III SA/Wr 171/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-12-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji określającej podatek akcyzowy i VAT powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca twierdzi, że jego wykonanie narazi ją na znaczne straty finansowe i trudne do odwrócenia skutki, ale nie udokumentowała należycie swojej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona skarżąca nie udokumentowała należycie ryzyka wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, które z natury są odwracalne. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, popartego dowodami źródłowymi, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Stan faktyczny
Spółka jawna "A." złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. określającą podatek akcyzowy i VAT. Strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie narazi ją na poważną stratę majątkową i trudne do odwrócenia konsekwencje finansowe, w tym likwidację działalności. Wcześniejsze wnioski o wstrzymanie wykonania były pozostawiane bez rozpoznania lub odmawiano ich uwzględnienia z powodu braków formalnych lub niedostatecznego udokumentowania sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A." sp. jawna w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...]. spółka jawna "A." złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we W.. W uzasadnieniu skargi strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że zapłata określonej w decyzji należności podatkowej mogłaby narazić ją na poważną stratę majątkową, w szczególności mając na uwadze rażące nieprawidłowości w zakresie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia 5 września 2008 r. odmówiono stronie skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 17 września 2008 r. strona skarżąca ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże na skutek nieuzupełnienia braków formalnych wniosku na wezwanie Sądu, zarządzeniem Sędziego z dnia 14 listopada 2008 r., został on pozostawiony bez rozpoznania. Zarządzenie to doręczono stronie skarżącej w dniu 8 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2008 r. strona skarżąca ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że natychmiastowe jej wykonanie skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia strony płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności. Wskazano, że skarżący od początku roku generuje straty, a w chwili obecnej strata utrzymuje się na poziomie [...] Ewentualna egzekucja nałożonej kary pieniężnej może spowodować – zdaniem wnioskodawcy – likwidację prowadzonej działalności gospodarczej i skutkować całkowitym załamaniem sytuacji finansowej, brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny i w konsekwencji wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody. Podniesiono, że w związku z bardzo wysokimi kosztami działalności skarżący nie osiąga dochodu i żyje na granicy opłacalności. Wskazano również, że skarżący nie ma zdolności kredytowej i nie dysponuje środkami trwałymi, które mógłby spieniężyć. Wykonanie wobec skarżącego obowiązku zapłaty kary w łącznej wysokości około [...] spowoduje pozbawienie go wszelkiego towaru, który ma do sprzedaży oraz przychodów z należności ze sprzedaży, a wobec braku zdolności kredytowej nie Sygn. akt III SA/Wr 171/08 będzie on w stanie uruchomić wolnych środków pieniężnych na zakup nowego towaru. Skutki wykonania zaskarżonej decyzji będą nie tylko trudne do odwrócenia, ale w zasadzie nieodwracalne, gdyż spowodują likwidację jedynego źródła utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. Z dołączonych do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dokumentów, które w większości dotyczą stanu zdrowia E. M., wynika, że E. M.ma 68 lat, jest inwalidą I grupy, a otrzymywane wraz z żoną świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1[...] przeznaczają na leczenie, rehabilitację i opłaty. Drugi wspólnik – Z. M., od listopada 2004 r. był zatrudniony na ½ etatu. W dniu [...] . została rozwiązana z nim umowa o pracę (na dowód czego dołączono świadectwo pracy). Ma na utrzymaniu siedmioletnią córkę, większość dochodów przeznacza na rehabilitację i leczenie ojca oraz zaspokajanie zobowiązań wynikających z nagłego zakończenia działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 powołanej ustawy jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sygn. akt III SA/Wr 171/08 Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W nawiązaniu do wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy podnieść, że w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawca nie udokumentował swojej aktualnej sytuacji finansowej przez przedłożenie np. wyciągów z rachunków bankowych spółki i wspólników oraz osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym czy też bieżącego zestawienia przychodów i wydatków spółki. W zasadzie przeważająca część dokumentów dołączonych do wniosku związana jest ze stanem zdrowia E. M. a sytuacji finansowej spółki dotyczy jedynie zbiorcze zestawienie wartości miesięcznych i narastających za [...] Ponadto trzeba zwrócić również uwagę na pewne nieścisłości występujące w oświadczeniach wspólników dołączonych do wniosku. Z jednej strony wnioskodawca podkreśla, że Z. M. pozostaje obecnie bez pracy, a spółka nie uzyskuje żadnych dochodów, z drugiej strony wskazuje, że Z. M. "większość swoich dochodów przeznacza na leczenie i rehabilitację ojca i zaspakajanie zobowiązań wynikających z nagłego zakończenia działalności". Nie wiadomo przy tym o zakończenie jakiej działalności chodzi, bowiem ze złożonego do akt odpisu KRS, wystawionego na dzień [...] wynika, że spółka nie ograniczyła swojej działalności i nie zmierza do jej zakończenia. Nie wyjaśniono również źródeł i wysokości dochodów Z. M., a z uwagi na wskazywaną sytuację finansową spółki, istotna była również ocena sytuacji materialnej wspólników Spółki. Podkreślić również należy, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika m. in., że na rachunku bankowym spółka na dzień [...]. posiadała środki w wysokości [...] z kolei przychody wspólników spółki z tytułu prowadzonej Sygn. akt III SA/Wr 171/08 działalności gospodarczej wynosiły w 2007 r. [...] (w tym dochody stanowiły kwotę [...]). Skoro zatem wnioskodawca, wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednocześnie nie udokumentował należycie tego ryzyka, to tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Na marginesie wskazać również należy, że w zasadzie większość dokumentów przedstawionych obecnie przez wnioskodawcę, została już dołączona do wniosku o przyznanie prawa pomocy i była Sądowi znana przy rozpoznawaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest nawet wystarczający wywód strony. Uzasadnienie takie powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego bieżącej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. post. NSA z 30 listopada 2004 r. GZ 120/04, post. NSA z dnia 18 maja 2004 r. FZ 65/04. W związku z powyższym, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jest to tym bardziej uzasadnione, że przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z istoty swej odwracalne. Dlatego, nawet w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji wnioskodawca nie poniesie szkody albowiem wówczas nastąpi zwrot należności. Z tych względów – na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło