III SA/Wr 175/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Małgorzata Malinowska – Grakowicz, po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi Z. J., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym i od nieruchomości , postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. H. J. (zwany dalej skarżącym) złożył skargę na decyzję opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości [...] zł, skarżący złożył, w dniu [...] r., wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu poprzez uiszczenie wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi sam. Jest osobą niepracującą. Choruje na [...] , [...] i [...]. Oznajmił również, że nie przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych i jest na utrzymaniu rodziny oraz przyjaciół. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o nadesłanie dodatkowych dokumentów świadczących o jego sytuacji majątkowej, skarżący oświadczył, że nie pobiera zasiłku, albowiem prowadzi działalność gospodarczą – zawieszoną obecnie z powodu powodzi. Od wielu lat zeznania PIT-36 są "zerowe". Nie posiada majątku znacznej wartości. Nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha to nieużytki. Miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie [...] zł na co składają się wydatki na lekarstwa, wyżywienie, telefon i energię elektryczną. Opłacane są z pomocy otrzymywanej od rodziny i przyjaciół. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika zarówno z treści podania jak i z pisma z dnia [...] r., skarżący wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem Sądu udokumentowanie sytuacji majątkowej przez skarżącego nie można uznać za wyczerpujące. Poza kopią faktury za usługi telekomunikacyjne za m-c [...] r., skarżący praktycznie nie przedstawił żadnych dokumentów uprawdopodabniających twierdzenia zawarte w podaniu. Nie sposób zatem przyjąć, że wykazał on okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Zwracając się o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca zobowiązany jest do sporządzenia wniosku w sposób rzetelny. Powinny się w nim znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy a nadto okoliczności te – na żądanie Sądu – powinny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). Mimo wezwania Sądu, skarżący nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową. Wymienione informacje stanowią dla Sądu punkt odniesienia do stwierdzenia, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego – na podstawie załączonych przez niego dokumentów – nie można dokonać weryfikacji oświadczenia skarżącego co do jego stanu majątkowego. Jednocześnie zauważyć należy, że mimo, że skarżący powołuje się m. in. na konieczność ponoszenia wydatków na lekarstwa, wyżywienie i energię elektryczną, to jednak w żaden sposób nie udokumentował, w jakiej wysokości owe wydatki ponosi. Nie przedstawił również kopii zeznań podatkowych. W ocenie Sądu stwierdzenie "nie jest możliwe pozyskanie kserokopii tych dokumentów w terminie siedmiu dni" nie usprawiedliwia skarżącego. Mógł wszak przecież załączyć kopię podania o udostępnienie tych dokumentów, skierowany do naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego, bądź też załączyć inne dokumenty z działalności gospodarczej, potwierdzające twierdzenia zawarte we wniosku. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku fakty jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać okoliczności, o których mowa w omawianym art. 246 § 1 p.p.s.a. Ocena, czy takie okoliczności zachodzą, należy do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Postawa strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową uniemożliwia uzyskanie pewności co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, przy czym to na niej spoczywa ciężar dowodu o braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 147/08, LEX nr 479137). Zdaniem Sądu wskazane okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy poniesienie kosztów sądowych w kwocie [...] zł jest dla skarżącego w istocie niemożliwe i czy nie spowoduje to uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla skarżącego, albowiem z winy samego wnioskodawcy nie sposób stwierdzić, co składa się na owe koszty utrzymania, i zweryfikować twierdzenia zawarte we wniosku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, postanowił jak w sentencji.