III SA/Wr 161/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości przypadającej do zwrotu dotacji udzielonej w latach 2010 i 2011 postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 19 lutego 2015 r. skarżący wniósł skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie określenia wysokości przypadającej do zwrotu dotacji udzielonej w latach 2010 i 2011. W piśmie z dnia 5 maja 2015 r. skarżący wniósł dodatkowo "wniosek o wstrzymania wykonania decyzji". Szczegółowo uzasadniając wniosek podniósł, że w dniu [...] października 2014 r. Prezydent Miasta L. rozstrzygnął o obowiązku zwrotu kwoty dotacji w wysokości ogółem [...] zł udzielonej w latach 2010 i 2011 z budżetu miasta L. na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej na prowadzenie Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w L. (w kwocie [...] zł) oraz Prywatnego Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w L. (w kwocie [...] zł). Skarżący podkreślił, że wysokość kwoty objętej obowiązkiem zwrotu, stwarza poważne niebezpieczeństwo wyrządzenia nie tylko jemu, lecz również osobom trzecim, takim jak pracownicy placówek czy uczęszczający do nich uczniowie, znacznej szkody. Jak dalej podkreślił skarżący, prowadzone przez niego szkoły, są szkołami niepublicznymi, co oznacza, że podstawowym źródłem ich utrzymania są dotacje udzielane z budżetu powiatu. Szkoły te nie pobierają od słuchaczy opłat czesnego. Finansowanie potrzeb placówek ma więc charakter bieżący i odbywa się wyłącznie z wypłacanych dotacji, a co za tym idzie, wykonanie decyzji o zwrocie kwoty w tak znaczącej wysokości naruszyłoby istotnie ich płynność finansową, prowadząc w istocie do natychmiastowej niewypłacalności. Dodatkowo skarżący podniósł, że mając na uwadze fakt, iż wymienione powyżej źródła utrzymania szkół prowadzonych przez w całości przeznaczane są na realizację celów, dla których placówki te są przeznaczone - przede wszystkim zapewnienie warunków umożliwiających wszechstronne kształcenie uczniów poprzez, między innymi - finansowanie materiałów edukacyjnych, utrzymanie budynku szkoły oraz jego otoczenia w odpowiednim stanie, pensje dla nauczycieli i innych pracowników szkoły - wykonanie decyzji organu odniosłoby w pierwszej kolejności skutek w postaci znacznego ograniczenia możliwości efektywnej realizacji misji placówek, następnie utracenia przez nie płynności finansowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich upadłości i całkowitej likwidacji. Końcowo skarżący oświadczył, że kwoty z udzielonej dotacji zostały już wydatkowane w latach 2010-2011 i obecnie placówki nie posiadają żadnych wolnych środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z treści cytowanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni istnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inicjatywa zaś do wykazania okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji przysługuje stronie skarżącej (por. postanowienie NSA ż dnia 18 czerwca 2004 roku, FZ 138/04, nie publ.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca szczegółowo uzasadniła, dlaczego w jej ocenie, w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jako okoliczności uprawdopodabniające przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. podała w szczególności, że finansowanie potrzeb placówek o charakterze niepublicznym, w których nie pobiera się od słuchaczy czesnego, ma charakter bieżący i odbywa się wyłącznie z wypłacanych dotacji, a co za tym idzie, wykonanie decyzji o zwrocie kwoty dotacji udzielonych w 2010 i 2011 r. naruszyłoby istotnie ich płynność finansową. Tym bardziej, że kwoty z udzielonych dotacji zostały już wydatkowane w latach 2010-2011 i obecnie placówki nie posiadają żadnych wolnych środków. Środki z dotacji zostały bowiem – jak wskazała strona skarżąca - w całości przeznaczone na realizację celów, dla których placówki te są przeznaczone, w tym na zapewnienie warunków umożliwiających wszechstronne kształcenie uczniów poprzez finansowanie materiałów edukacyjnych, utrzymanie budynku szkoły oraz na pensje dla nauczycieli i innych pracowników. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności, Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 § 1 i 3 powołanej ustawy. Brak bowiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mógłby narazić stronę skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie podkreślić nadto należy, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a w szczególności nie zależy od dostrzeżenia przez Sąd w decyzji wady kwalifikowanej (w postaci rażącego naruszenia prawa). Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Ponadto wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, co świadczy o tym, że rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter tymczasowy. Co do zasady, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, obowiązywanie ochrony tymczasowej ustaje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji