odwołania T F, reprezentowanego przez pełnomocnika J F, od decyzji Prezydenta Miasta G z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu T F z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym przy ulicy [...] w G, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie w sprawie wymeldowania, które wszczęto w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek Z V - właścicielki tego lokalu. Wnioskodawczyni podała niesporną w sprawie okoliczność, że T F od około [...] lat mieszka i pracuje w [...]. Z protokołu przesłuchania T F w dniu [...] r. wynika, że od [...] lat przebywa za granicą, gdzie mieszka i pracuje. Kilka razy w roku przyjeżdża do kraju i zatrzymuje się u [...]. Wiedział, że mieszkanie wykupiła [...] A K na własność, ale nie wiedział, że podarowała je Z V, swej [...], będącej [...] T F. Ostatnio był w mieszkaniu [...] przy ulicy [...] w [...] r. Zamierza ponownie wyjechać za granicę i w związku z tym udziela pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie lokalowej swojemu [...] J F. Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez K P P w G ustaliła, że T F nie przebywa pod wskazanym adresem, a aktualne miejsce jego pobytu nie jest znane. W dniu [...] r. właścicielka lokalu, Z V, stwierdziła, że T F przebywa za granicą od [...] lat, a w mieszkaniu nie ma żadnych rzeczy, ani sprzętów należących do niego. Pełnomocnik T F oświadczył, że jego [...] A K w [...] r. zdecydowała, że mieszkanie przy ulicy [...] w G przekaże T F, który na wykup tego mieszkania przekazał wszystkie swoje oszczędności. Jako gwarancję przekazania mieszkania [...], A K sporządziła testament. W dniu [...]r. Z V podstępnie wymusiła na A K darowiznę spornego lokalu. O podstępności i wyłudzeniu darowizny świadczy fakt, że nikt z rodziny nie został o tym powiadomiony. Prezydent Miasta G wydał dnia [...] r. decyzję orzekającą o wymeldowaniu T F z miejsca pobytu stałego uznając, że opuścił on lokal zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W wyniku odwołania wniesionego od tej decyzji przez pełnomocnika T F, Wojewoda D uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta G i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem uzupełnienia materiału dowodowego i naprawienie uchybień proceduralnych. Organ I instancji uzupełniając materiał dowodowy ponownie przesłuchał Z V. Podtrzymała ona wniosek o wymeldowanie T F z lokalu przy ulicy [...] w G, gdyż on tam nie mieszka. Wnioskodawczyni opiekowala się w chorobie swą chorą [...], A K, często przebywając w tym mieszkaniu. Nigdy nie widziała w nim T F ani rzeczy należących do niego. Nie posiada on kluczy do tego mieszkania i nadal przebywa za granicą. Pełnomocnik T F oświadczył natomiast, że jego [...], T F jest za granicą od [...] lat. Wynajmuje mieszkanie w [...]. Na razie trudno jest określić, kiedy powróci do kraju, ponieważ ma tam dobrze płatną pracę. Jednakże nosi się z zamiarem powrotu. Świadkowie przesłuchani w postępowaniu ([...] A K ) zeznały, że w czasie sprawowania opieki nad chorą A K nigdy nie widziały w mieszkaniu T F. Nie było tam także innych rzeczy, niż należące do A K. Jedna z nich zeznała, że bywała w lokalu przy ulicy [...] w G przynajmniej [...] w tygodniu, natomiast T F spotkała tam tylko jeden raz w [...] r. [...] T F zeznała natomiast, że [...] w spornym lokalu nigdy nie mieszkał. W czasie pobytu w Polsce odwiedzał [...], ale u niej nie nocował. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent G orzekł o wymeldowaniu T F z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w G uznając, że opuścił on przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od tej decyzji odwołał się pełnomocnik T F. Podniósł, że decyzja organu I instancji nie uwzględniła wielu faktów wskazanych w pierwszej, kasacyjnej decyzji Wojewody D. Zarzucił, że organ I instancji nie uwzględnił wyroku S R w G dotyczącego nabycia przez T F spadku po A K. Organ II instancji rozpatrując odwołanie powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nakładający na organ ewidencji ludności rozstrzygający w przedmiocie wymeldowania obowiązek potwierdzenia faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego bez wymeldowania, przez osobę wymeldowywaną z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego powyżej 3 miesiące. Powołał się na utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, według którego przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie miało charakter trwały i jest dobrowolne. Trwałość i dobrowolność ma miejsce, jeżeli wynika ona z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. W postępowaniu wyjaśniającym ustalono niezamieszkiwanie T F od kilku lat w lokalu przy ulicy [...] w G, odmawiającego dobrowolnego wymeldowania się z uwagi na zamiar powrotu do kraju w niesprecyzowanym czasie. Także pełnomocnik strony podał, że jego [...] swe sprawy życiowe koncentruje obecnie w [...], gdzie mieszka i pracuje. Podniesione przez odwołującego się przekazanie [...] pieniędzy na wykup spornego lokalu nie rzutują na wydane rozstrzygnięcie. Przepisy meldunkowe mają charakter rejestrujący. Ich głównym celem jest to, żeby zapis istniejący w ewidencji ludności był zgodny z faktycznym miejscem pobytu osób. Nie mogą one służyć zabezpieczeniu realizacji przez odwołującego się roszczeń finansowych wobec osób trzecich. Takich roszczeń można dochodzić w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Organ stwierdził, że deklarowanie przez T F woli zamieszkiwania w spornym lokalu po zakończeniu pracy w [...] nie daje podstawy do uznania, że faktycznie lokal ten stanowi miejsce pobytu stałego skarżącego. Wolę osoby co do miejsca zamieszkania określa się bowiem na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkania w lokalu jest rzeczywiste ześrodkowanie w nim interesów życiowych. W rozpatrywanej sprawie wykazano, że skarżący swe życie osobiste od [...] lat koncentruje poza adresem zameldowania na pobyt stały. Organ odwoławczy podkreślił, że według art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Nie może być natomiast traktowane jako źródło powstawania jakichkolwiek praw majątkowych. Osoba, która bez uprzedniego wymeldowania przebywa od [...] lat poza granicami Polski, nie odwiedza zajmowanego dotychczas lokalu nawet okazjonalnie, nie przechowuje w nim własnych przedmiotów i sprzętów - dobrowolnie i w sposób trwały opuściła lokal. Zachodzą więc względem niej podstawy do wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wyrok NSA z dnia 24.02.2006r. sygn. akt II OSK 561/05). Z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący był ostatni raz w spornym lokalu w [...] r. W związku z tym, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego wykazany został fakt niezamieszkiwania T F w lokalu przy ulicy [...] w G, organ odwoławczy stwierdza, iż wyżej wymieniony spełnił przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję II instancji pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu. Podkreślił, że A K, [...] skarżącego, uzyskała własność spornego lokalu dzięki środkom finansowym skarżącego. W następstwie tego ustanowiła w testamencie swym spadkobiercą skarżącego. O darowiźnie mieszkania na rzecz Z V, dokonanej z pokrzywdzeniem skarżącego, skarżący dowiedział się dopiero po [...]. Dnia [...] r. skarżący wymeldował się na [...] letni pobyt czasowy do [...]. W tym dniu Z V wniosła o wymeldowanie go za spornego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Powołał się na ustalony stan faktyczny sprawy oraz na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej czy stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko po stwierdzeniu istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany wydać na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W postępowaniu administracyjnym ustalono, że skarżący nie mieszkał w lokalu przy ulicy [...] w G co najmniej od [...] r. Natomiast z oświadczenia [...] skarżącego wynika nawet, że skarżący nigdy nie mieszkał w mieszkaniu pod tym adresem. Z materiału sprawy wynika też, że skarżący nie posiadał w tym mieszkaniu rzeczy osobistych oraz że nie podejmował żadnych prób zamieszkania w tym lokalu. Brak jest też dowodów na okoliczność, że skarżącemu uniemożliwiano zamieszkanie w tym lokalu. Skarżący ześrodkował od kilku lat swe interesy życiowe w [...], a podczas przejściowych pobytów w Polsce zamieszkiwał u swych [...]. Podnoszone w postępowaniu administracyjnym oraz w skardze do Sądu okoliczności o charakterze majątkowym nie mają znaczenie w niniejszym postępowaniu. Rozpatrywana sprawa nie ma bowiem charakteru majątkowego. Organ II instancji trafnie podkreślił, że przepisy meldunkowe mają charakter rejestrujący. Ich głównym celem jest to, żeby zapis istniejący w ewidencji ludności był zgodny z faktycznym miejscem pobytu osób. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie mogą zatem służyć zabezpieczeniu prawa skarżącego do zamieszkiwania w lokalu przy ulicy [...] ani realizacji przez skarżącego roszczeń finansowych wobec osób trzecich. Takich roszczeń można dochodzić w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Na podstawie powyższego materiału dowodowego Sąd stwierdza, że skarżący nie zamieszkiwał w tym lokalu od [...] r. oraz nie wymeldował się. Okazjonalnej wizyty u [...] w [...] r. nie można uznać za zamieszkiwanie. Zatem w sytuacji wyprowadzenia się przez skarżącego z lokalu przy ulicy [...] oraz nieczynienia kroków mających na celu umożliwienie zamieszkania w tym lokalu przez skarżącego, organ I instancji zasadnie wydał decyzję o wymeldowaniu skarżącego z tego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. natomiast zasadnie utrzymał w mocy decyzję I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.