III SA/Wr 178/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "M.o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia .... Nr ... w przedmiocie określenia podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie w skardze na ww. decyzję strona skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów postępowania. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżąca spółka zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oświadczając, iż działalność spółki jest w zasadzie zawieszona (z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia E.- wspólnika i założyciela spółki) i ogranicza się jedynie do wynajmu lokalu oraz dorywczym wykonywaniu prac na zlecenie. Przedstawiając sytuację materialną wspólników wskazano, iż E. ma 67 lat, po wypadku w 2003 roku orzeczono mu I grupę inwalidzką, a otrzymywane wraz z żoną (63 lata) świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1.511,32 zł przeznaczają na leczenie, rehabilitację i opłaty. Z kolei drugi wspólnik- Z. (lat 42) poinformował, iż od 2004 r. jest zatrudniony na ½ etatu i dochód z tego tytułu (450 zł brutto) wraz z dochodem uzyskiwanym przez żonę (1,126 zł brutto) przeznaczają na utrzymanie swojej małoletniej córki oraz leczenie i rehabilitację ojca, a także pokrywanie zobowiązań powstałych w związku z nagłym zakończeniem działalności gospodarczej. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika m.in., że na rachunku bankowym spółka na dzień 31.12.2007 r. posiadała środki w wysokości 43.009, 81 zł, z kolei przychody wspólników spółki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły w 2007 r. 159.782, 10 zł (w tym dochody - 51.748, 30 zł). Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie sytuacji finansowej oraz majątkowej skarżącej spółki oraz jej wspólników (doręczone w dniu 26 maja 2008 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu skarżąca spółka nie wywiązała się z ww. obowiązku, gdyż złożony wniosek nie zawierał wszystkich informacji niezbędnych do oceny sytuacji finansowej spółki, a wezwanie Sądu dookreślające, jakie skarżąca spółka powinna przedstawić dane, pozostawione zostało bez odpowiedzi. Przepisy ww. ustawy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel, nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie wspólników spółki o braku takich środków. Skarżąca spółka nie przedłożyła m.in.: aktualnych wyciągów z kont bankowych (złożone wraz z pismem z dnia 29.04.2008 r. wyciągi są na dzień 31.12.2007 r.) czy ostatniej strony z księgi przychodów i rozchodów lub innego dokumentu z którego wynikałaby wysokość przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Sygn. akt III SA/Wr 178/08 przez spółkę i rodzaj ponoszonych kosztów; nie przedstawiła również dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nadto nie wyjaśniła co stało się z kwotą 43.009 zł znajdującą się w dniu 31.12.2007 r. na koncie spółki i od kiedy spółka ma zawieszoną działalność gospodarczą; a także nie wyjaśniła sprzeczności pomiędzy treścią pisma z dnia 29.04.2008 r. w którym wskazuje się, że E.z dniem 31.12. 2007 r. przestał być wspólnikiem spółki, gdy tymczasem ze złożonego do akt odpisu wyciągu z KRS wystawionego na dzień 18.03.2008 r. wynika, iż E.nadal pozostaje wspólnikiem spółki, a sama spółka nie ogranicza swojej działalności i nie zmierza do jej zakończenia; nie wyjaśniła jaka istnieje zależność pomiędzy spółką a Firmą A., która prowadzi działalność pod adresem siedziby spółki i jakie z tego tytułu spółka czerpie korzyści finansowe (np. czy wspólnicy skarżącej spółki są udziałowcami ww. firmy). Nadto mając na uwadze wskazywaną sytuację finansową spółki istotna również stała się ocena sytuacji materialnej Wspólników Spółki, gdy tymczasem- mimo wezwania- odmówiono złożenia aktualnego zaświadczenia o wysokości dochodu Z. z tytułu pozostawania w stosunku pracy oraz wyciągów z posiadanych przez Wspólników Spółki (lub osoby prowadzące z nimi gospodarstwo domowe) rachunków bankowych i nie określono wartości posiadanych przez nich nieruchomości oraz ruchomości, a także nie sprecyzowano i nie udokumentowano danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków Wspólników Spółki związanych z utrzymaniem siebie i domu. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Istnieje domniemanie faktyczne, że jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, to mu się ona opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. W przeciwnym wypadku racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności. Wszak celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Skoro przedsiębiorca prowadzi działalność, to uzyskuje przychody, a więc zasadniczo może z nich pokryć koszty sądowe, a jeśli faktycznie jej nie prowadzi, lecz jej nie likwiduje, to nie ma podstaw do finansowania takiego przedsiębiorcy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że już samo rozpoznawanie wniosku o prawo pomocy trwa kilka miesięcy (zresztą jest to skutkiem braku reakcji wnioskodawcy na wezwania Sądu) i tym samym strona skarżąca miała możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na potrzeby związane z toczącym się postępowaniem, tym bardziej iż na koncie spółki na dzień 31.12.2007 r. znajdowały się środki znacznie przekraczające wysokość wpisów od skargi we Sygn. akt III SA/Wr 178/08 wszystkich sprawach spółki toczących się przed tut. Sądem. Co więcej- wynikająca z załączonych do wniosku dokumentów sytuacja strony skarżącej wskazuje, że uiszczenie wpisu od skargi mieści się w możliwościach finansowych spółki (a przynajmniej jej wspólników), a zatem odmowa uwzględnienia wniosku nie ogranicza jej prawa dostępu do sądu. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzec jak w sentencji.