III SA/Wr 186/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na czynność Zarządu Województwa D. w przedmiocie przyznania dofinansowania z Unii Europejskiej między innymi z programu Regionalny Program Operacyjny Województwa D. między innymi na zbędne projekty takie jak "[...]", "[...]" postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. T. S. (zwany dalej "skarżącym") wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na czynność Zarządu Województwa D. w przedmiocie przyznania dofinansowania z Unii Europejskiej między innymi z programu Regionalny Program Operacyjny Województwa D. między innymi na zbędne projekty takie jak "[...]", "[...]". W treści skargi skarżący zawarł także "oskarżenie o defraudacje środków publicznych i prywatnych Narodu Polskiego, pojedynczych Polek i Polaków poprzez lichwiarskie spekulacje finansowe związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej i ze wzrostem podatków, oraz innych zbędnych opłat różnego rodzaju na zbędny i kosztowny system wyzysku (...)". Wskazał, że środki te były i są rozdysponowane niesprawiedliwie i bez uwzględnienia priorytetowo ważniejszych celów. W związku z tym wniósł o unieważnienie decyzji przyznających między innymi dofinansowanie Unii Europejskiej w formie dotacji na opisane wcześniej projekty oraz inne (szczególnie te priorytetowo ważne). W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa D. wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że skarżący nie jest Beneficjentem żadnego programu realizowanego w ramach "Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013", nigdy też nie ubiegał się o przyznanie dofinansowania a organ w ramach powołanego programu operacyjnego w stosunku do skarżącego nie wydał żadnej decyzji administracyjnej. Zarząd powołał jednocześnie treść przepisu art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., powoływana dalej jako u.z.p.p.r.), zgodnie z którym skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie osobie ubiegającej się o dofinansowanie z programu (wnioskodawcy) i tylko w przypadku negatywnej oceny jego projektu. Organ wskazał ponadto, że podstawę dofinansowania projektu (innego niż własny) stanowi umowa o dofinansowanie zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub wdrażającą. Przyznanie dofinansowania z programu nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a. zatem w tym przedmiocie nie są wydawane żadne decyzje, które skarżący mógłby zaskarżyć. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wskazanych przez skarżącego projektów organ podniósł, że w przypadku wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (wniosek o dofinansowanie nr [...], Beneficjent: Z. H. Firma [...] "A") realizacja inwestycji w całym okresie trwania projektu nie budziła zastrzeżeń D. Instytucji Pośredniczącej. Kontrola na zakończenie realizacji projektu potwierdziła, że cele projektu zostały osiągnięte a wskaźniki produktu i rezultatu zrealizowane w 100%. Odnośnie drugiego z powołanych w skardze projektów – "[...]" (wniosek o dofinansowanie nr [...], Beneficjent: A. B. Działalność [...]) Zarząd poinformował, że projekt realizowany jest w okresie [...] marca 2013 r. – [...] listopada 2014 r. Inwestycja obejmuje przeprowadzenie prac budowlanych w wyniku których powstanie obiekt, który spełniał będzie funkcję zarówno restauracji jak i udostępnione w nim zostaną miejsca noclegowe dla gości. Ponadto, w ramach danego projektu stworzone zostaną miejsca parkingowe oraz wypożyczalnia sprzętu rekreacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z akt sprawy przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego jest czynność Zarządu Województwa D. w sprawie przyznania dofinansowania z Unii Europejskiej między innymi z programu Regionalny Program Operacyjny Województwa D. na zbędne jego zdaniem projekty, takie jak "[...]", "[...]". Skarżący wniósł o unieważnienie decyzji przyznających dofinansowanie Unii Europejskiej między innymi na te projekty oraz inne (szczególnie te priorytetowo ważne). W skardze zawarto także "oskarżenie o defraudacje środków publicznych i prywatnych Narodu Polskiego (...)" związane między innymi z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu administracyjnego (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Rozważając sprawę w tym zakresie przede wszystkim trzeba wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto, w myśl § 3 cytowanego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W myśl jej art. 30c ust. 1 po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tak więc u.z.p.p.r. poddała kognicji sądu administracyjnego negatywne oceny projektów, pod warunkiem wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Z powołanej regulacji wynika także, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie osobie ubiegającej się o dofinansowanie z programu (wnioskodawcy). Wyjaśnić jednocześnie należy, że pojęcie wnioskodawcy, to pojęcie podmiotu wnioskującego o przyznanie dofinansowania do realizacji przedstawionego do oceny konkursowej projektu, natomiast pojęcie beneficjenta ustanawia art. 5 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w ten sposób, że: " Użyte w ustawie określenia oznaczają: beneficjent - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, realizującą projekty finansowane z budżetu państwa lub ze źródeł zagranicznych na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie projektu. Z informacji zawartej w odpowiedzi na skargę wynika, że skarżący nie jest beneficjentem żadnego programu realizowanego w ramach "Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013", nigdy też nie ubiegał się o przyznanie dofinansowania (nie był wnioskodawcą) a organ w ramach powołanego programu operacyjnego w stosunku do skarżącego nie wydał żadnej decyzji administracyjnej. W tym miejscu należy wskazać, że na gruncie polskiego sądownictwa administracyjnego obowiązuje ogólna zasada skargowości, wedle której do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot. (por. wyrok NSA z dnia 8.03.2005 r., sygn. akt OSK 1229/04 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie sądowoadministracyjne może być zatem skutecznie wszczęte przez wniesienie skargi jedynie przez uprawniony do tego podmiot, co wynika z przepisów prawa. Wniesienie skargi jest pierwszą czynnością strony skarżącej, która stanowi wyraz jej woli w poszukiwaniu na drodze postępowania sądowoadministracyjnego ochrony swoich praw. Istotą legitymacji skargowej jest natomiast uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 11.03.2008 r., sygn. akt II GSK 433/07; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga fakt, że to strona, jako dysponent skargi, decyduje czyj akt, czynność, bezczynność czy przewlekłe działanie będzie stanowić przedmiot zaskarżenia. Zaznaczyć jednocześnie należy, że odrębności ustawy szczególnej jaką jest u.z.p.p.r. w powiązaniu z celami i funkcjami kontroli sądowej wskazują, że wnioskodawcą legitymowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyłącznie podmiot będący lub mogący być uczestnikiem postępowania konkursowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 2 u.z.p.p.r., projektu którego dotyczyła informacja negatywna (art. 30b ust. 2 pkt 1 albo 2) i który wyczerpał postępowanie odwoławcze w rozumieniu art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. (J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz, Lex/el. 2013). Skoro zatem w niniejszej sprawie skarżący nie był uczestnikiem postępowania konkursowego dotyczącego wskazanych przez niego projektów ("[...]", "[...]"), ani też innych projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D., stwierdzić należy, że nie jest wnioskodawcą legitymowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W odniesieniu natomiast do fragmentów skargi dotyczących zarzutów między innymi niesprawiedliwego rozdysponowania środków pochodzących z Unii Europejskiej oraz oskarżenia o "defraudacje środków publicznych i prywatnych Narodu Polskiego (...)", trzeba zauważyć, że sprawa w tym przedmiocie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, umieszczonej w zapisach powołanego na wstępie art. 3 § 2 p.p.s.a. Reasumując - kontrola sądowa w zakresie dopuszczalności skargi wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Z tych względów, wobec zaistnienia przesłanki z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na mocy tegoż unormowania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak na wstępie.