III SA/Wr 164/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-02-10
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Anna Moskała, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zgłoszone przez zobowiązanego, mogą zostać uwzględnione, jeśli wierzyciel uznał je za nieuzasadnione, a organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz braku doręczenia upomnienia. W przypadku, gdy wierzyciel uznał te zarzuty za nieuzasadnione, organ egzekucyjny nie może ich uwzględnić, a sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność takiego rozstrzygnięcia, nie badając ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznające za niezasadne zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku, przedawnienia oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego karę pieniężną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący kwestionował doręczenie decyzji nakładającej karę oraz upomnienia, a także podnosił, że nie jest w stanie wskazać, kto prowadził pojazd w dniu kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przewodniczący: Sędzia WSA, Sędziowie: Sędzia NSA Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia NSA Sędzia WSA, Katarzyna Borońska Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anna Moskała Anna Moskała, Barbara Ciołek (sprawozdawca) Barbara Ciołek, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. A. przy udziale uczestnika postępowania na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia z nieuzasadnione oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: organ nadzoru, Dyrektor Izby) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. (dalej: organ egzekucyjny)
z [...] (nr [...]), w którym uznano za niezasadne podniesione przez M. A. (dalej: skarżący, zobowiązany) zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W podstawie rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 15 lipca 2019 r. przez wierzyciela – Głównego Inspektora Transportu Drogowego, obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej w kwocie należności głównej 1.500 zł wraz z odsetkami.
W dniu 2 sierpnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego doręczył skarżącemu odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia 23 lipca 2019 r. o zajęciu rachunku bankowego.
Pismem z 2 sierpnia 2019 r. (data wpływu do organu – 5 sierpnia 2019 r.) skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut przedawnienia i zarzut braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia. Zaznaczył, że nie otrzymał żadnego wezwania oraz poinformował, że nadal prowadzi wypożyczalnię samochodów.
Postanowieniem z [...] organ I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne i przekazał zarzuty do wierzyciela, celem zajęcia przez niego stanowiska w sprawie. W dniu [...] wierzyciel wydał postanowienie, w którym uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Po wyczerpaniu procedury zażaleniowej, stanowisko wierzyciela stało się ostateczne.
Organ I instancji, powołując się na wiążące stanowisko oraz argumentację wierzyciela, wskazał, że wniesione przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący powtórzył argumenty zawarte w piśmie z 2 sierpnia 2019 r. Podkreślił, że nie otrzymał upomnienia, a ponadto wyjaśnił, że często przebywa za granicą a kara może dotyczyć innej osoby, pracownika prowadzonej przez niego firmy (wypożyczalni aut).
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, organ nadzoru stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia wyrażonego w tym postanowieniu. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej działanie organu egzekucyjnego dotyczące trybu rozpoznania zarzutów było prawidłowe i zgodne z przepisami prawa. Organ egzekucyjny wypełnił procedurę występując do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, tj. zarzutu nieistnienia i przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Organ II instancji przypomniał, że stanowisko wierzyciela w zakresie wymienionych zarzutów ma dla organu egzekucyjnego wiążący charakter. Stanowisko wierzyciela jest też wiążące dla organu zażaleniowego. Organ egzekucyjny, jak też Dyrektor Izby, nie ma prawnych możliwości na dokonanie własnych ustaleń w sprawie wniesionych zarzutów, dlatego też postanowienie organu egzekucyjnego przytacza stanowisko wierzyciela, a organ jedynie wskazuje argumentację, przyjętą przez wierzyciela. Podkreślił ponadto, że postanowienie wierzyciela zwiera dowody, mające znaczenie w sprawie.
