III SA/Wr 182/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), , Protokolant Adam Sak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie do "A" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wszczętego dnia [...] na podstawie wniosku Prokuratora Rejonowego w L. Zwrócił się on do Starosty L. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania A. R. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem mechanicznym. W wyniku tego Starosta L. decyzją Nr [...] z dnia [...] skierował A. R. na badania lekarskie, wskazując jako przyczynę skierowania informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W odwołaniu A. R. wniósł o uchylenie tej decyzji, gdyż jego zdaniem została wydana bez podstawy prawnej. Wskazał, iż nigdy nie był sprawcą kolizji drogowej, nie był karany za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a stwierdzone u niego w postępowaniu prokuratorskim, przez biegłych sądowych, dolegliwości nie mają żadnego wpływu na zdolności do kierowania pojazdami. W wyniku tego organ II instancji wydał decyzję z dnia [...] Nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, czyli z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 kpa, a także art. 7 i 77 § 1 kpa. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował A. R. na wnioskowane badanie lekarskie. W uzasadnieniu wskazał, że z dołączonego do wniosku Prokuratora Rejonowego w L. orzeczenia biegłych psychiatrów wynika, że A. R. cierpi na przewlekłe zaburzenia depresyjne o umiarkowanym stopniu nasilenia. Przejawia się to stanami obniżonego nastroju, napięcia, lęku, niepokoju i objawami somatycznymi. W ocenie organu I instancji przedstawione okoliczności uzasadniają konieczność poddania strony badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W odwołaniu z dnia [...] A. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu ponownie wskazał, iż nigdy nie był sprawcą kolizji drogowej, nie był karany za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a stwierdzone u niego w postępowaniu prokuratorskim przez biegłych sądowych dolegliwości nie mają żadnego wpływu na zdolność do kierowania pojazdami. Organ II instancji rozpatrując odwołanie powołał się na materialnoprawne podstawy skierowania na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zawarte w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 badaniu takiemu podlega osoba kierująca pojazdem skierowana na nie decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ stwierdził, że szczegółowe uregulowania w tym zakresie zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). Zgodnie z § 2 ust. 5 i § 9 ust. 1 tego aktu, starosta może skierować na badanie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ II instancji podkreślił, że wystarczającą przesłanką skierowania na badania jest ustalenie prawdopodobieństwa, a nie pewności, wystąpienia u danej osoby niezdolności do prowadzenia pojazdów. Przyjęcie tego kryterium uzasadnione jest koniecznością bezwzględnej ochrony bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Według organu II instancji, z akt sprawy wynika, że organ I instancji kierując odwołującego się na badania lekarskie wziął pod uwagę możliwe zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia wskazane we wniosku Prokuratora Rejonowego, który przedstawił na jego poparcie orzeczenie sądowo-psychiatryczne wydane przez biegłych sądowych lekarzy psychiatrów, w którym stwierdzono u odwołującego się przewlekłe zaburzenia depresyjne o umiarkowanym stopniu nasilenia. W ocenie organu II instancji treść tego orzeczenia pochodzącego od dwóch lekarzy specjalistów stanowi wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia odwołującego się. Zastrzeżenia te mogą powodować u odwołującego się niezdolność prowadzenia pojazdów w rozumieniu § 2 ust. 5 cytowanego rozporządzenia. Taka niezdolność stanowi bowiem stan, w którym obiektywnie zdiagnozowane zaburzenia chorobowe mogą wyłączać lub ograniczać bezpieczne uczestnictwo kierującego w ruchu drogowym. Do zagwarantowania tego bezpieczeństwa niezbędne jest zachowanie psychicznych i fizycznych predyspozycji do kierowania pojazdami. W związku ze stwierdzeniem przewlekłych zaburzeń depresyjnych u skarżącego wraz z opisanymi wyżej dolegliwościami, wymaga to zatem sprawdzenia w ramach badań lekarskich w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. R. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, zarzucając, że decyzja jest niesprawiedliwa i bezpodstawna. Wydając decyzję z dnia [...] kierującą skarżącego na badania lekarskie poinformowano skarżącego, że decyzję podjęto w związku z informacją prokuratora. Sugerowano, że być może skarżący nie ma zdolności do prowadzenia pojazdu, ponieważ lekarze biegli sądowi w zupełnie innej sprawie dotyczącej skarżącego stwierdzili, że ma przewlekłe zaburzenia depresyjne o umiarkowanym stopniu nasilenia. W wyniku odwołania organ II instancji uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił istotne przepisy, pozwalające organowi I instancji skierowywać na tego typu badania lekarskie. Między innymi powinien uzyskać zgodnie z § 2 ust. 4 ustawy wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, powodujących niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ II instancji stwierdził też, że skierowanie na badania lekarskie jest decyzją administracyjną, której przesłanki formalne określa art. 107 kpa. Powołując się na rozporządzenie z dnia 7 stycznia 2004 r., organ I instancji stwierdził, że skierowanie na badania było nieuzasadnione i naruszało zasady postępowania określone w art. 7 oraz 77 kpa. Przedstawienie podstawy skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem nie jest wystarczającym dowodem. Skarżący wyjaśnił, że orzeczenie lekarza psychiatry i wydanie opinii zostało wyłącznie wystawione na podstawie przedstawionej przez skarżącego jego dokumentacji z leczenia sprzed [...] lat, kiedy miał problemy w prowadzeniu działalności gospodarczej jego firmy, w której zatrudniał ponad [...] pracowników. Nie odzwierciedla to jego obecnego stanu psychicznego. Skarżący podkreślił, że jest pod stałą opieką lekarską, gdyż tego chce, ale nie musi. Skarżący zarzucił, że organ II instancji podtrzymał swą decyzję, nie przedstawiając żadnych innych dowodów. Skarżący poinformował, że posiada prawo jazdy kategorii A, B od ponad [...] lat i nigdy nie miał żadnego wypadku drogowego. Nie był też karany za czyny związane z naruszeniem przepisów o ruchu drogowym. Podkreślił, że stale znajduje się pod opieką lekarską i nie zdarzyło się, aby kiedykolwiek jego dolegliwości miały wpływ nie tylko na prowadzenie pojazdu, ale także na stosunki międzyludzkie. Sprawa karna, w związku z którą prokurator wystąpił z inicjatywą zbadania skarżącego na okoliczność zdolności do powadzenia pojazdu, dotyczy niezapłacenia składek ZUS za okres [...] miesięcy w odniesieniu do [...] pracowników przez firmę, której skarżący jest właścicielem. Sprawa ta powinna się zakończyć uniewinnieniem skarżącego. Sprawa ta nie ma żadnego związku ze zdolnością skarżącego do prowadzenia pojazdów. Potrzeba skierowania skarżącego na badania mogłaby powstać, gdyby skarżący stanowił zagrożenie dla ruchu drogowego, a tak nie jest. Skarżący uważa, że informacje o jego stanie zdrowia zostały ujawnione z naruszeniem tajemnicy lekarskiej i bez jego zgody udostępnione na zewnątrz. Sam fakt, że ktoś się leczy, podlega ochronie. Nie można z tego wyciągać wniosków, że taka osoba stanowi zagrożenie dla ruchu drogowego. Wniosek prokuratora o skierowanie skarżącego na badania byłby tylko wtedy uzasadniony, gdyby były jakiekolwiek niezbite fakty dające podstawę do powzięcia wątpliwości np. co do poczytalności kierowcy. Skarżący uważa, że decyzja kierująca go na badania lekarskie jest niesprawiedliwa oraz narusza jego dobra osobiste. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że organ I instancji dysponował wiarygodną informacją o stanie zdrowia skarżącego, który mógł powodować u skarżącego brak zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skierowanie skarżącego na badania lekarskie było zatem uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) "Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami" oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). Według art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem nie może skutecznie zgłosić każdy podmiot. Winien to stwierdzić organ wydający decyzję o skierowaniu na badania. W wyniku przeprowadzonego postępowania muszą zostać ustalone okoliczności uprawdopodobniające istnienie stanów chorobowych, wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r. I OSK 79/05 LEX nr 191003). W rozpatrywanej sprawie organ I instancji skierował skarżącego na badania lekarskie z uwagi na zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia wskazane we wniosku Prokuratora Rejonowego, do którego załączono orzeczenie sądowo-psychiatryczne wydane przez biegłych sądowych lekarzy psychiatrów. Na podstawie dokumentacji chorobowej skarżącego oraz przeprowadzonego specjalistycznego badania lekarskiego skarżącego stwierdzili oni u skarżącego przewlekłe zaburzenia depresyjne o umiarkowanym stopniu nasilenia, przejawiające się stanami obniżonego nastroju, napięcia, lęku, niepokoju oraz objawami somatycznymi. Z materiału sprawy wynika, że nieprawdziwe są zarzuty skarżącego, że orzeczenie to zostało wydane wyłącznie na podstawie nieaktualnej już dokumentacji leczenia sprzed [...] lat przedłożonej przez skarżącego. Dowód w postaci aktualnego orzeczenia lekarskiego jest natomiast według Sądu wystarczający dla skierowania skarżącego na przedmiotowe badania lekarskie. Sąd podziela zatem pogląd organu II instancji, że orzeczenie sporządzone przez dwóch lekarzy specjalistów jest wiarygodną informacją o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, który może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych w rozumieniu § 2 ust. 5 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. Słusznie zatem organ II instancji stwierdza, że taka niezdolność może wyłączać lub ograniczać bezpieczne uczestnictwo kierującego w ruchu drogowym. Jest to jednak tylko prawdopodobieństwo, którego istnienia wymaga cytowany art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. W celu ustalenia, czy tak w istocie jest, skarżący został decyzją organu I instancji skierowany na badania lekarskie. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja ma podstawy materialnoprawne oraz faktyczne z uwagi na stan zdrowia skarżącego. Skarżący wyraża natomiast błędne przekonanie, że uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji z dnia [...] kierującej go na badania lekarskie czyniło bezprzedmiotowym dalsze postępowanie w tej sprawie. Stanowisko skarżącego jest niesłuszne już z uwagi na to, że sprawa została przekazana przez organ II instancji do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Należy także podkreślić, że decyzja organu I instancji została uchylona nie z uwagi na bezprzedmiotowość sprawy, lecz z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego. Stanowiło to naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa oraz art. 7 i 77 § 1 kpa. Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia powoływanie się skarżącego na długoletnie posiadanie prawa jazdy oraz bezkolizyjne uczestniczenie przez skarżącego w ruchu drogowym. Tak samo Sąd ocenia fakt stałego znajdowania się skarżącego pod opieką lekarską. Przesłanką do kierowania na badania lekarskie jest bowiem aktualny stan zdrowia skarżącego i wynikające z tego stanu zdrowia potencjalne zagrożenia dla ruchu drogowego. Podnoszone w skardze ewentualne naruszenie w postępowaniu administracyjnym dóbr osobistych skarżącego oraz tajemnicy lekarskiej wykracza natomiast poza przedmiot niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.