Odnosząc się do zawartych w zażaleniu argumentów co do zasadności prowadzenia egzekucji, Dyrektor Izby wskazał, że w momencie wszczęcia egzekucji przez organ egzekucyjny zaległość objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym była wymagalna, a tytuł wykonawczy spełniał wszystkie wymogi, określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Podkreślił przy tym, że o ile organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, to jednak nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazał, że zgodnie z art. 40d pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm. - dalej: u.d.p) kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ustęp 1 i 2 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak stanowi art. 13k u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną. Kary pieniężne stanowią niepodatkowe należności budżetu państwa, spełniające kryterium dochodów, pobieranych przez państwową jednostkę budżetową na podstawie odrębnej ustawy. W rozpatrywanej sprawie wierzyciel zaznaczył w swoim stanowisku, że podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...], która została doręczona skarżącemu 27 września 2017 r. Na mocy tej decyzji została na skarżącego nałożona kara pieniężna w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd wykonany pojazdem - samochodem ciężarowym, poruszającym się wraz z przyczepą/naczepą w dniu 13 marca 2017 r. Urządzenie kontrolne odnotowało przejazd zespołu pojazdów o godzinie 15:58:08 na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. granica państwowa - węzeł M. W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 5500 kg. Ponadto, stwierdzono, że w ww. pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox, służące do uiszczania opłat elektronicznych a pojazd ten nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat, tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Organ prowadzący postępowanie ustalił, że właścicielem ww. pojazdu w dniu odnotowania naruszenia był M. A.. Pismem z 27 lipca 2017 r. wierzyciel zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu 3 sierpnia 2017 r. Jak zaznaczył wierzyciel, skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., jak również decyzja nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzja ta – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie została zatem uchylona. Stała się ona ostateczna i wymagalna. Skarżący nie składał także wniosku o umorzenie w części lub w całości kary. Wierzyciel nie odnotował wpłaty na swoim rachunku bankowym, nie zachodziły przesłanki wygaśnięcia obowiązku. Jak wskazał wierzyciel, nie znalazł on podstaw do wystąpienia do organu egzekucyjnego o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzut nieistnienia obowiązku należało zatem uznać za niezasadny.
Nie doszło także do przedawnienia obowiązku. Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone (art. 40d ustęp 3 u.d.p.). Kary pieniężne zaliczają się do kategorii środków publicznych, wskazanych w art. 60 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm. - dalej: u.f.p.). Artykuł 67 u.f.p. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. - dalej: o.p.) do spraw, dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., czyli do środków publicznych, stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawny. W świetle powyższego do kar administracyjnych, nakładanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. znajduje zastosowanie art. 70 § 1 i § 4 ordynacji podatkowej. Organ nadzoru podkreślił, że wierzyciel wskazał, że nałożona kara podlega obowiązkowi zapłaty do końca 2022 r.
Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a. Dyrektor Izby zauważył, że wierzyciel wysłał upomnienie z 31 stycznia 2018 r. (nr [...]) na adres skarżącego: M., B., tj. na adres zameldowania od 1998 r. Upomnienie zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 21.02.2018 r. (awizo dnia: 7 lutego 2018 r., powtórne awizo dnia 15 lutego 2018 r.). W ocenie organu nadzoru, przedmiotowe należności podlegają egzekucji na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, brak jest również uzasadnionego konkretnymi przepisami prawa ograniczenia dochodzenia tego rodzaju należności. Upomnienie, wzywające do uregulowania należności wraz z odsetkami, objętych ww. tytułem wykonawczym, było uzasadnione, zostało doręczone na ten sam adres, pod który została doręczona decyzja, będąca podstawą prawną dochodzonego obowiązku. W konsekwencji zarzut braku zawiadomienia i wezwania do zapłaty uznał za niezasadny.
Dyrektor Izby podkreślił ponadto, że godnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej, zobowiązanemu przysługuje prawo do wniesienia zarzutów na toczące się postępowanie egzekucyjne w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie zarzutów jest postępowaniem wnioskowym, co oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutu, który przez zobowiązanego nie został podniesiony. Zobowiązany nie może w dowolnym czasie, tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i rozpoznać je, a do Sądu należy kontrola legalności tych rozstrzygnięć. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego organ nadzoru uznał za spóźniony.
W skardze do WSA we Wrocławiu skarżący podniósł, że nikt nie zawiadomił go o nałożonej karze, wierzyciel nie doręczył mu decyzji, nie mógł zatem złożyć odwołania. Wskazał, że ma [...] lata, jest schorowany, nie może pracować, otrzymuje rentę w wysokości 1.050 zł. Dodał, że często przebywa za granicą. Podkreślił, że kara może dotyczyć innej osoby, pracownika jego firmy. Obecnie z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie wskazać, kto prowadził pojazd w dniu kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentacje w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej jako p.p.s.a.).
Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (art. 34 § 5 u.p.e.a.). W myśl art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W świetle powyższych regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego
z 15 lipca 2019 r. wystawionego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (wierzyciela), obejmującego należności z tytułu kary pieniężnej w kwocie 1.500 zł wraz z odsetkami. Zawiadomieniem z 23 lipca 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. Zawiadomienie to wraz z tytułem wykonawczym doręczono skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2019 r. Zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2029 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B S.A.
Pismem z 2 sierpnia 2019 r. skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut przedawnienia (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i zarzut braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i trafnie podkreślił fakt związania stanowiskiem wierzyciela w tym zakresie. Wierzyciel natomiast uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Organ egzekucyjny, a za nim organ nadzoru, podzieliły stanowisko wierzyciela co do niezasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Orzekający w obecnym składzie Sąd w pełni akceptuje i podziela to stanowisko. Podstawą wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego
z [...], która została uznana za doręczoną skarżącemu 27 września 2017 r. w trybie art. 44 k.p.a. Na mocy tej decyzji została na skarżącego nałożona kara pieniężna w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd wykonany pojazdem - samochodem ciężarowym, poruszającym się wraz z przyczepą/naczepą w dniu 13 marca 2017 r. Wierzyciel wskazał, że w toku prowadzonego postepowania ustalono, że właścicielem pojazdu w dniu odnotowania naruszenia był M. A.. Pismem z 27 lipca 2017 r. wierzyciel zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu 3 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi skarżący wskazał, że nie jest w stanie podać, kto kierował pojazdem w dniu stwierdzonego naruszenia. Jak zaznaczył wierzyciel, skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., jak również decyzja nakładająca karę pieniężną nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzja ta – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie została zatem uchylona. Stała się ona ostateczna i wymagalna. Skarżący nie składał także wniosku o umorzenie w części lub w całości kary. Wierzyciel wskazał ponadto, że nie odnotował wpłaty należności na swoim rachunku bankowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył także, że nie doszło do przedawnienia obowiązku. Stanowisko to podzielił organ nadzoru, słusznie wskazując, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone (art. 40d ustęp 3 u.d.p.). Kary pieniężne zaliczają się do kategorii środków publicznych, wskazanych w art. 60 pkt 7 u.f.p. Artykuł 67 u.f.p. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. - dalej: o.p.) do spraw, dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., czyli do środków publicznych, stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawny. W konsekwencji do kar administracyjnych, nakładanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. znajduje zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Jak zasadnie przy tym wskazano w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, a po przerwaniu biegnie na nowo. W rozpoznawanej sprawie bieg terminu przedawnienia należności został przerwany zastosowaniem w dniu 23 lipca 2019 r. środka egzekucyjnego - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie, jak słusznie wskazał wierzyciel, a za nim organ egzekucyjny i organ nadzoru zarzut nieistnienia obowiązku i zarzut przedawnienia, należało uznać za niezasadny. Obowiązek ten, jak podkreślił wierzyciel, nie został także umorzony ani wykonany.
W orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko, co do wykładni art. 34 § 1 u.p.e.a., z którego wprost wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2162/14, opubl.: CBOSA).
Skoro zatem wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut nieistnienia obowiązku i przedawnienia za niezasadny, to organ egzekucyjny był tym stanowiskiem związany. Tym samym, ani organ egzekucyjny, ani organ II instancji, nie był uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu. W ocenie Sądu natomiast stanowisko wierzyciela jest prawidłowe.
Odnosząc się do wyczerpującego dyspozycję art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, wskazać należy, że zarówno wierzyciel i za nim organy, słusznie uznały, że jest on niezasadny. W art. 15 § 1 u.p.e.a. prawodawca postanowił, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Natomiast art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. przewiduje, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W sprawie nie budziło wątpliwości, że wierzyciel wysłał upomnienie
z 31 stycznia 2018 r. (nr [...]) na adres skarżącego: M., B. Przesyłka zawierająca to upomnienie – jak wynika z kserokopii zwrotnego potwierdzenia jego odbioru, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy – została, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 7 lutego 2018 r. i 15 lutego 2018 r., uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Podkreślić należy, że na ten sam adres została wysłana decyzja nakładająca karę pieniężną, ten adres skarżący podał również jako adres zamieszkania w skardze do Sądu. W konsekwencji zarzut braku doręczenia upomnienia zarówno wierzycieli, organ egzekucyjny jak i organ nadzoru prawidłowo uznały za nieuzasadniony.
Podkreślić także należy, że zasadnie Dyrektor Izby uznał za spóźniony zgłoszony przez skarżącego na etapie zażalenia od postanowienia organu egzekucyjnego zarzut błędu co do zobowiązanego. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo do wniesienia zarzutów na toczące się postępowanie egzekucyjne w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może zatem w dowolnym czasie, tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i rozpoznać je, a do Sądu należy kontrola legalności tych rozstrzygnięć.
Zarzut błędu co do zobowiązanego skarżący podniósł również w skardze do Sądu. Sąd rozpoznając skargę od rozstrzygnięcia organu dokonuje jednak oceny legalności zaskarżonego aktu według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podjęcia przez organ rozstrzygnięcia. Zatem Sąd nie może badać nowego zarzutu, bowiem wykracza to poza granice sprawy sądowoadministracyjnej, która została ukształtowana w wyniku złożonych w terminie 7 dni zarzutów.
Reasumując, zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło